II SA/Rz 1356/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. spraw ze skarg A. S. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2024 r.: - nr 1801-IGC.4802.19.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym - nr 1801-IGC.4802.20.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 23 kwietnia 2024 r. nr 408000-408000-COC-1.4802.1531.2023 oraz nr 408000-408000-COC-1.4802.1532.2023, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącej A. S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skarg A. S. (dalej: przewoźnik/skarżąca) są decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 9 sierpnia 2024r. nr: - nr 1801-IGC.4802.19.2024, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NUCS) z 23 kwietnia 2024 r., nr 408000-408000-COC-1.4802.1531.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, - 1801-IGC.4802.20.2024, utrzymująca w mocy decyzję NUCS z 23 kwietnia 2024 r., nr 408000-408000-COC-1.4802.1532.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżone rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 20 sierpnia 2023 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w K. przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu członowego w postaci dwuosiowego pojazdu samochodowego marki S. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki S. o nr rej. [...], którego kierowcą był P. J., pod kątem przestrzegania przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej: p.r.d.) oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d. ). Skontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci mrożonej wątroby wieprzowej w opakowaniach kartonowych o deklarowanej wadze 10 kg każdy karton. Przewoźnikiem była skarżąca. W wyniku kontroli tj. ważenia masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru długości, wysokości i szerokości ww. pojazdu, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 700kg/1,75%, co oznaczało, że pojazd jest nienormatywny, a przejazd nim, co do zasady, wymaga zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego. Kontrola pomiaru parametrów zewnętrznych (tj. długość, długość z ładunkiem, wysokość, wysokość z ładunkiem) wykazała, że ww. parametry są w normie. W trakcie kontroli kierowca pojazdu nie okazał kontrolującym zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego ww. kategorii. Z przeprowadzonych czynności sporządzono protokół (z 20 sierpnia 2023 r. nr [...]). W wyniku powtórnego pomiaru pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 550kg/1,38%), co potwierdziło, że pojazd jest nienormatywny. Z przeprowadzonej czynności kontrolnej sporządzono protokół (z 20 sierpnia 2023 r. r. nr [...]). Z kolei, w wyniku kontroli przeprowadzonej w zakresie przestrzegania przepisów u.t.d. stwierdzono naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita został przekroczona o mniej niż 5 % - naruszenie określone w Lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.. Kontrola w tym zakresie została udokumentowana protokołem z 20 sierpnia 2023 r. nr [...]. W związku z powyższym NUCS postanowieniami z 20 lutego 2024 r. wszczął z urzędu postępowania administracyjne wobec przewoźnika w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. oraz nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów p.r.d. Następnie NUCS decyzjami z 23 kwietnia 2024 r., nr: 408000-408000-COC-1.4802.1531.2023 i nr 408000-408000-COC-1.4802.1532.2023, nałożył na przewoźnika kary pieniężne w wysokościach 5.000 zł i 1.000 zł za odpowiednio: wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym i dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o mniej niż 5% - naruszenie określone w Lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. U podstaw decyzji legły ustalenia kontroli z 20 sierpnia 2023 r. Z dwóch przeprowadzonych pomiarów parametrów technicznych pojazdu członowego, przyjęto wyniki korzystniejsze dla strony, wykazane w wydruku z drugiego ważenia. Nie zgadzając się z tymi rozstrzygnięciami przewoźnik złożył odwołania od ww. decyzji do DIAS, wnosząc o ich uchylenie. Według przewoźnika, organ naruszył art. 92 c ust.1 u.t.d. przez błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do uwolnienia go od nałożonej sankcji, pomimo dochowania należytej staranności w realizacji przedmiotowego przewozu oraz braku wpływu na powstanie naruszenie. Jego zdaniem, odpowiedzialność za stwierdzone w toku kontroli uchybienie ponosi podmiot wykonujący załadunek, który wykazał się rażącym niedbalstwem nie sprawdzając wagi każdego kartonu i oznaczając go specyfikacją wskazującą na wagę 10 kg. Zaznaczono, że kierowca nie miał możliwości sprawdzenia wagi każdego z kartonów, ani weryfikacji wskazanych w specyfikacji parametrów, bo obowiązek ten należy do załadowcy, który powinien podjąć czynności sprawdzające wagę towaru, tak aby nie dopuścić do przekroczenia norm przewożonego towaru. Zarzucono brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Opisanymi na wstępie decyzjami z 9 sierpnia 2024 r., DIAS utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.) Zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy, Lp. 10.2.1. - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o mniej niż 5% - podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Dopuszczalne parametry pojazdów poruszających się po drogach publicznych Rzeczypospolitej Polskiej określone zostały w p.r.d. oraz w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 502), dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów. Zgodnie z unormowaniami p.r.d. ładunek ma być umieszczony na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (art. 61 ust. 1) i nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust.2 pkt 1). Z kolei, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać w przypadku: zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton (§ 3 ust. 1 pkt. 2). Przeprowadzona w dniu 20 sierpnia 2023 r. kontrola przedmiotowego pojazdu wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (40 ton) o 550 kg, sankcjonowane karą w wysokości 1.000 zł. Natomiast stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ww. ustawy (art. 64 ust. 3 i 4 p.r.d.). Zgodnie z treścią tego załącznika, w przypadku pojazdu nienormatywnego o masie całkowitej, przekraczającej wielkość dopuszczalną, ale nieprzekraczającej 60 ton, wymagane jest zezwolenie kategorii IV, które kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom. W myśl zaś art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Stosownie do art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zasady ustalania kar uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., gdzie m.in. za brak zezwolenia kategorii ll-IV przewiduje się karę w wysokości 5000 zł (pkt 2). W myśl zaś art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W ocenie DAIS nie budzi wątpliwości, że przewoźnik wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przejazd, z uwagi na ustalone w wyniku kontroli parametry, wymagałby posiadania zezwolenia kategorii IV. Dwukrotny pomiar wykazał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu 40 ton o 700 kg (przekroczenie o 1,75 %) i o 550 kg (przekroczenie o 1,38%). Jednakże przewożony tym pojazdem ładunek nie spełniał ustawowego warunku niepodzielności, co wykluczało możliwość legalnego przejazdu tym pojazdem po drogach publicznych RP - nawet w sytuacji posiadania zezwolenia właściwej kategorii tj. kategorii IV. Stwierdzono zatem, że przewoźnik dopuścił się naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego (art. 64 ust. 2 p.r.d.). Organ II instancji wyjaśnił, że sankcja w takim przypadku oparta jest na fikcji prawnej, polegającej na tym, że kara nakładana jest w wysokości jak za przejazd bez zezwolenia, pomimo iż uzyskanie zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego byłoby niemożliwe. Przewoźnik podlega zatem karze za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, ale w wysokości przewidzianej dla przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. Powyższe skutkuje nałożeniem kary w wysokości 5.000 zł, stosownie do postanowień art. 140 ab ust.1 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1, ust. 2 oraz art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 p.r.d. Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS wyjaśnił, że art. 92a ust. 1 u.t.d - stanowiący podstawę wymierzenia stronie kary pieniężnej ma charakter obiektywny, co oznacza, że sankcja nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Zdaniem organu II instancji, wbrew argumentacji strony, za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca i to on odpowiada za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. W ocenie organu odwoławczego, przewoźnik nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, o której mowa w art. 92c ust 1 u.t.d., a ujawnione naruszenie miało miejsce w sytuacji, na które miał wpływ. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że kierowca pojazdu błędnie przyjął masę netto towaru (19680 kg), zamiast masy brutto (21469,24 kg) - nie można więc uznać, że nie miał wpływu na powstanie naruszenie. Ujawnione naruszenie jest więc wynikiem zaniedbania osoby, którą strona posługiwała się przy prowadzeniu działalności. Przewoźnik nie przedstawił zaś żadnych dowodów, że do przekroczenia masy przewożonego towaru doszło w sytuacji nadzwyczajnej, wyjątkowej i niemożliwej do przewidzenia. Ponadto DIAS wyjaśnił, że odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym ma charakter obiektywny, niezależny od winy, a wystarczające jest już samo stwierdzenie faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. kara pieniężna nakładana jest w pierwszej kolejności na podmiot wykonujący przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia - a więc w przedmiotowej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizował ten przewóz. Zdaniem DIAS, wbrew argumentacji odwołania, to przewoźnik ponosi odpowiedzialność za stan pojazdu wraz z ładunkiem na każdym etapie przewozu drogowego - od momentu załadunku towaru i rozpoczęcia przewozu, aż do momentu jego zakończenia i rozładunku. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy jego dobrej lub złej woli, a wystarczające jest tutaj stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Organ II instancji zaznaczył, że przedsiębiorca nie może przerzucać odpowiedzialności za transport na inne podmioty - w tym przypadku na załadowcę towaru, bowiem każdy z podmiotów realizujących przewóz ponosi odpowiedzialność na nieco innych podstawach: przewoźnik za przejazd pojazdem nienormatywnym, natomiast załadowca - za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Według DIAS, strona nie spełniła warunków do zwolnienia jej z odpowiedzialności administracyjnej przewidzianych w art. 140aa ust. 4 p.r.d, ponieważ miała wpływ na zaistniałą sytuację i mogła jej zapobiec. Z okoliczności sprawy wynika, że kierowca pojazdu błędnie przyjął masę netto towaru (19680 kg), zamiast masy brutto (21469,24 kg). Nie można więc uznać, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, natomiast poprzez dołożenie należytej staranności dokonując ważenia pojazdu wraz z ładunkiem przed rozpoczęciem tego przewozu - mógł do niego nie dopuścić. Zdaniem organu II instancji, argumentacja przewoźnika o przyjęciu wagi towaru wskazanej w specyfikacji, jako prawidłowej oraz bierna postawa kierowcy podczas jego załadunku potwierdza, że przy dołożeniu należytej staranności ujawnione w sprawie naruszenie było możliwe do uniknięcia. W skargach wniesionych do tut. Sądu skarżąca, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie to jest uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez nałożenie na skarżącą kary 1.000 zł i 5.000 zł, w sytuacji, gdy brak było podstaw do nałożenia kary na skarżącą, natomiast strona wykazała przesłanki egzoneracyjne, uwalniające ją od odpowiedzialności i będące podstawą do umorzenia postępowania. 2. przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15 i art. 16 k.p.a., a w szczególności poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak wszechstronnego odniesienia się do okoliczności dowodów wskazanych przez stronę w postępowaniu. 3. art.92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest poprzez przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy w sposób pobieżny, niewystarczający dla braku uznania przez organ, że zachodzą okoliczności uwalniające wskazane przepisach ustawy, W uzasadnieniach skarg strona skarżąca podniosła, że nie można przypisać jej odpowiedzialności za ujawnione podczas kontroli przekroczenie masy całkowitej, ponieważ dochowała należytej staranności. Podjęła wszelkie kroki w celu sprawdzenia towaru. Odpowiedzialność w sprawie winien ponieść załadowca, który wykazał się rażącym niedbalstwem nie sprawdzając wagi zawartości kartonu i oznaczając specyfikacją wskazującą na wagę 10 kg – karton, a przewoźnik nie mógł wykryć przekroczenia wagi towaru. W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując swe dotychczasowe stanowiska. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: p.p.s.a.), Sąd postanowił dopuścić dowód przedstawiony na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. przez pełnomocnika organu w postaci pisma Głównego Urzędu Miar odnośnie korygowania wyników ważenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Nadmienić należy, że poza sporem w kontrolowanych sprawach pozostaje, iż w wyniku kontroli pojazdu składającego się z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki S. oraz trzyosiowej naczepy stwierdzono nienormatywność pojazdu. Na podstawie pomiaru pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 700 kg, tj. o 1,75%. Powtórne ważenie dynamiczne pojazdu wskazało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 550 kg, tj. o 1,38%. Ostatnio wskazany wynik, jako korzystniejszy dla strony, został przyjęty za podstawę zaskarżonych decyzji. Niesporne jest również, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym (kartony z wyrobami z mrożonej wątroby wieprzowej). Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca. Nie budzi także wątpliwości, że waga, za pomocą której dokonano sumarycznej masy pojazdu, posiadała ważne w dniu kontroli świadectwo legalizacji ponownej. Według Sądu, kluczową kwestię w kontrolowanej sprawie stanowi zasadność przyjęcia przez organ za podstawę nałożenia kar uzyskanego wyniku ważenia, wskazującego na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 550 kg, tj. o 1,38% - bez zastosowania jakikolwiek korekty uzyskanego wyniku ważenia pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 472/24 oraz 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 705/24, zajął stanowisko, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia sankcji administracyjnej, organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia bez najmniejszej wątpliwości, że do naruszenia prawa w istocie doszło. Ciężar wykazania powstania naruszenia norm prawa administracyjnego obciąża zatem organ, co oczywiście nie zwalnia strony z obowiązku współpracy z organem w ramach zasady koniecznego współdziałania przy wyjaśnieniu istoty sprawy. Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów wskazuje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi. To zatem prawidłowe ustalenie, zgodnie z zasadami postępowania regulowanymi w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a., rzeczywistych nacisków osi na drogę, powinno stanowić podstawę stwierdzenia ewentualnego przekroczenia norm określających ich maksymalny, dopuszczalny prawnie poziom. Organ ma zatem dokonać odpowiednich ustaleń faktycznych na podstawie stosowanych środków dowodowych. W tym konkretnie przypadku chodzi więc o wagi, które pozwalają ustalić jaki jest rzeczywisty nacisk osi pojazdu na drogę. Skoro to przy pomocy wagi organ ma wykazać zaistnienie określonego stanu faktycznego (wielkości nacisku osi na drogę), to ma obowiązek zapewnić takie jej działanie oraz taki poziom pewności pomiaru, by nie istniały żadne wątpliwości co do tego, że uzyskane rezultaty ważenia są prawidłowe i mogą służyć jako wystarczający materiał dowodowy do stwierdzenia wystąpienia przekroczenia, z którym wiąże się sankcja administracyjna. Ustalenie rzeczywistej wagi określonego ładunku bądź nacisku ładunku na pewną powierzchnię, wymaga użycia odpowiedniej wagi. Ze względu jednak np. na różne parametry wagi, warunki jej użycia, sposób zamontowania, albo warunki pogodowe, prowadzić mogą do otrzymania wyników pomiaru odbiegających od rzeczywistych wartości. W związku z tym urządzenia tego rodzaju przechodzą prawną kontrolę metrologiczną na podstawie ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, która stosownie do art. 4 pkt 9 jest działaniem zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach. Tylko urządzenia, które przeszły określone sprawdzenie przez służby metrologiczne, mogą być użyte w ramach postępowania administracyjnego. Dowodem legalizacji, tj. dowodem zastosowania stosownej weryfikacji urzędowej, jest zaś świadectwo legalizacji lub cecha legalizacyjna, umieszczane na przyrządzie pomiarowym (wadze), poświadczające dokonanie legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił przy tym pogląd, że dokonanie urzędowego sprawdzenia metrologicznego i posiadanie świadectwa legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) nie oznacza jednak jeszcze, że każdy pomiar przy użyciu tego urządzenia odpowiada rzeczywistej wadze danego ładunku lub nacisku na oś. W zależności bowiem od pewności, powtarzalności i niezmienności dokonywanych pomiarów urządzenia pomiarowe (w tej sprawie wagi do ważenia pojazdów w ruchu), kwalifikowane są do różnych klas z punktu widzenia ich precyzji (dokładności). W warunkach użytkowych (nielaboratoryjnych) trudno jest bowiem uzyskać pomiar całkowicie zbieżny z rzeczywistym stanem. Wskazano również, że zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., nr 188, poz. 1345), w zależności od odchylenia dopuszczalnego każdego obciążenia osi od skorygowanego obciążenia osi i statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego, rozróżnia się cztery klasy dokładności wag, przy pomiarze obciążenia osi oznaczane jako A, B, C i D. Zgodnie zaś z § 20 ust. 2 powołanego rozporządzenia, odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Przepisy przewidują zatem odpowiednie klasyfikowanie danej wagi, w zależności od tego jak bardzo zbliżone do rzeczywistego są jej wskazania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że jakkolwiek z § 1 wynika, że to rozporządzenie służy określeniu: 1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2, to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie, w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia nacisków osi. Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza również przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załączniku. Przeprowadzona ocena metrologiczna wagi i jej zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy dokładności świadczy zatem o tym, że sprawdzenie dało wyniki, które mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo błędów pomiaru, przez co można uznać, że waga działa z punktu widzenia prawa prawidłowo. Trudno jest jednak oczekiwać, aby każda waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych) jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych, bez wpływu czynników zewnętrznych. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnych z rzeczywistymi wartościami. Ponadto zwrócono również uwagę na cel i logikę klasyfikowania wag do różnych klas dokładności. Jeżeli bowiem ich wskazania miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. Za nieprawidłowy Naczelny Sąd Administracyjny uznał pogląd, który reprezentują orzekające w kontrolowanych sprawach organy, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej, automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Za niezasadne uznano twierdzenia, że nie jest konieczne korygowanie wyników pomiarów, bo żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów. Już z klasy użytej wagi wynika, że w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach, może dochodzić do dopuszczalnych prawnie odchyleń, które z racji uzyskanego zatwierdzenia wagi przez organ metrologiczny mieszczą się granicach dopuszczalnych błędów. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dokonując pomiaru służącego następnie jako dowód w sprawie o nałożenie na przewoźnika sankcji administracyjnej, to organ ma zapewnić narzędzia posiadające nie tylko wymagane urzędowe potwierdzenie prawidłowości i powtarzalności uzyskiwanych wyników w zbliżonych warunkach, ale także, że uzyskany wynik jest wynikiem rzeczywistym. Uzyskany wynik powinien być zestawiony z zasadami procesowymi, nakazującymi m.in. ewentualne wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, co zobowiązuje do przeprowadzenia stosownej korekty na korzyść strony, chyba że organ może jednoznacznie wykazać, że uzyskane wyniki z całą pewnością wynoszą tyle, ile rzeczywiste wartości nacisków. Dokonana legalizacja urządzenia pomiarowego ma bowiem ten skutek, że w jej trakcie stwierdzono, że urządzenie dawało określone, powtarzalne wskazania w porównywalnych warunkach, a błąd pomiaru mieścił się w prawem dopuszczonych granicach. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że wątpliwości faktyczne, wynikające z użytych przez organ środków dowodowych, które przewidują legalne istnienie błędu pomiaru, nie mogą być tłumaczone na niekorzyść strony. A zatem to, że wynik pomiaru może być mniejszy bądź większy niż rzeczywista wartość, nie może przemawiać za nieuwzględnianiem korekt na korzyść skarżącej. To organ ma bowiem przedstawić taki materiał dowodowy, który bez żadnych zastrzeżeń wykaże, jaka jest rzeczywista wartość nacisków osi na drogę. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy wskazać, że do akt administracyjnych nie załączono instrukcji obsługi wagi, która zawierałaby informację na temat dopuszczalnego błędu. Przy tym ze świadectwa legalizacji wagi wynika, że jest to waga o klasie dokładności D, czyli waga o najniższej możliwej klasie dokładności, dla której w trakcie sprawdzenia metrologicznego obowiązują największe dopuszczalne błędy pomiarowe - dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi - odchylenie ±4% (por. tabela 1 złącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wag samochodowych). Jednocześnie w okolicznościach spraw wyniki ważenia wskazują na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,75% i 1,38%. W świetle przytoczonego powyżej, jednolitego w ostatnim czasie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności tych nie można uznać za pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla bowiem, że ewentualne wątpliwości co do stanu faktycznego należy rozstrzygać na korzyść strony, co zobowiązuje do dokonania na korzyść strony stosownej korekty. W konsekwencji zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji podlegały uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie kierował się wyżej przedstawioną oceną. Zaznaczenia wymaga, że wydane w kontrolowanych sprawach decyzje nie zawierały stanowiska organu dotyczącego możliwości zastosowania korekty uzyskanego wyniku ważenia pojazdu. Sąd nie podziela natomiast stanowiska wynikającego z przedstawionego przez organ na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. pisma Głównego Urzędu Miar, wskazującego na brak zasadności uwzględniania jakichkolwiek korekt związanych z błędem pomiaru czy błędami granicznymi. Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 300 zł uiszczonej tytułem wpisów od obu skarg.