II SA/Rz 1356/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie odmówił przyznania skarżącej Sp. z o.o. w likwidacji "A." prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od wniesionej skargi (w następstwie powyższego wpis ten – w wysokości 100 zł - został przez Spółkę opłacony). Kolejnym postanowieniem - z dnia 8 stycznia 2016 r. - WSA w Rzeszowie, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej Spółki, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. W zażaleniu na to postanowienie reprezentujący Spółkę pełnomocnik (adwokat) wniósł o zwolnienie jej od kosztów sądowych zażalenia w całości z uwagi na problemy finansowe i brak środków na dokonanie wpisu. W załączonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr, podpisanym przez likwidatorów Spółki, jako zakres dochodzonego prawa pomocy wskazano zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołano się na jej trudną sytuację materialną, postawienie w stan likwidacji z uwagi na toczące się w urzędach celnych postępowania oraz brak środków pieniężnych. Wg zawartego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 1 mln zł, zaś wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wartość jej środków trwałych stanowiła kwota 50 837 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 577 250 zł. Stan jej konta bankowego to 116 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych, tak w całości jak i w części, wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do uznania, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to nawet wobec takich okoliczności, jak jej postawienie w stan likwidacji. Argumentami przemawiającymi za takim stwierdzeniem jest w szczególności brak wykazania przez Spółkę - aktualnej na dzień złożenia wniosku - sytuacji finansowej. W tym względzie, z uwagi na postawienie Spółki w stan likwidacji, drugorzędne znaczenie mają dane nt. wysokości kapitału zakładowego. Dotyczy to także wartości środków trwałych i wysokości strat za ostatni rok obrotowy, które jak wynika z dokumentów dołączonych do pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, odnoszone są do 2014 r. Znaczną rozbieżność czasową z tym związaną należy ocenić jako poważne uchybienie i całkowity brak staranności przy dokumentowaniu aktualnej kondycji finansowej Spółki, zwłaszcza że jest ona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Likwidacja zmierza do zakończenia jej bieżących interesów, ściągnięcia wierzytelności, wypełnienia zobowiązań i upłynnienia majątku (art. 282 Kodeksu spółek handlowych). W tym zakresie nie zostały w żaden sposób wyjaśnione najważniejsze aspekty bieżącego funkcjonowania Spółki, tj. czy nadal prowadzi ona działalność gospodarczą i w jakim przedmiocie, na jakim etapie znajduje się jej likwidacja i z jakich źródeł pokrywa bieżące wydatki, jaki posiada jeszcze majątek, czy zatrudnia pracowników i w jakiej liczbie, czy reguluje swoje zobowiązania prywatno- i publiczno-prawne, czy posiada w tym zakresie jakieś zaległości (jeżeli tak, w jakiej wysokości), czy są prowadzone względem niej postępowania egzekucyjne. Podkreślić w związku z tym należy, że fakt postawienia Spółki w stan likwidacji sam w sobie nie przesądza o braku środków finansowych oraz że stała się ona niewypłacalna. Należy zwrócić uwagę na występowanie Spółki w sprawie przez adwokata, któremu nie zostało wypowiedziane pełnomocnictwo i który cały czas jest uprawniony do jej reprezentowania i działania nie tylko w niniejszej sprawie, ale w wielu innych. Brak jest w tej sytuacji przesłanek, by wydatki związane z jego wynagrodzeniem czy opłatami skarbowymi od udzielanych mu pełnomocnictw traktowane były w sposób priorytetowy względem kosztów sądowych. Zwrócenia uwagi wymaga także, iż mimo powoływania się na analogiczne okoliczności dotyczące rzekomo złej sytuacji finansowej Spółki, nie uwzględniono jej pierwotnego wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, który w efekcie tego został opłacony. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wynikający z tego przepisu obowiązek dotyczy każdego podmiotu posiadającego jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, w tym możliwość ich pozyskania (a więc także skarżącej Spółki, mimo objęcia jej procedurą likwidacji). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe. Warunku tego skarżąca Spółka nie wykazała, a fakt że postępowanie likwidacyjne jest w toku, dowodzi potencjalnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych z posiadanego jeszcze majątku, m.in. z pozostających w jej dyspozycji środków trwałych. Przekłada się to na brak możliwości uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż naruszałoby to ustawowe zasady przyznawania prawa pomocy. Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.