II SA/Rz 1342/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. S. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala- Przedmiotem skargi D.S. i M.S. wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod firmą Skład Materiałów Budowlanych i Opału "[...]" D.S., M.S. w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, dalej GITD z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wydana w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu 19 kwietnia 2016 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, dalej "WITD" przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki VOLVO o ner rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] kierowanego przez K.D. który na podstawie umowy o dzieło wykonywał na ich rzecz transport kruszywa legitymując się wypisem z licencji transportowej nr [...] wydanej dla przedsiębiorcy D.S. nie okazując jednocześnie licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydanego dla drugiego ze wspólników. W następstwie powyższych ustaleń WITD, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] nałożył na skarżących karę pieniężną w kwocie 8 000, 00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia określonego w: lp. 1.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej "u.t.d.") polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Skarżący w odwołaniu od opisanej wyżej decyzji nie zgodził się ze stanowiskiem organu wskazując, że w jego ocenie w przypadku spółki cywilnej do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego wystarczy by odpowiednią licencję w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.t.d. posiadał jeden ze wspólników. Po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 15 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5a, art. 87 ust. 1, art. 92 a ust. 1, 2, i 6 u.t.d. oraz l.p. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d. Organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji wyjaśniając, że z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą nie jest spółka cywilna, a osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 2 ustawy za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej. Spółka jest umową cywilnoprawną, przez którą po myśli art. 860 § 1 k.c. wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez wniesienie wkładów. Uprawnienie wynikające z licencji na wykonywanie transportu drogowego nie ma charakteru majątkowego i dlatego nie może być przedmiotem wkładu do majątku spółki. To wspólnicy świadczą usługę transportową, a przewóz realizowany jest przez nich wspólnie, a nie przez każdego z osobna, zatem każdy z nich jest obowiązany do uzyskania wymaganego przepisami prawa zezwolenia lub licencji. W przedmiotowej sprawie przewóz wykonywany był przez wspólników spółki cywilnej, przy czym licencję posiadał jedynie D.S., a zatem zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa do jego wykonywania każdy ze wspólników spółki cywilnej winien legitymować się własną licencją, bowiem ta jest aktem indywidulanym wydawanym na wniosek konkretnego przedsiębiorcy którym są wspólnicy a nie spółka. W skardze na opisaną na wstępie decyzję D.S. i M.S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a co za tym idzie uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej; - art. 8 k.p.a. poprzez złamanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu w zakresie rozumienia istoty spółki cywilnej. Skoro z treści art. 860 k.c. wynika, że w ramach umowy spółki wspólnicy dążą do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów, to prowadzą działalność jako jeden podmiot gospodarczy. Stąd uprawnienia posiadane przez jednego ze wspólników winny rozciągać się na prowadzoną w formie spółki cywilnej działalność gospodarczą jeśli są związane z tą działalnością i zmierzają do osiągniecia wspólnego celu gospodarczego. Ponadto z treści art. 861 § 1 k.c. wynika, że wkład wspólników nie musi mieć charakteru materialnego. Przedmiotem wkładu mogą być także inne prawa o charakterze niematerialnym, takie jak licencja jednego ze wspólników spółki cywilnej. Zaprezentowane przez organ stanowisko jakoby uprawnienia wynikające z posiadanej licencji nie mogły być przedmiotem wkładu do spółki cywilnej z uwagi na niematerialny charakter pozostaje w ewidentnej sprzeczności z przepisami regulującym istotę umowy tej spółki, dlatego też z tych względów zarówno przyjęte stanowisko, jak i wywiedzioną przez organ argumentację należy uznać za chybioną i nietrafną. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia organu z przepisami obowiązującego prawa – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066). Sąd może uwzględnić skargę gdy doszło do naruszenia prawa materialnego lub postępowania administracyjnego i to w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W obrocie cywilnoprawnym spółka cywilna funkcjonuje w ten sposób, że za jej zobowiązania są odpowiedzialni jej wspólnicy (art. 864 k.c.) "Jeżeli wspólnicy w ramach wspólnie prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na wykonywaniu transportu, zaciągają zobowiązania np. w ramach przewozu, to tego rodzaju działanie jest przejawem prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników. Dlatego też przewóz rzeczy w wykonywaniu zawartej przez wspólników umowy z osobą trzecią jest formą wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia przez wspólników" – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 2/08. Zgodnie z art. 4 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, przedsiębiorcą są wspólnicy tej spółki. Spółka cywilna jest wyłącznie stosunkiem obligacyjnym. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie regulowanym ustawą o transporcie drogowym wymaga zezwolenia, które przybiera formę licencji – art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym licencji udziela się przedsiębiorcy, którym są wszyscy wspólnicy spółki cywilnej. Jeżeli przyjąć, że wspólnicy spółki cywilnej prowadzą wspólnie przedsiębiorstwo transportowe, to przedsiębiorstwo to wchodzi w skład majątku wspólników. Licencja na prowadzenie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej nie oznacza, iż takie uprawnienie posiada przedsiębiorca, którym są wszyscy wspólnicy. Kierowca zatrudniony jako pracownik działa na rzecz wszystkich wspólników spółki cywilnej. Nie jest możliwe traktowanie stosunku pracy łączącego kierowcę z każdym ze wspólników z osobna. Wszyscy wspólnicy spółki cywilnej świadczą usługę transportową obejmującą przewóz wykonywany przez kierowcę. Wobec tego wydanie licencji na wykonywanie przewozu dla jednego ze wspólników spółki cywilnej oznacza, że przedsiębiorstwo, którym jest spółka cywilna wykonuje przewóz bez wymaganej licencji. Karze pieniężnej podlega ten kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym. Niewątpliwie wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji. Wobec tego wykonywanie transportu bez licencji narusza ustawowy obowiązek. Natomiast przewidziana cytowaną ustawą kara administracyjna cechuje się obligatoryjnością, tj. przymusem jej wymierzenia jeżeli zostaną stwierdzone uchybienia zagrożone sankcją. "Udzielenie licencji wspólnikowi spółki cywilnej nie jest źródłem uprawnień spółki" – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 84/0/ oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08. Wobec tego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.