II SA/Rz 134/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości. J. B. we wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] zwrócił się o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi, który to wniosek w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF rozszerzył na całość związanych ze sprawą kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza i w zawartym w nim oświadczeniu wskazał na swój wiek (86 lat), wymagający leczenia stan zdrowia (koszt zakupu leków to ok. 200 zł./m-c) oraz aktualne zamieszkiwanie w hotelu robotniczym, za który ponosi odpłatność w wysokości 400 zł./m-c. W okresie wiosna - jesień mieszka na działce; z treści skargi wynika, że posadowiony na niej budynek nie nadaje się do zamieszkiwania - znajduje się w stanie surowym, częściowo bez okien oraz bez dostępu do wody, c.o. i wc. Źródło dochodów skarżącego stanowi emerytura w wysokości 1300 zł. brutto. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków. Zwolnienie od nich wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej warunkowane jest wykazaniem przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do powyższego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ma charakter obligatoryjny, uzależniony od spełnienia powyższej przesłanki. Instytucja ta ma zapewnić stronie prawo do sądu, gdy z przyczyn od siebie niezależnych znajduje się w trudnych warunkach materialnych wynikających ze stanu majątkowego i osiąganych dochodów. Ocena warunków materialno – bytowych skarżącego, jego dochodów i wymienionych wydatków prowadzi do wniosku, że spełnia on przesłankę wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i nie jest w stanie ponieść żadnych związanych ze sprawą kosztów sądowych; oprócz związanego z wniesieniem skargi do Sądu wpisu (w sprawach z zakresu budownictwa wynosi on 500 zł.), do najbardziej prawdopodobnych mogących wystąpić w przyszłości należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi – 100 zł. oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji w wysokości połowy wpisu od skargi – w niniejszej sprawie byłoby to 250 zł.). Za przyznaniem skarżącemu zwolnienia od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych przemawiają okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku: jest on osobą w podeszłym wieku, samotną, nie posiadającą żadnych wartościowych składników majątkowych przynoszących dochód lub które mogłoby być w krótkim okresie czasu spieniężone. Jedynym potencjalnym źródłem opłacenia tych kosztów mogłoby być zatem w jego przypadku wyłącznie pobierane przez niego świadczenie emerytalne, jednak przy jego wysokości i skali wydatków na hotel robotniczy w którym zamieszkuje w okresie zimowym i przeznaczanych na leczenie, wobec konieczności zaspokojenia innych niezbędnych potrzeb życiowych (m.in. zakupu żywności, odzieży), należy uznać to za niemożliwe. Gdyby nawet przyjąć wynikające z pory roku bliskie prawdopodobieństwo ponownego zamieszkania skarżącego na działce i zaniechanie ponoszenia opłat za hotel, to stan techniczny posadowionego na niej budynku i panujące w nim warunki z pewnością wymuszają na nim dodatkowe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Skoro zatem skarżący z posiadanych z emerytury dochodów nie jest w stanie zapewnić sobie godziwych warunków życia, tym samym nie będzie w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych tak w całości, jak i w części. W tych okolicznościach, sytuacja taka wiąże co do uwzględnienia zgłoszonego we wniosku żądania. Odmienne uznanie, chociażby poprzez wymóg opłacenia wpisu od skargi, pozbawiłoby skarżącego prawa do sądowej kontroli sprawy objętej skargą. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.