II SA/Rz 1323/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1323/17 w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze sprzeciwu A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił A. (dalej: "A.") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika. Referendarz wskazał, że działalność statutowa – ochrona przyrody ojczystej - powinna skłonić A. do podjęcia działań zmierzających do pozyskania środków finansowych służących realizacji tych celów. Ponadto referendarz stwierdził, że roczna wysokość składek członkowskich to kwota 1500 zł, tymczasem podana przykładowo kwota kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z udziałem A. to 2430 zł, co świadczy o tym, że jest ono w stanie pozyskać brakujące środki. W sprzeciwie A. zarzuciło nieprawidłowe przyjęcie przez referendarza zakresu żądania, tj. zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata, podczas gdy wniosek obejmował wyłącznie ustanowienie adwokata. Zakwestionowało także ocenę, że wskazane przez wnioskodawcę zobowiązania nie mają wpływu na ocenę wniosku. Jako niemożliwy do spełnienia, ze względu na czas trwania procedury, A. oceniło postulat przekształcenia w stowarzyszenie posiadające osobowość prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wdaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika natomiast, że prawo pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (A. jest stowarzyszeniem zwykłym - art 40 pkt. 1 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, Dz.U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.) może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd podziela zarówno ustalenia, jak i wnioski referendarza, że A. nie spełnia wymagań do udzielania wnioskowanej pomocy. Na wstępie stwierdzić należy, że prawidłowo referendarz odczytał wniosek zawarty w formularzu PPPr: w punkcie 4.1 wnioskodawca zakreślił: "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie" dopisując ręcznie "wysokość wpisu sądowego - 100 zł", w punkcie 4.2 "ustanowienie adwokata". Żądanie takie obligowało referendarza do całościowego rozpatrzenia wniosku, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, jak też ustanowienia adwokata. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy obejmującego wyłącznie ustanowienie adwokata. Zasadnie naprowadził referendarz sądowy, że działalność A. nastawiona wyłącznie na realizację statutowych celów powinna skłonić do podjęcia działań zmierzających do pozyskania środków finansowych służących ich realizacji. Nie ma bowiem racjonalnego uzasadnienia dla istnienia podmiotu, który chce realizować zadania społeczne przy wykorzystywaniu środków publicznych, w tym przypadku przez ustanowienie fachowego pełnomocnika, którego wynagrodzenie, bez względu na wynik sprawy, będzie musiał ponieść Skarb Państwa. Odnosząc się do sytuacji finansowej A. Sąd stwierdza, że w przypadku, gdy wysokość składek nie wystarcza na pokrycie kosztów, istnieje możliwość finansowania działalności także z innych, niż składki środków, np. darowizn, spadków, zapisów itp. Jak zasadnie zauważył referendarz, wskazane przez A. koszty działalności przekraczają wysokość składek a zatem uzasadnione jest twierdzenie, że stowarzyszenie jest w stanie pozyskać dodatkowe środki na pokrycie kosztów działalności. Zgodzić należy się również z poglądem, że koszty innego toczącego się z udziałem A. postępowania nie mogą uzasadniać wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.