II SA/Rz 1331/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 października 2015r. sygn. akt II SA/Rz 1331/15. Wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W złożonej skardze kasacyjnej Spółka wniosła m. in. o przyznanie jej prawa pomocy w częściowym zakresie tj. poprzez zwolnienie od wpisu od niniejszego środka zaskarżenia. W dołączonym do skargi kasacyjnej formularzu wniosku o prawo pomocy Spółka sprecyzowała, że ubiega się o zwolnienie od opłat sądowych w całości. Podniosła, że z uwagi na obecną kondycję finansową nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie posiada zarówno zasobów pieniężnych, jak również środków trwałych, które mogłaby spieniężyć w celu sfinansowania swojego udziału w postępowaniu. Jedynymi należącymi do niej środkami trwałymi są bowiem automaty do gier, które w przeważającej mierze zostały zatrzymane przez urzędy celne w toku prowadzonych przez nie postępowań. Z uwagi na powyższe Spółka została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Nie posiada ona zdolności kredytowej, zaś jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Wskazane trudności finansowe mają charakter trwały, co uniemożliwiło Spółce poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet zabezpieczenia ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Ponadto, z końcem lutego 2016 r. bank rozwiązał z nią umowę rachunku bankowego z uwagi na brak płatności, bowiem wszystkie środki znajdujące się na rachunku zostały zajęte przez urzędy celne, a bank nie miał możliwości pobrania środków na poczet obsługi rachunku. Na chwilę obecną Spółka nie zawarła nowej umowy rachunku bankowego. Z oświadczenia o majątku i dochodach Spółki wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł, zaś wartość środków trwałych to 431 638,91 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 3 116 315,44 zł. Spółka oświadczyła także, iż wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych wynoszą aktualnie 3 000 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowego może być przyznane prawo pomocy. Ustawodawca przewidział dwa zakresy udzielanego wsparcia, a mianowicie całkowity i częściowy. Ten ostatni, o który ubiega się w niniejszej sprawie Spółka obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, o czym stanowi art. 245 § 3 P.p.s.a. Prawo pomocy w częściowym zakresie może zostać przyznane osobie prawnej bądź innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w sytuacji wykazania przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Należy jeszcze wskazać, że z mocy art. 167a § 1 P.p.s.a., do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Tym samym referendarz sądowy uprawniony jest m. in. do skorzystania z regulacji przewidzianej w art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie zapadło już w dniu 30 października 2015 r. postanowienie referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od opłat sadowych. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 19 listopada 2015 r. Obecnie Spółka także domaga się zwolnienia od opłat sądowych, dlatego też wskazane jest wydanie orzeczenia w trybie powołanego wyżej art. 165 P.p.s.a. W świetle jego brzmienia, dopuszczalna jest modyfikacja orzeczenia w sytuacji, gdy zmieniły się okoliczności sprawy. Ze względu na fakt, że złożony w sprawie wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy, to zmiana musi odnosić się do okoliczności istotnych z punktu widzenia przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek dofinansowania strony ze środków Skarbu Państwa. W przypadku osób prawnych chodzi zatem o zmianę w zakresie danych dotyczących stanu majątkowego i uzyskiwanych dochodów. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w porównaniu z poprzednio złożonym w sprawie wnioskiem Spółka w istocie nie podała nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę wydanego w stosunku do niej orzeczenia o odmowie zwolnienia od opłat sądowych. Uzasadnienia obydwu pochodzących od niej żądań są bowiem identyczne. Spółka dodatkowo zaznaczyła aktualnie, że nie ma zawartej żadnej umowy rachunku bankowego, zaś poprzednia została rozwiązana z uwagi na zajęcie wszystkich znajdujących się na rachunku środków pieniężnych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że także na potrzeby pierwszego z wniosków Spółka wskazała, że stan jej konta bankowego wynosi 0 zł. Zmieniły się wprawdzie dane o wielkości kapitału zakładowego, wartości środków trwałych oraz wielkości poniesionej straty. Mianowicie wysokość kapitału zakładowego zmalała z 50 000 zł do 5 000 zł, wartość środków trwałych zmniejszyła się z kwoty 500 850,02 zł do kwoty 431 638,91 zł, natomiast zwiększeniu ulegała wielkość poniesionej straty z kwoty 167 360,10 zł do kwoty 3 116 315,44 zł. Powyższe nie przemawia jednakże za potrzebą udzielenia Spółce wsparcia w ramach prawa pomocy. Wartość należących do Spółki środków trwałych jest bowiem nadal bardzo duża zwłaszcza w porównaniu z ciążącym na Spółce obecnie obowiązkiem zapłaty wpisu od złożonej skargi kasacyjnej, który wynosi 200 zł. Z kolei jeśli chodzi o stratę, to nie odzwierciedla ona rzeczywistych możliwości płatniczych Spółki. Stanowi bowiem tylko wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami i nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych. Dochód w ujęciu podatkowym nie jest tym samym co dochód w sensie ekonomicznym. Zmianie uległa jeszcze wysokość wymagalnych kar pieniężnych wymierzonych Spółce. Uprzednio wynosiły one łącznie 1 140 000 zł, zaś obecnie 3 000 000 zł. Należy jednak zwrócić uwagę, że Spółka powołując się wcześniej na swoją trudną sytuację uiściła bez problemu wpis od skargi w kwocie 400 zł, jak też nadal jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, z którego udziałem w niniejszym postepowaniu wiążą się stosowne wydatki, większe z pewnością niż wymieniona wyżej kwota 200 zł. Dlatego też uznano, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 października 2016 r. i udzielenia stronie wsparcia w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Spółka pomimo, że od września 2015 r. powołuje się na trudną sytuację i brak środków potrzebnych do pokrycia tych opłat, niemożność prowadzenia działalności gospodarczej i niemożność zarobkowania, ciągle w tym obrocie gospodarczym pozostaje. Nie wskazała bowiem, by złożony został wobec niej wniosek o ogłoszenie upadłości, a zatem nawet jeśli przejściowo posiada trudności, to winna je pokonać we własnym zakresie tj. za pomocą dostępnych prawnie rozwiązań. Jednym z nich jest przewidziana w art. 177 ustawy z dnia 15 września 2002 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) instytucja dopłat wspólników, którą można wykorzystać w sytuacjach, spowodowanych różnymi przyczynami, trudności finansowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § § 2 pkt 2 P.p.s.a.