II SA/Rz 1357/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [....] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. W następstwie wezwania do uiszczenia kwoty 100 zł z powyższego tytułu Spółka opłaciła skargę. Z kolei postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu na to ostatnie rozstrzygnięcie działający imieniem Spółki likwidatorzy wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z wniosku wynika, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z uwagi na toczące się w urzędach celnych postępowania została postawiona w stan likwidacji. Nie posiada środków na uiszczenie łączących się ze sprawą kosztów. Kapitał zakładowy Spółki to 1 000 000 zł, a wartość środków trwałych to 50 837,58 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 577 250,48zł. Jako stan konta bankowego Spółki podano kwotę 116,68 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: żądanie Spółki nie może zostać uwzględnione. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie, a o takie właśnie ubiega się Spółka domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W brzmieniu tego przepisu zwraca uwagę użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może", które nakazuje przy ocenie wniosku o prawo pomocy, jako instytucji stanowiącej wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, dokładne rozważenie całokształtu okoliczności dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy. Należy także mieć na uwadze, że pojęcie "środków", którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie obejmuje nie tylko środki pieniężne, ale także środki trwałe czy kapitał zakładowy (por. B. Dauter, Zwolnienia od kosztów sądowych (w:) S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007). W przypadku skarżącej Spółki wymienione pozycje wynoszą odpowiednio: 116,68 zł (stan konta bankowego), 50 837,58 zł (środki trwałe) oraz 1 000 000 zł (kapitał zakładowy). Już tylko pierwsza z tych wielkości nie pozwala na pozytywne ustosunkowanie się do wniosku strony. Należy bowiem zaznaczyć, że aktualnie na Spółce z tytułu kosztów sądowych spoczywa obowiązek zapłaty 100 zł jako wpis od złożonego zażalenia. Na uwagę zasługuje także fakt, iż Spółka występuje w niniejszej sprawie za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika – adwokata, koszty ustanowienia którego we własnym zakresie z pewnością będą wyższe od wymienionej opłaty sądowej. Nadto, wspomniany adwokat występuje w imieniu Spółki również w dwóch innych sprawach przed tut. Sądem, które nie zostały jeszcze zakończone (II SA/Rz 807/15, II SA/Rz 1356/15) i reprezentował ją w kilku innych, w których zapadły już orzeczenia (np. II SA/Rz 790/15, II SA/Rz 789/15, II SA/Rz 1305/15). W uzasadnieniu wniosku Spółka akcentuje fakt, iż znajduje się w likwidacji. Powyższe samo w sobie nie może jeszcze automatycznie wskazywać na zasadność wniosku o prawo pomocy. Nie przesądza bowiem o braku środków na pokrycie kosztów postępowania. W myśl art. 282 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), czynności likwidacyjne obejmują zakończenie interesów bieżących spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Wynikająca natomiast z wniosku, jak też z przedłożonego do pierwszego z żądań o przyznanie prawa pomocy dokumentu w postaci rachunku zysków i strat za 2014 r. strata w kwocie 577 254,48 zł nie stanowi miarodajnego argumentu dla oceny faktycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy (na taką samą stratę tyle, że za 2015 r. Spółka powołuje się w obecnym wniosku, złożonym w styczniu 2016 r.). Stanowi bowiem tylko nadwyżkę kosztów nad przychodem, co skutkuje brakiem dochodu do opodatkowania, a w konsekwencji brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Należy także zwrócić uwagę, że Kodeks spółek handlowych daje rozwiązanie, przy pomocy którego, jeśli dany podmiot nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz środków finansowych niezbędnych do działalności, może skorzystać z instytucji dopłat wspólników na rzecz spółki. Z rozwiązania takiego Spółka nie skorzystała, zaś w uzasadnieniu zażalenia na kwestionowane przez nią postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania objętego skargą postanowienia podniosła, że możliwość ta jest tylko hipotetyczna, bez wyjaśnienia powyższego. Poza tym, na posiadanie przez Spółkę środków finansowych niezbędnych do sfinansowania jej udziału w niniejszej sprawie wskazuje także pośrednio fakt zapłaty przez nią kwoty 100 zł tytułem wpisu od niniejszej skargi. Z uwagi więc na to, że Spółka nie przedstawiła obecnie żadnych dodatkowych danych, które mogłyby rzutować na ocenę jej możliwości płatniczych w odmienny sposób niż przy okazji rozpoznawania pierwszego z jej wniosków, odmówiono przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka nie wykazała, by rzeczywiście znajdowała się w "skrajnie trudnej" sytuacji, na którą zwróciła uwagę we wspomnianym wyżej zażaleniu na objęte skargą postanowienie. O powyższym orzeczono na podstawie art.258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.