II SA/Rz 1334/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - postanawia - przyznać skarżącemu R. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej R. S. dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że od 2007 r. jest pozbawiony wolności, przebywając w zakładzie karnym. Zobowiązany jest do płacenia alimentów w wysokości 900 zł miesięcznie – zadłużenie z tego tytułu przekracza 150 000 zł. Zatrudniony jest odpłatnie w zakładzie karnym, w którym przebywa, jednak otrzymywane wynagrodzenie przekazuje rodzinie tj. dzieciom (18, 15 i 8 lat), których sytuacja materialna jest bardzo trudna. Z nadesłanego zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego [...] z 16 kwietnia 2014 r. wynika, że R. S. pracuje uzyskując wynagrodzenie ok. 1000 zł brutto, jednak pozostałe do jego dyspozycji środki to miesięcznie ok. 130 zł. Zaświadczenie to wskazuje, iż zadłużenie alimentacyjne strony wynosi 157 012,80 zł, natomiast zadłużenie z innego tytułu to 65 664,71 zł. Wniosek R. S. zasługuje na pełne uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.", obowiązkiem stron postępowania jest ponoszenie jego kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takimi szczególnymi regulacjami są te normujące instytucję prawa pomocy. Przewidują one możliwość przyznania stronie wsparcia bądź w całkowitym bądź w częściowym zakresie – art. 245 § 1 P.p.s.a. Całkowite prawo pomocy oznacza zwolnienie strony od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego zastępcy prawnego np. radcy prawnego i tego właśnie dotyczy wniosek składającego skargę w niniejszej sprawie. Jego przyznanie możliwe jest w sytuacji, gdy strona nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w częściowym zakresie obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przesłanką przyznania go w takich granicach jest niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Istotnym jest, że ciężar wykazania, że ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy zostały w danym wypadku spełnione spoczywa na składającym wniosek. Celem uzyskania żądanego wsparcia winien on zatem przedstawić w sposób jak najszerszy okoliczności dotyczące jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów uzasadniające – w jego ocenie – pozytywne załatwienie wniosku. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że R. S. dopełnił powyższego obowiązku i wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego leży poza jego możliwościami płatniczymi. Strona przebywa bowiem w zakładzie karnym, gdzie od 2007 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Wprawdzie jest tam zatrudniona, jednak z otrzymywanego wynagrodzenia pozostaje miesięcznie do jej dyspozycji ok. 130 zł. Środki te skarżący przesyła swoim dzieciom, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawca posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę ok. 157 000 zł, natomiast inne jego zadłużenie wynosi ok. 65 000 zł. Tego rodzaju dane jednoznacznie przemawiają za potrzebą udzielenia skarżącemu wsparcia, o które wnioskuje. Nie posiada on bowiem realnych możliwości pokrycia kosztów zainicjowanego jego skargą postępowania. Z podanych powodów zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.