II SA/Rz 1329/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [....] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1329/15. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Spółka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego orzeczenia. Zawarła w niej wniosek o zwolnienie od wpisu od przedmiotowego środka zaskarżenia. W dołączonym zaś do skargi kasacyjnej formularzu wniosku o prawo pomocy Spółka wskazała, że ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. od opłat sądowych w całości. Wskazała, że ze względu na obecną kondycję finansową nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie posiada również środków trwałych, które mogłaby spieniężyć w celu zdobycia powyższych. Jedynymi tego rodzaju środkami są bowiem automaty do gier, które w przeważającej mierze zostały zatrzymane przez urzędy celne w toku prowadzonych przez nie postępowań. Spółka podkreśliła, że z uwagi na powyższe została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Nie posiada zdolności kredytowej, zaś jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Wskazane trudności finansowe mają charakter trwały, co uniemożliwiło Spółce poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet zabezpieczenia ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach Spółki wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł, zaś wartość środków trwałych to 431 638,91 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 3 116 315,44 zł. Spółka zaznaczyła, że z końcem lutego bank, z którym miała zwarta umowę rachunku bankowego rozwiązał tę umowę, z uwagi na brak środków potrzebnych na obsługę rachunku. Nie została zawarta nowa tego rodzaju umowa. Spółka zaznaczyła, że wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych wymierzonych jej z w związku z urządzaniem gir na automacie poza kasynem gry to ponad 3 000 000 zł. Poza tym, naczelnik jednego z urzędów skarbowych określił dla niej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4 049 842 zł, orzekając równocześnie o zabezpieczeniu tej kwoty na należącym do niej majątku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na samym początku należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie zapadło już orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy dla Spółki. Mianowicie, postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił zwolnienia Spółki od opłat sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2015 r. W związku z powyższym, wykorzystano w sprawie instytucję przewidzianą w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle z kolei brzmienia art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Zmiana, o której stanowi powołany art. 165 P.p.s.a. musi dotyczyć okoliczności będących przesłankami podjęcia określonego orzeczenia, a ponadto musi ona być istotna tj. przesądzać o potrzebie innego rozstrzygnięcia w danym przedmiocie. Z uwagi na to, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest prawo pomocy, to wskazana w cytowanym art. 165 P.p.s.a. zmiana winna odnosić się do sytuacji majątkowej i dochodów w sposób wskazujący na zasadność modyfikacji zapadłego wcześniej orzeczenia w tym zakresie. Mając więc na uwadze przytoczone regulacje prawne, jak też okoliczności wynikające ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy należało stwierdzić brak potrzeby zmiany wspomnianego postanowienia referendarza sądowego z 19 listopada 2015 r. Wprawdzie faktycznie zmieniły się dane odnośnie do sytuacji finansowej Spółki w stosunku do tych podanych na potrzeby pierwszego z wniosków, jednakże nie przesądza to o konieczności uwzględnienia żądania Spółki i zwolnienia jej od opłat sądowych w całości. W pierwszym swoim wniosku o prawo pomocy Spółka wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego to 50 000 zł, wartość środków trwałych to 500 850,02 zł, natomiast strata za ostatni rok obrotowy (2014) wynosiła 167 360,10 zł. Z kolei obecnie dane te przedstawiają się odpowiednio: 5 000 zł, 431 638,91 zł i 3 116 315,44 zł (strata za 2015 r.). Należy jednakże zwrócić uwagę, że pomimo zmniejszenia się wielkości takich jak kapitał zakładowy czy środki trwałe, to nadal kwoty te przewyższają wysokość ciążącego aktualnie na Spółce wpisu od złożonej skargi kasacyjnej i to zarówno w tej sprawie, jak i w oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 1595/15, w której Spółka także zaskarżyła zapadły wyrok. Łącznie bowiem wpisy te wynoszą 400 zł. Poza tym, strata nie oddaje faktycznego obrazu sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego, bowiem ma on prawem przewidziane możliwości równoważenia kosztów i przychodów celem zminimalizowania wysokości obciążeń podatkowych. Poza wskazanymi okolicznościami, pozostała część uzasadnienia wniosku Spółki praktycznie pokrywa się z tym zawartym w pierwszym ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo tylko Spółka wskazała, że zwiększyła się wysokość wymagalnych, a wymierzonych jej kar pieniężnych (z kwoty 1 140 000 zł do kwoty 3 000 000 zł) oraz, że naczelnik urzędu skarbowego dokonał zabezpieczenia na jej majątku kwoty 4 049 842 zł. Powyższe jest jednak związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, która zawsze wiąże się z określonym ryzykiem spoczywającym na spółce. Prowadzący taką działalność zawsze musi się więc liczyć z określonymi jej kosztami, w tym też tymi związanymi z braniem udziału w postępowaniach sądowych. Różnego rodzaju spory sądowe są bowiem nieodłącznie związane z działalnością gospodarczą. Należy mieć na uwadze, że Spółka pomimo tego, że już w pierwszym wniosku powoływała się na swoją trudną sytuację finansową, uiściła następnie w sprawie wpis od skargi w kwocie 400 zł oraz wpis w wysokości 100 zł od składanego zażalenia na postanowienie Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Była też cały czas reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, z którego udziałem w sprawie wiążą się określone przecież wydatki. Brak zaś możliwości sprzedaży majątku ruchomego spółki (automaty do gier) w związku z obejmującym je zabezpieczeniem nie wystarczy dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia osoby prawnej od opłat sądowych. Należy podkreślić, że pomimo powoływania się już w pierwotnym wniosku na pozbawienie –wskutek dokonanego przez urzędy celne zatrzymania urządzeń do gier - możliwości prowadzenia działalności gospodarczej a w efekcie zarobkowania, Spółka cały czas występuje w obrocie. Z dostępnej w Internecie, a odnoszącej się do Spółki informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie wynikają żadne wpisy o rozwiązaniu Spółki, postępowaniu upadłościowym czy zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, nadal Spółka bez jakiejkolwiek argumentacji oświadczyła tylko, że jej jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Dopłaty wspólników przewidziane są jednak właśnie w razie, gdy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przechodzą trudności finansowe. Trudno zatem argument o braku zamiaru skorzystania z tej instytucji uznać za uzasadniający przyznanie Spółce żądanego zwolnienia. W takiej sytuacji, a zatem wobec braku istotnej zmiany dotyczących Spółki okoliczności odnoszących się do jej sytuacji materialnej uznano, że nie istnieją podstawy do modyfikowania zapadłego uprzednio w sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2015 r. o odmowie zwolnienia Spółki od opłat sądowych. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.