II SA/Rz 135/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-09
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., ponieważ strona skarżąca działanie organu w sprawach pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co w tym przypadku zostało potwierdzone trudną sytuacją materialną skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca E. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. Jako uzasadnienie wskazała bezrobocie i ubóstwo. Analiza jej sytuacji materialnej wykazała, że utrzymuje się z zasiłków w kwocie 260 zł miesięcznie, mieszka w zadłużonym lokalu socjalnym i nie posiada majątku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie o przyznanie E. H. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie E. H. zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata.
Wyrokiem z dnia 27 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie oddalił skargę E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...].
Pismem oznaczonym datą 5 października 2010 r. skarżąca załączając formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania stosowanym w postępowaniu cywilnym zwróciła się z wnioskiem o ustanowienie adwokata celem sporządzenia od w/w wyroku skargi kasacyjnej.
W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym E. H. zawnioskowała o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako uzasadnienie wskazała m.in. "bezrobocie i ubóstwo – zbyt niska pomoc finansowa".
Wg pozostałych informacji wynikających z uzasadnienia wniosku i złożonego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca:
- mimo wspólnego zamieszkiwania z siostrą B. w mieszkaniu socjalnym o pow.
13 m², na skutek wzajemnych nieporozumień prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (mieszkanie jest zadłużone z tytułu nieopłacanego czynszu, pozbawione wody i gazu),
- utrzymuje się z zasiłku okresowego i celowego w kwotach odpowiednio 140
i 120 zł. miesięcznie.
Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu m.in.
w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona
w niniejszej sprawie, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie będzie wzywana do opłacenia jakichkolwiek kosztów sądowych.
W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata rozpatrywany jest pod względem spełnienia przez E. H. przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Analiza danych zawartych we wniosku PPF prowadzi do stwierdzenia, że spełnia ona wynikające z tego przepisu kryterium. Jako osoba bezrobotna, zamieszkująca w lokalu socjalnym i utrzymująca się wyłącznie ze skromnych środków przyznawanych w ramach pomocy społecznej (260 zł. miesięcznie), nie posiada ona żadnych realnych możliwości ustanowienia zastępcy prawnego
z wyboru celem ewentualnego wniesienia środka zaskarżenia od wyroku WSA
w Rzeszowie z dnia 27 lipca 2010 r. Kwota ta bez wątpienia nie jest wystarczająca do pokrycia niezbędnych potrzeb życiowych, nie mówiąc o możliwości poczynienia
z niej jakichkolwiek oszczędności.
W sytuacji zatem, gdy nie posiada ona też żadnych wartościowych składników majątkowych które mogłyby być na ten cel wykorzystane, uzasadnione jest udzielenie jej wsparcia poprzez ustanowienie dla niej w ramach prawa pomocy adwokata.
Decydujące znaczenie w tym względzie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez skarżącą wydatków na jego ustanowienie, rozpatrywany w oderwaniu od zasadności i celowości sygnalizowanego przez nią zamierzenia, tj. wniesienia skargi kasacyjnej, której sporządzenie objęte jest tzw. przymusem adwokackim.
Odmienne uznanie skutkujące odmową przyznania E. H. prawa pomocy w tym zakresie skutkowałoby z jednej strony naruszeniem ustawowych zasad przyznawania tego prawa, z drugiej ograniczało jej prawo do sądu poprzez pozbawienie potencjalnej możliwości weryfikacji prawidłowości orzeczenia Sądu
I instancji.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a
w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło