II SA/Rz 1357/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji o zwolnienie od wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od wpisu od skargi. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPPr dołączonym do skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], likwidatorzy reprezentujący Sp. z o.o. "A." w likwidacji wnieśli o zwolnienie jej od wpisu sądowego. Wskazali, że Spółka została postawiona w stan likwidacji z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną toczącymi się w urzędach celnych postępowaniami i z tego względu nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie opłaty sądowej. Stosownie do zawartego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 1 mln zł, zaś wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wartość jej środków trwałych stanowiła kwota 50 837 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła stratę w wysokości 577 250 zł (wg bilansu, na dzień otwarcia likwidacji, tj. 10 grudnia 2014 r., wysokość aktywów Spółki wynosiła 751 829 zł i w takiej samej kwocie odpowiadały im pasywa). Stan rachunku bankowego Spółki za miesiąc kwiecień 2015 r., na koniec tego okresu wykazywał dodatnie saldo 692 zł (przy początkowym 9465 zł oraz sumie uznań i obciążeń w tym okresie – odpowiednio 5551 i 14 324 zł). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 211 i art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków. Zwolnienie od kosztów sądowych, tak w całości jak i w części, wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jak wynika zatem z treści tego przepisu, ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek. Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do uznania, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to nawet wobec takich okoliczności, jak jej postawienie w stan likwidacji. Argumentami przemawiającymi za takim stwierdzeniem jest: - całkowity brak wykazania przez Spółkę - aktualnej na dzień wniesienia skargi - sytuacji finansowej; w tym względzie pozbawiony praktycznego znaczenia pozostaje dołączony do skargi i formularza PPPr wyciąg z rachunku bankowego Spółki, dotyczący okresu znacząco, bo 4 miesiące wcześniejszego (skarga została nadana w urzędzie pocztowym 31 sierpnia 2015 r.). Rozbieżność czasową z tym związaną należy ocenić jako rażące uchybienie i całkowity brak staranności przy dokumentowaniu kondycji finansowej Spółki w związku z ubieganiem się o uzyskanie prawa pomocy, zwłaszcza że jednocześnie do skargi dołączono aktualną (z 27 sierpnia 2015 r.) dotyczącą jej informację z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jak już wskazano powyżej, oceny tej nie zmienia fakt pozostawania przez Spółkę w stanie likwidacji, a faktu braku środków finansowych trudno wywodzić z bilansu sporządzonego na dzień jej otwarcia czy straty za ostatni rok obrotowy (strata nie może być przy tym utożsamiana z wynikiem finansowym Spółki, gdyż stanowi jedynie wyliczoną dla potrzeb podatkowych różnicę przychodów oraz kosztów ich uzyskania i sama w sobie nie przesądza o rzeczywistych wynikach prowadzonej działalności). Postawienie podmiotu w stan likwidacji nie oznacza także, że stał się on niewypłacalny. Likwidacja zmierza bowiem do zakończenia jego bieżących interesów, ściągnięcia wierzytelności, wypełnienia zobowiązań i upłynnienia majątku (art. 282 Kodeksu spółek handlowych). W tym zakresie nie zostały w żaden sposób wyjaśnione najważniejsze aspekty bieżącego funkcjonowania Spółki, tj. czy nadal prowadzi ona działalność gospodarczą i w jakim zakresie, jaki posiada obecnie majątek (wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wartość środków trwałych wynosiła 50 837 zł), czy zatrudnia pracowników i w jakiej liczbie, czy reguluje swoje zobowiązania prywatno- i publiczno-prawne, czy posiada w tym zakresie jakieś zaległości (jeżeli tak w jakiej wysokości), czy są prowadzone względem niej postępowania egzekucyjne, - występowanie w sprawie przez adwokata, któremu mimo postawienia Spółki w stan likwidacji nie zostało wypowiedziane pełnomocnictwo i który cały czas jest uprawniony do jej reprezentowania i działania nie tylko w niniejszej sprawie, ale w wielu innych (potwierdza to chociażby przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego); brak jest w tej sytuacji przesłanek, by wydatki związane z jego wynagrodzeniem traktowane były w sposób priorytetowy względem kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wynikający z tego przepisu obowiązek dotyczy każdego podmiotu posiadającego jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, w tym możliwość ich pozyskania (a więc także skarżącej Spółki, mimo objęcia jej procedurą likwidacji). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe. Warunku tego skarżąca Spółka nie wykazała, a fakt że postępowanie likwidacyjne jest w trakcie, dowodzi potencjalnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych z posiadanego jeszcze majątku, m.in. z pozostających w jej dyspozycji środków trwałych. W tym kontekście, odnosząc się jeszcze raz do przedłożonego przez Spółkę wyciągu z rachunku bankowego za m-c kwiecień 2015 r. i przyjmując jego aktualność na dzień złożenia wniosku PPPr (31 sierpnia 2015 r.) należy wręcz stwierdzić, że widniejące na nim środki (692 zł) są jak najbardziej adekwatne do opłacenia wymaganego od skargi wpisu (100 zł). Przekłada się to na brak możliwości uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż naruszałoby to ustawowe zasady przyznawania prawa pomocy. Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.