II SA/Rz 1333/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 października 2015r. sygn. akt II SA/Rz 1333/15. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wraz ze skargą kasacyjną od powyższego orzeczenia Spółka wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. w zakresie opłat sądowych w całości. Podniosła, że z uwagi na obecną kondycję finansową nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie posiada bowiem środków pieniężnych, jak również środków trwałych, które mogłaby spieniężyć w celu zdobycia powyższych. Jedynymi środkami trwałymi są bowiem automaty do gier, które w przeważającej mierze zostały zatrzymane przez urzędy celne w toku prowadzonych przez nie postępowań. Z uwagi na powyższe Spółka została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Nie posiada zdolności kredytowej, zaś jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. Wskazane trudności finansowe mają charakter trwały, co uniemożliwiło Spółce poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Spółka podała, że z końcem lutego 2016 r. bank rozwiązał z nią umowę rachunku bankowego z uwagi na brak płatności (wszystkie środki na rachunku zostały zajęte przez urzędy celne). Spółka nie zawarła nowej tego rodzaju umowy. Z oświadczenia o majątku i dochodach Spółki wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł, zaś wartość środków trwałych to 431 638,91 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 3 116 315,44 zł. Wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry wynoszą ponad 3 000 000 zł. Poza tym, naczelnik jednego z urzędów skarbowych określił dla niej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (wraz z odsetkami) wynoszącą 4 049 842 zł i orzekł o zabezpieczeniu tej kwoty na jej majątku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części to częściowe prawo pomocy, którego przesłanką przyznania w przypadku osób prawnych jest sytuacja, gdy podmiot ubiegający się o nie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na gruncie niniejszego wniosku znaczenie ma jeszcze brzmienie art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy bowiem wskazać, że postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił zwolnienia Spółki od opłat sądowych, a orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. W takiej sytuacji uznano za zasadne zastosowanie w sprawie powołanego wyżej art. 165 P.p.s.a., a to z mocy art. 167a 1 P.p.s.a., zgodnie z którym, do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Wskazany art. 165 P.p.s.a. dopuszcza modyfikację zapadłego w danym przedmiocie orzeczenia (niekończącego postępowania w sprawie), jeśli dojdzie do zmiany istotnych w sprawie okoliczności. Chodzi tutaj o elementy przesądzające o określonym sposobie rozstrzygnięcia określonych kwestii, a więc w przypadku instytucji prawa pomocy o zmianę w zakresie danych odnoszących się do stanu majątkowego wnioskodawcy. Z porównania tymczasem pierwotnego wniosku Spółki oraz jej wniosku obecnego wynika, że wspomniana zmiana nie miała miejsca. Uzasadnienie tychże żądań jest dokładnie takie samo. Różnice dotyczą wprawdzie poszczególnych danych liczbowych, jednak i one nie mogą przemawiać za potrzebą zmiany powołanego wyżej postanowienia o odmowie przyznania Spółce prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Spółka w pierwszym ze swoich wniosków (z dnia 24 sierpnia 2015 r.) podała, że z uwagi na zatrzymanie większości urządzeń do gier przez urzędy celne została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Identyczne sformułowanie znajduje się w motywach obecnie złożonego wniosku. Należy jednak mieć na uwadze, że przez cały ten czas tj. od momentu złożenia wniosku w dniu 24 sierpnia 2015 r. do chwili obecnej Spółka pozostawała w obrocie i uiściła zarówno wpis od jej skargi w kwocie 400 zł, jak i wpis od zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania kwestionowanej przez nią decyzji w wysokości 100 zł. Przez cały ten czas była także reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, z którego działaniem w sprawie wiąże się przecież odpowiednie wynagrodzenie, z pewnością wyższe niż wielkość kosztów sądowych w tej sprawie. Ponadto, z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego odnoszącego się do Spółki nie wynikają żadne wpisy o zawieszeniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, o jej rozwiązaniu, czy też postępowaniu upadłościowym. Oznacza to, że nawet jeśli Spółka ma aktualnie trudności finansowe, to nie na tyle istotne, by uniemożliwiały jej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, której celem jest zysk. Jeśli chodzi o zmniejszenie się wartości środków trwałych z kwoty 500 850,02 zł do kwoty 431 638,91 zł to nadal wielkość ta przewyższa i to wielokrotnie wysokość aktualnie obciążającej Spółki opłaty sądowej w kwocie 200 z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej. Poza tym, zgodnie z twierdzeniem Spółki, nie wszystkie składające się na te środki trwałe urządzenia do gier zostały zatrzymane przez urzędy celne. Z kolei strata za dany rok w prowadzeniu działalności gospodarczej nie świadczy sama w sobie o braku środków potrzebnych do pokrycia należności sądowych. Stanowi bowiem jedynie różnicę pomiędzy przychodem i kosztami jego uzyskania, a więc kategorię podatkową, nie ekonomiczną. Poza tym, co już wyżej podkreślono, mimo powoływania się na stratę w działalności już w 2015r. i jej powiększenia Spółka ciągle działalność tę prowadzi. Natomiast łączna wysokość wymierzonych Spółce kar pieniężnych stanowiących wymagalne zobowiązania – ponad 3 000 000 zł oraz kwota zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług – 4 049 842 zł to zobowiązania wynikające z występowania w obrocie gospodarczym, a tym samym silnie z nim związane jako element ryzyka. Nie mogą więc automatycznie przekładać się na konieczność uwzględnienia wniosku Spółki o udzielenie wsparcia ze środków publicznych, zwłaszcza, że w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością istnieje możliwość – przewidziana właśnie na wypadek trudności finansowych – uzyskania dopłat od wspólników, którzy zainteresowani są dalszym funkcjonowaniem podmiotu, który powołali. Spółka nie wyjaśniła tymczasem, dlaczego instytucji tej nie wykorzystano celem uzyskania środków niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oświadczyła jedynie lakonicznie, że jej jedyny wspólnik odmówił dokapitalizowania. W podanych względów uznano, że Spółka nie wykazała dostatecznych przyczyn dla zmiany zapadłego wobec niej uprzednio postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1 i art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.