II SA/Rz 1323/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-01-22
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu, organ administracji może nakazać wykonanie zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy samowola budowlana nie spełnia przesłanek do nakazania rozbiórki obiektu (określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), organ ma obowiązek, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., wydać decyzję nakazującą wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W niniejszej sprawie, mimo naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki, nie stwierdzono niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co wykluczało rozbiórkę, ale uzasadniało nakaz wykonania nieprzepuszczalnego dna gnojownika.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę gnojownika, uznając, że nie zachodzą przesłanki do rozbiórki. WINB nakazał jedynie doprowadzenie gnojownika do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie nieprzepuszczalnego dna. Skarżący A. W. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, błędne uznanie M. G. za stronę oraz brak ustosunkowania się do dowodów. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) po rozpoznaniu odwołania S. G. i M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (PINB) z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] uchylił ją w całości i nakazał doprowadzenie gnojownika istniejącego na działce nr 5655 obr. [...], zlokalizowanej przy ul. B. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie nieprzepuszczalnego betonowego dna w terminie do 31 maja 2014 r. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
W uzasadnieniu podano, że podczas przeprowadzonych przez organ I instancji czynności kontrolnych ustalono, że na działce nr 5655 przy ul. B. [...] w R. znajduje się gnojownik o wymiarach 2,8 x 3,0m, w odległości ok. 0,90m od budynku gospodarczego zlokalizowanego na tej samej działce oraz w odległości ok. 0,80-1,30m od ogrodzenia (granicy) z działką sąsiednią nr 5653/5. Posiada on ścianki betonowe, lecz nie ma szczelnego dna. Na jego wykonanie nie uzyskano pozwolenia na budowę, jak też nie dokonano zgłoszenia. PINB przyjął, że obiekt, którego dotyczy sprawa wybudowany został po 2008 r. Po stwierdzeniu, że jego usytuowanie narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane nakazał inwestorom – S. G. oraz M. G. (decyzja z dnia [...] października 2012 r.) rozbiórkę przedmiotowego gnojownika. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone przez WINB decyzją z dnia [...] marca 2013 r. celem dokonania ustaleń w przedmiocie daty budowy obiektu, którego dotyczy sprawa.
W ponownym postępowaniu organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w terenie połączoną z oględzinami, w trakcie której zebrał dowody w postaci zeznań świadków w oparciu o które ustalił, że przedmiotowy gnojownik powstał na początku lat 70-tych. Ustalono także, iż głębokość tego obiektu wynosi ok. 0,90m do ok. 1,10m. Dolna warstwa ścian wykonana jest z betonu o wysokości ok. 45 cm, a pozostała część jest murowana z pustaków. Cały gnojownik został wykonany w tym samym czasie. Od strony działki sąsiedniej nr 5653/5 i od strony działki inwestorów wykonano w celach estetycznych prowizoryczną osłonę z paneli drewnianych. W oparciu o powyższe PINB [...] wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] października 2013 r. nakazał S. G. i M. G. rozbiórkę gnojownika usytuowanego na działce nr 5655 przy ul. B. [...] w R., działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i wskazując na naruszenie przepisów zawartych w § 56 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 3 Zarządzenia Nr 130 MB i PMB z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44) oraz § 6 ust. 5 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877 ze zm.). W ocenie organu, przedmiotowy obiekt nie spełnia wymogów w zakresie usytuowania i szczelności, utrudnia korzystanie z działki sąsiedniej, pogarsza warunki użytkowe z uwagi na przedostające się zapachy. Nie posiada szczelnego dna i nieczystości dostają się bezpośrednio do gruntu. Ponadto, obiekt znajduje się w strefie ochronnej ujęcia wody (studni na tej samej działce). Zdaniem PINB, wskutek naruszenia powołanych przepisów nastąpiło pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.
Odwołanie od tej decyzji złożyli S. G. i M. G. Podnieśli, że teren działki sąsiedniej tj. 5653/2 w dacie budowy gnojownika był na szerokości tego gnojownika oraz budynku gospodarczego niezabudowany. Na działce tej znajdowała się stodoła w odległości ok. 18m i budynek mieszkalny w odległości ok. 40m od ich gnojownika. Powołali się na zgodę ówczesnego właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie gnojownika względem granicy. Podnieśli, że na działce sąsiedniej wybudowany został w 2010 r. budynek mieszkalny, w którego projekcie nie uwidoczniono gnojownika. Wówczas to powstały zastrzeżenia w tym zakresie. Zakwestionowali ustalenia organu, że przedmiotowy obiekt utrudnia korzystanie z działki sąsiedniej. Podkreślili, że z uwagi na usytuowanie terenu ich działki nie ma możliwości, by nieczystości dostały się do ich studni. Ponadto, od 1997 r. korzystają z sieci wodociągowej.
Po rozpatrzeniu odwołania WINB stwierdził, że kwestionowana nim decyzja wymaga uchylenia i reformacji. Organ uznał za prawidłowe ustalenie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, że obiekt, którego dotyczy sprawa wybudowany został w latach 70-tych. Na jego wykonanie w dacie realizacji koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. W ocenie WINB, przedmiotowy obiekt z pewnością nie znajduje się w terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo też przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Według bowiem planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowym terenie z lat ubiegłych działka nr 5655 znajdowała się na terenie przeznaczonym pod zabudowę budownictwem zagrodowym. Brak jest natomiast obecnie nowego planu miejscowego. Tym samym, nie zaistniała podstawa do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odniesieniu natomiast do oceny przesłanki rozbiórki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy tj. spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia organ stwierdził, że jej zaistnienia nie można wywodzić tylko z samego usytuowania danego obiektu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, dotyczących wymaganych odległości od granicy działki czy zabudowy sąsiedniej. Motywując to twierdzenie organ powołał się na ugruntowane stanowisko orzecznictwa sądowego w tym zakresie. Dalej WINB podniósł, że analiza pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki rozbiórki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego winna brać pod uwagę stan faktyczny w terenie istniejący w czasie budowy danego obiektu, z uwzględnieniem jednak stanu istniejącego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Stwierdzenie okoliczności w postaci niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia nie może odnosić się do stanu faktycznego w zakresie zabudowy, który nie istniał w czasie budowy gnojownika, a powstał w czasie, kiedy gnojownik już istniał.
WINB uznał za niezasadne stwierdzenie PINB o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 56 ust. 1 pkt 3 Zarządzenia Nr 130 z 1966 r., określających wymaganą odległość od otworów pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 10m. W dacie budowy przedmiotowego gnojownika, na działce sąsiedniej przyległej od strony zachodniej nie było zabudowy z pomieszczeniami na stały pobyt ludzi w odległości mniejszej niż wyżej wskazana. Świadczy o tym to, iż na działce sąsiedniej naprzeciw budynku mieszkalnego na działce nr 5655 znajdowały się podobne obiekty gospodarcze. Z kolei załączniki graficzne wskazują, że na sąsiedniej działce budynek mieszkalny z pomieszczeniami na pobyt ludzi znajdował się w odległości ok. 30m od gnojownika. Zdaniem organu, ocena usytuowania obiektu w świetle przepisów obowiązujących w dacie budowy gnojownika nie może odnosić się do otworów okiennych budynku mieszkalnego na działce nr 5653/5, który nie istniał w tym czasie, a został wybudowany później tzn. w 2010 r.
WINB uznał także, iż zakwalifikowanie gnojownika, którego dotyczy sprawa pod przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie nie jest zasadne. Regulacje powołanego aktu dotyczą większych budowli rolniczych m. in. płyt gnojowych w specjalistycznych gospodarstwach rolnych. WINB uznał, że gnojownik objęty niniejszym postępowaniem, pełniący funkcję urządzenia technicznego związanego z budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej podlega pod unormowania § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które dotyczą zbiorników na nieczystości (w tym wydaliny pochodzenia zwierzęcego) i innych podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3. Powołany przepis w pkt 1 i pkt 2 stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej, odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1 (tj. zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3), powinny wynosić co najmniej: 5m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej oraz 2m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Organ podkreślił, że działka nr 5655 i usytuowany na niej gnojownik znajduje się na terenie zabudowy zagrodowej. Odległość tego obiektu od budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce i od okien z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wynosząca 7,15m spełnia wynikające z powyższej regulacji wymogi. WINB stwierdził także, iż błędne jest ustalenie PINB, że gnojownik znajduje się w strefie ochronnej ujęcia wody tj. studni zlokalizowanej na tej samej działce. Przepisy określające wymaganą odległość 15m między zbiornikami na nieczystości, gnojownikami itp. a studniami, na które powołano się w pierwszoinstancyjnym rozstrzygnięciu, dotyczą studni dostarczających wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagających ustanowienia strefy ochronnej zgodnie z przepisami z zakresu ochrony ujęć i źródeł wodnych, o których mowa w § 31 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Organ zaznaczył, że studnia przy budynku mieszkalnym na działce nr 5655 nie pełni funkcji studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, bowiem do budynku tego doprowadzona jest woda z wodociągu zasilanego z miejskiej sieci wodociągowej, dlatego usytuowanie gnojownika w odległości mniejszej niż 15m od studni (konkretnie 12m) nie stanowi okoliczności polegającej na stworzeniu niebezpieczeństwa lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia.
Zaistniałe naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczy wyłącznie odległości gnojownika od granicy działki w dacie budowy, określonych w § 56 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 130 z 1966 r. oraz odległości w chwili obecnej określonych w § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2000 r. tj. 0,8 – 1,3m zamiast wymaganych 2m. Nie stanowi to podstawy do stwierdzenia pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w stopniu niedopuszczalnym. W sprawie niniejszej nie zaistniała zatem przesłanka wydania nakazu rozbiórki, wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie budowy gnojownika zawarte w § 56 ust. 3 Zarządzenia nr 130 z 1966 r., jak i przepisy obecnie obowiązujące, określone w § 35 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. wymagają, aby tego rodzaju obiekty posiadały dno i ściany nieprzepuszczalne. Gnojownik, którego dotyczy sprawa posiada betonowe (w części murowane) ściany, lecz nie posiada betonowego dna. Wyeliminowanie tej nieprawidłowości możliwe jest w drodze nakazu z art. 40 ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A. W., zarzucając jego wydanie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zdaniem skarżącego, błędnie przyjęto, że M. G. jest stroną niniejszego postępowania. Tymczasem wymieniony nie posiada żadnych uprawnień w stosunku do działki nr 5655, na której znajduje się przedmiotowy gnojownik. Według skarżącego, organ odwoławczy nie ustosunkował się do dowodów z zeznań stron i świadków, które miały wpływ na wynik sprawy, przez co naruszono zasadę przekonywania. Ponadto, uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący zaznaczył, że S. G. nie posiada zgody sąsiada na wybudowanie gnojownika w granicy. Nadto, ogrodzenie, na które powołuje się WINB nie wyznacza granicy, którą dopiero należy ustalić. Działka nr 5655 położona jest wyżej należącej do niego działki, co powoduje, że gnojowica wypływająca z gnojownika zalewa ją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację skarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego uczestnictwa M. G. w niniejszym postępowaniu WINB podniósł, że wymieniony był wraz ze S. G. inwestorem gnojownika i stąd zapadłe w sprawie decyzje kierowane były także do niego.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na fakt złożenia przez A. W. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. GINB odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego rozstrzygnięcia, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez ten organ decyzją z dnia [...] maja 2014 r., która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., tut. Sąd podjął postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Przedmiot sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej stanowi zgodność z prawem m. in. decyzji administracyjnych – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". W ramach tej kontroli sąd bada, czy zaskarżony akt narusza prawo materialne czy też procesowe w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego naruszenia obliguje do uchylenia kwestionowanej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1), zaś uznanie skargi za bezzasadną skutkuje koniecznością jej oddalenia (art. 151 P.p.s.a.). Sprawując kontrolę sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. daje sądowi przy uwzględnieniu skargi uprawnienie do stwierdzenia nieważności decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
W niniejszym postępowaniu kontroli Sądu poddana została legalność wydanej, w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i nakazującej inwestorom doprowadzenie gnojownika istniejącego na działce nr 5655 obr. [...], zlokalizowanej przy ul. B. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie nieprzepuszczalnego betonowego dna gnojownika w terminie do 31 maja 2014 r.
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga A. W. nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów obu instancji, że przedmiotowy gnojownik znajdujący się na działce nr 5655 obr. [...], zlokalizowanej przy ul. B. [...] w R. wybudowany został w latach 70. XX wieku, tak więc wobec faktu iż jest on samowolą budowlaną przy ocenie możliwości nakazania jego rozbiórki stosować należy przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) określanej dalej również jako "u.p.b. z 1974 r.". Kwestię tę uregulował przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) przewidując, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zasadą wywodzoną z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, przepis ten bowiem przewiduje, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, należy wydać inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Wymienionymi w art. 37 u.p.b. z 1974 r. okolicznościami skutkującymi koniecznością orzeczenia o rozbiórce obiektu jest :
1) znajdowanie się obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powodowanie przez obiekt bądź w razie wybudowania spowodowanie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, iż przedmiotowy obiekt nie znajduje się w terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo też przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Stanowisko organu II instancji w tym zakresie nie narusza prawa.
Zgodnie z ustaleniami organu I instancji działka nr 5655 obr. [...] obecnie położona w R. poprzednio znajdowała się we wsi P. na terenie gminy [...]. W latach 70. obowiązywał tam Uproszczony Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu [...]. Zgodnie z tym Planem działka znajdowała się w terenie przeznaczonym pod zabudowę budownictwem zagrodowym. Tak więc budowa gnojownika nie naruszała tego Planu. Obecnie brak jest nowego planu miejscowego. Tym samym, nie zaistniała podstawa do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
W odniesieniu do oceny przesłanki rozbiórki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b. z 1974 r. tj. spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia zaaprobować należy stanowisko WINB odwołujące się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że jej zaistnienia nie można wywodzić tylko z samego usytuowania danego obiektu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, dotyczących wymaganych odległości od granicy działki czy zabudowy sąsiedniej. Analizując stan sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki rozbiórki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy brać pod uwagę stan faktyczny w terenie istniejący w czasie budowy danego obiektu, z uwzględnieniem jednak stanu istniejącego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Stwierdzenie okoliczności w postaci niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia nie może odnosić się do stanu faktycznego w zakresie zabudowy, który nie istniał w czasie budowy gnojownika, a powstał w czasie późniejszym, kiedy gnojownik już istniał.
Analizując sprawę w zakresie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b. z 1974 r. w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych stwierdzić należy, iż sporny gnojownik nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnie nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b. z 1974 r. nie można wywodzić tylko na samym usytuowaniu obiektu z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących wymaganych odległości od granicy działki do zabudowy sąsiedzkiej. Stwierdzić należy, iż sporny gnojownik nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnie nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o tę podstawę prawną nie jest wystarczające zwykłe pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia będące wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, a koniecznym jest zaistnienie pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych w stopniu "niedopuszczalnym", polegającym na faktycznym, a nie hipotetycznym stworzeniu takiego niebezpieczeństwa. Powinnością organu w takiej sytuacji jest wskazanie na czym polega zaistnienie takich okoliczności i na czym opiera swoje stanowisko.
W kontekście zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu uznać należy za odpowiadające prawu stwierdzenie WINB, że usytuowanie przedmiotowego gnojownika nie narusza przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 56 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 130 z 1966 r. określających na 10 m wymaganą odległość od otworów z pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, bowiem w dacie budowy gnojownika na działce sąsiedniej od strony zachodniej nie było zabudowy w tej odległości, a budynek mieszkalny z pomieszczeniami na pobyt ludzi znajdował się w odległości 30 m od gnojownika. Ocena usytuowania obiektu w świetle przepisów obowiązujących w dacie budowy gnojownika nie może odnosić się do otworów okiennych budynku mieszkalnego na działce nr 5653/5, który nie istniał w tym czasie, a został wybudowany w 2010 r.
Nie narusza - zdaniem Sądu - przepisów prawa stanowisko organu II instancji, iż w stosunku do przedmiotowego obiektu nie można stosować aktualnych przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 6 ust. 5 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Przepisy tego rozporządzenia stosować należy do większych budowli rolniczych, a nie do gnojownika o wymiarach 2,8 m x 3,0 m w wysokości ścian ok. 0,9 m – 1,0 m, przez co jego pojemność wynosi ok. 8,5 – 9,0 m3. Przedmiotowy gnojownik pełni funkcje urządzenia technicznego związanego z budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej i dlatego podlega pod przepisy § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Traktować go należy, jako bezodpływowy zbiornik na nieczystości pochodzenia zwierzęcego o pojemności do 10 m3. W świetle § 36 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia odległość tego urządzenia powinna wynosić co najmniej 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Skoro zgodnie z ustaleniami organu I instancji odległość gnojownika od budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce i od okien z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wynosi 7,15 m, nie można mówić o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych określonych przez wskazane rozporządzenie.
Nie można również uznać, że wadliwe jest stanowisko organu II instancji, iż usytuowanie gnojownika nie narusza przepisu § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych... Studnia przy budynku mieszkalnym znajdującym się na działce inwestorów nie pełni roli studni dostarczającej wodę do spożycia przez ludzi, gdyż do tego budynku doprowadzona jest woda z rurociągu miejskiego, dlatego nie może mieć w tym przepadku zastosowania powołany przepis.
Jedynym przepisem techniczno-budowlanym, który narusza przedmiotowe usytuowanie gnojownika jest określona w § 56 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr 130 z 1966 r. oraz w § 36 ust. 2 pkt 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość od granicy sąsiedniej nieruchomości. W świetle wskazanych przepisów winna ona wynosić 2 m, podczas, kiedy w rzeczywistości wynosi od 0,8 m do 1,3 m. W tym zakresie Sąd aprobuje stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji, iż naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, co musi skutkować niemożliwością orzeczenia o rozbiórce obiektu.
Mając na uwadze wynikający z przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. - w przypadku, kiedy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy - obowiązek wydania inwestorowi decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, organ II instancji w sposób uprawniony nakazał wykonanie betonowego, nieprzepuszczalnego dna w terminie do 31 maja 2014 r.
Mając na uwadze wskazane wyżej argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Przymiot strony w sprawie dla M. G. wynika z faktu, że wraz z żoną był inwestorem, który wykonał przedmiotowy obiekt, stąd też niniejsze postępowanie musi również jego dotyczyć. Co do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie art.. 7, 77, 75 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. stwierdzić należ iż skarżący poza powołaniem tych przepisów i zacytowaniem orzeczeń sądów administracyjnych nie wskazuje na czym w przedmiotowej sprawie naruszenia te miałyby polegać. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń, które miałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak zgody poprzednich właścicieli działki nr 5653/5 na wybudowanie gnojownika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem obiekt ten organ traktuje i tak jako samowolę budowlaną. Kwestia przebiegu granicy między nieruchomościami nie jest problemem rozstrzyganym w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego. Organ położenie działki określa w oparciu o ewidencję gruntów, a jeżeli skarżący uważa iż granica ma inny przebieg może ją kwestionować w innym postepowaniu. Gdyby w przyszłości okazało się że gnojowica z przedmiotowego obiektu wypływa i przedostaje się na działkę skarżącego będzie on mógł przeciwdziałać temu w oparciu o przewidziane przez prawo budowlane instytucje. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje problematyka rozstrzygnięć Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w innych prowadzonych przez niego sprawach dotyczących gnojowników. Również relacje sąsiedzkie pomiędzy inwestorami, a skarżącym w sprawie pozostają poza sferą wpływającą na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło