II SA/Rz 1334/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata G. G. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Przedmiotem skargi R.S. jest decyzja Wiceprezesa Sądu Okręgowego w [.] (dalej: "Wiceprezes SO") z dnia [.] sierpnia 2014 r. nr [.], wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z upoważnienia Prezesa Sądu Okręgowego w [.]. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r. RS zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [.] (dalej: "Prezes SR") o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie mu wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010 – 2014, wydanych w sprawach zarejestrowanych w repertorium "C" pod symbolem 057 i 058. Po ustaleniu, że zakres żądanej informacji obejmuje 53 wyroki stanowiące około 300 stron kserokopii, a uczynienie zadość wezwaniu wiązałoby się z dużym nakładem pracy związanym z odnalezieniem akt w archiwum, przeczytaniem wyroków wraz z uzasadnieniami i ich zanonimizowaniem, pismem z dnia 26 maja 2014 r. Prezes SR poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. W piśmie tym wezwał skarżącego do wskazania w terminie 7 dni powodów, dla których uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem odmowy udostępnienia informacji. W piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. RS podał, że żądana informacja jest informacją prostą w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej: "u.d.i.p."), a zatem nie musi on uzasadniać swojego wniosku. Sąd jest bowiem w posiadaniu objętych wnioskiem wyroków, a zatem ich zgromadzenie i zanonimizowanie stanowi w istocie proste czynności techniczne, zaś sam wniosek oceniać należy jako niesprawiający większych trudności w jego realizacji. Decyzją z dnia [.] lipca 2014 r. nr [.], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prezes SR odmówił udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu powtórzył w całości argumentację zawartą w swoim piśmie z dnia 20 maja 2014 r. wskazując dodatkowo, że anonimizacja tekstu wyroków i uzasadnień nie ogranicza się do usunięcia imion i nazwisk lub nazw stron, lecz jest czynnością wymagającą wysiłku intelektualnego i musi być przeprowadzona w taki sposób, aby w tekście nie pozostały żadne informacje, które umożliwiłyby identyfikację stron, a sam tekst nie stał się wskutek tych zabiegów niezrozumiały. Tak dalece idąca ingerencja w treść dokumentów uzasadnia przyjęcie, że wniosek skarżącego stanowi żądanie udostępnienia informacji przetworzonej, które musi być uzasadnione istnieniem szczególnego interesu publicznego. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca interesu takiego nie wykazał, co obligowało do odmowy udostępnienia informacji w drodze decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, kwestionującego prawidłowość uznania jego wniosku jako żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, powołaną na wstępie decyzją z dnia [.] sierpnia 2014 r. Wiceprezes SO utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podał, że przepisy u.d.i.p. nie zawierają definicji informacji prostej i informacji przetworzonej, a zatem każdy przypadek musi być rozpatrywany indywidualnie, przy uwzględnianiu okoliczności występujących w danej sprawie. Uznał, że w rozpoznawanej sprawie żądany przez wnioskodawcę zbiór informacji stanowił informację publiczną przetworzoną, podzielając w całości stanowisko Prezesa SR. Prawidłowo zatem Prezes SR wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, a po bezskutecznym upływie terminu odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji. Niezależnie od powyższego Wiceprezes SO wskazał, że RS składał wnioski o doręczenie wyroków wraz z uzasadnieniami za kolejne lata ze wskazaniem określonych symboli kolejno do Sądu Rejonowego w [.], Sądu Rejonowego w [.], Sądu Okręgowego w [.] i Sądu Apelacyjnego w [.], co stanowi przykład na nadużywanie prawa do informacji publicznej przez odwołującego. Przytaczając zaś na poparcie swoim poglądów orzeczenia sądów administracyjnych potwierdza, że ma on dostęp do internetu, a zatem w interesującym do zakresie może korzystać z portalu orzeczeń sądów powszechnych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie RS wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wiceprezesa SO oraz poprzedzającej jej decyzji Prezesa SR. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: I. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że żądanie skarżącego o doręczenie mu zanonimizowanych kserokopii wyroków SR w [.] wraz z uzasadnieniami stanowiło żądanie udostępnienia informacji przetworzonej i uzależnienie jej udostępnienia od wykazania przez skarżącego istnienia istotnego interesu publicznego; II. art. 61 ust. 1 – 3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wskutek ograniczenia skarżącemu dostępu do zanonimizowanych kserokopii wyroków SR w [.], pomimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa; III. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji, zamiast jej udostępnienia w formie zwykłej czynności materialno – technicznej. Podał, że zarówno samo sporządzenie kserokopii dokumentów będących w posiadaniu SR w [.], jak i ich zanonimizowanie, nie stanowi przetworzenia informacji, a zatem nie uzasadniało uznania, że wnioskował on o informację przetworzoną. Czynności te nie prowadzą bowiem do powstania nowej informacji, składającej się z informacji prostych. Fakt, że skarżący objął swoim wnioskiem żądanie udostępnienia wielu dokumentów nie może stanowić powodu do uznania tych informacji za informację przetworzoną. Wniosek nie zmuszał organu do wykonania żadnych analiz, zestawień lub innych intelektualnych zabiegów dotyczących wnioskowanych dokumentów. To, że udostępnienie tych dokumentów musi poprzedzać pracochłonne usuwanie danych osobowych i kopiowanie uzasadnień żądanych orzeczeń, nie może być uznane za przetworzenie informacji prostej. Działania te stanowią czynności techniczne, które w każdej sytuacji podejmuje organ celem wyselekcjonowania żądanego dokumentu. W dniu 4 listopada 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe zawodowego pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy. W piśmie tym pełnomocnik zawarł oświadczenie o podtrzymaniu zarzutów sformułowanych w skardze, a ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: I. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że informacja której domagał się skarżący miała charakter informacji przetworzonej; II. art. 22 § 2, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 427) w zw. z art. 17 § 3 K.p.a., w zw. z art. 127 § 2 K.p.a., w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w drugiej instancji przez Wiceprezesa SO, zamiast Prezesa SO; III. art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji po upływie terminu. Zgodnie z tym przepisem odwołanie od decyzji winno zostać rozpoznane w terminie 14 dni. W przeciwieństwie do treści art. 35 ust. 3 K.p.a. ustawodawca nie uzależnił początku biegu terminu od daty otrzymania odwołania przez organ II instancji, a zatem winno zostać ono rozpatrzone w terminie 14 dni od daty jego wpływu do SR w [.]; IV. art. 138 § 1 pkt 2 ewentualnie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; V. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez sporządzenia uzasadnienia w sposób, który w istocie nie wykazał na jakiej podstawie została wydana zaskarżona decyzja; VI. art. 127 § 2 K.p.a. w zw. z art. 268a K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez osobę, która nie może być uznana za organ wyższego stopnia, jak również za pełnomocnika w rozumieniu art. 268a K.p.a. W ocenie skarżącego pełnomocnictwo dołączone do zaskarżonej decyzji nie upoważniało Wiceprezesa SO do wydania decyzji w sprawie. W pełnomocnictwie tym jasno określono, że zakres udzielonego upoważnienia obejmuje "wydawanie decyzji związanych z rozpoznaniem wniosków o udostępnienie informacji publicznej", a zatem nie obejmowało umocowania do wydania decyzji jako organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Wiceprezes SO wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została oddalona przez Sąd, gdyż okazała się niezasadna. Wyjaśnienia wymaga, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [.] wydana w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej stronie skarżącej w zakresie dostępu do wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w latach 2010 – 2014 w sprawach zarejestrowanych w repertorium "C" pod symbolami 057 i 058. Zaskarżoną do WSA decyzję wydano w oparciu o art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organy obu instancji odmówiły udzielenia informacji publicznej z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Zdaniem Sądu, nie nastąpiło w niniejszej sprawie naruszenie zasad postępowania wyjaśniającego tj. przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. w wyniku czego ustalony przez organy stan faktyczny mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia sporu o legalność zaskarżonej decyzji. Nie sposób również poddawać w wątpliwość to, że rodzaj i zakres żądanej informacji nakazywał stosować do zgłoszonego przez skarżącego wniosku przepisy u.d.i.p. W niniejszej sprawie Sąd w pełni podzielił stanowisko Wiceprezesa Sądu Okręgowego w [.] co do kwalifikacji prawnej żądanej przez skarżącego informacji. Organy właściwie zinterpretowały a następnie zastosowały wobec zgłoszonego żądania przepis art. 3 pkt 1 u.d.i.p. Prawidłowo uznano bowiem, iż zakres i treść informacji żądanej przez skarżącego nakazywał uznać, że domagał się on udostępnienia nie informacji prostej lecz przetworzonej. Należy przypomnieć, iż w świetle tego przepisu prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem Sądu wykładnia językowa tej regulacji prowadzi do wniosku, iż w sytuacji gdy wnioskodawca żąda dostępu do informacji przetworzonej, to winien on wykazać że za udostępnieniem tej informacji przemawiają szczególnie istotne dla interesu publicznego względu. Wykazywania tych szczególnych powodów udostępniania informacji nie ma obowiązku podmiot, który żąda od organu jedynie informacji nieprzetworzonej czyli informacji prostej. WSA w pełni utożsamia się z poglądem WSA w Poznaniu wyrażonym w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r., o sygn. akt IV SA/Po 940/14, LEX nr 1575922, na temat treści i istoty pojęcia informacji publicznej przetworzonej. W wyroku tym stwierdzono wyraźnie, iż informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. W sprawie stanowiącej przedmiot kontroli Sądu, skarżący żądał od Prezesa Sądu Rejonowego w [.] informacji obejmującej 53 wyroki wraz z uzasadnieniami stanowiące około 300 stron. Niewątpliwie rodzaj tych informacji nakazywał do zgłoszonego żądania stosować przepisy u.d.i.p., skoro była to informacja o jakiej mowa w art. 1 tej ustawy. W pełni podzielić wypada ocenę organów sądów powszechnych, iż uczynienie zadość skierowanemu do nich wezwaniu wiązałoby się z dużym nakładem pracy, nie tylko polegającym na usuwaniu danych osobowych, czyli z tzw. anonimizacją. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że aby wytworzyć żądaną przez skarżącego informację należałoby po pierwsze przeszukać archiwum Sądu, odnaleźć akt spraw według kryteriów wskazanych przez skarżącego, czyli przy uwzględnieniu określonych numerów repertoriów, następnie skopiować 300 stron z 53 wyroków, dokładnie przeczytać te wszystkie wyroki w celu wyodrębnienia danych osobowych i ich zanonimizowania. Nie można więc twierdzić jak podnosi skarżący, że mamy tu do czynienia z informacją prostą w wytworzeniu. Z całą pewnością informacja objęta wnioskiem nie jest informacją, której przekazanie nie wiązałoby się z przetwarzaniem, w tym wytwarzaniem, nowej informacji. Żądana przez niego informacja wymaga bowiem od podmiotu publicznego jakim jest Sąd podjęcia zdecydowanie ponadstandardowych czynności angażujących pracowników administracji sądowej obejmujących szereg odpowiedzialnych i wymagających znacznego skupienia czynności technicznych oraz intelektualnych. Ponieważ RS żądał od organów informacji przetworzonej w rozumieniu wyżej przytoczonych regulacji u.d.i.p., to zasadnie został on wezwany przez Organ pierwszej instancji do wykazania szczególnie istotnych dla interesu publicznego powodów przekonujących do zaakceptowania trudu przetworzenia i udostępnienia informacji publicznej w postaci 53 wyroków wraz z uzasadnieniami. Ponieważ skarżący nie starał się wykazać, że za jego żądaniem przemawia coś więcej niż indywidualna potrzeba posiadania informacji publicznej, to zasadnie wydano względem jego wniosku decyzję negatywną. Ma ona pełne oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego jak i procesowego. Sąd jako niezasadne uznał wszystkie z podniesionych przez skarżącego i jego pełnomocnika zarzutów co do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut braku umocowania do wydania zaskarżonej decyzji przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w [.] w imieniu Prezesa tego Sądu. Otóż w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia upoważnienia nr [.] /2013. Z jej treści w sposób niewątpliwy wynika, iż Sędzia Sądu Okręgowego AB został przez Prezesa tego Sądu umocowany do podejmowania decyzji związanych z rozpoznawaniem wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem WSA, zakres tego umocowania obejmuje również rozpoznawanie przez Wiceprezesa Sądu środków odwoławczych od decyzji organów pierwszej instancji. Rozpoznawanie odwołań w sprawach dotyczących udostępniania informacji publicznej, odbywa się bowiem poprzez wydawanie decyzji o czym stanowi treść powyższego upoważnienia. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku po zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a.