II SA/Rz 1359/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nienależnie pobrane świadczenie i zobowiązującej do jego zwrotu jest uzasadnione ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną strony?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji stwierdzającej nienależnie pobrane świadczenie i zobowiązującej do jego zwrotu może zostać wstrzymane, jeżeli strona wykaże, że jego wykonanie narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z niewielkich dochodów, zaspokajając jedynie podstawowe potrzeby, a strona nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione.
Stan faktyczny
I. K. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy stwierdzającą nienależnie pobrany dodatek do zasiłku rodzinnego i zobowiązującą do jego zwrotu w kwocie 1020 zł. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną. Po wezwaniu do przedstawienia szczegółów, podała, że utrzymuje się z niewielkich dochodów, samotnie wychowuje trójkę dzieci, w tym jedno z niepełnosprawnością, a wykonanie decyzji pozbawiłoby ją i dzieci środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia i zobowiązania do jego zwrotu w sprawie ze skargi I. K. na tę decyzję - postanawia - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. I. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]. Rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], która stwierdzała nienależnie pobrane świadczenie w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznane w okresie od 1 listopada 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r. i zobowiązywała I. K. do jego zwrotu w kwocie 1020 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W skardze składająca ją zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej nią decyzji. Wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a kwota, której zwrotu dotyczy sprawa przekracza jej możliwości finansowe. Podkreśliła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje ciężki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny, w tym małoletnich dzieci. Wobec braku podania przez skarżącą konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania kwestionowanej przez nią decyzji, wezwano ją do dokładnego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i materialnej oraz (lub) podania innych informacji mogących świadczyć o zasadności jej wniosku. W odpowiedzi I. K. wskazała, że jest rozwiedziona i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trójką pobierających naukę dzieci (15, 18 i 20 lat), z których jedno (córka K.) legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Córka K. pozostaje w stałym leczeniu, z którym związane są wydatki w wysokości 120 zł miesięcznie. Koszty utrzymania syna K. skarżąca wyceniła na kwotę ok. 800 zł, zaś córki A. na kwotę 700 zł, w czym mieści się ich wyżywienie, odzież, środki higieny, dojazd do szkoły. Miesięczne koszty utrzymania domu, w którym wymienione osoby mieszkają (wybudowanego z pieniędzy uzyskanych jako odszkodowanie po wypadku) są następujące: prąd – 197,62 zł, woda – 24,26 zł, gaz – 43 zł, wywóz śmieci – 28 zł, opał – 208 zł, ubezpieczenie – 24 zł, telefony komórkowe dzieci – 110 zł. Jako dochody I. K. wskazała środki uzyskiwane przez nią z tytułu umowy zlecenia – 300 zł, alimenty na syna – 500 zł, alimenty na córkę A. – 300 zł, rentę socjalną córki K. – 644 zł. Skarżąca podała, że jest właścicielką działki rolnej o powierzchni 7,5 ar, na której uprawia na własne potrzeby warzywa. W ocenie strony, wykonanie decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, bowiem pozbawiłoby ją i dzieci środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", możliwe jest wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu na złożony przez skarżącego w tym przedmiocie wniosek. Zasadniczo jednak ostateczne decyzje administracyjne podlegają wykonaniu. Dlatego też z uwagi na fakt, iż instytucja ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowego ma wyjątkowy charakter, to wnoszący o jej zastosowanie w jego wypadku winien uprawdopodobnić okoliczności, które za tym przemawiają. Ustawodawca w powołanym art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazał dwie przesłanki, z których każda uzasadnia uwzględnienie wniosku strony złożonego w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Są to mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub też niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby możliwa była ocena, czy zachodzi potrzeba uwzględnienia żądania wnioskodawcy, musi on podać konkretne argumenty, które – w jego ocenie – wskazują na zasadność uczynienia odstępstwa od wspomnianej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Ze względu na to, że wniosek I. K. nie zawierał jednak takich konkretnych danych, wezwano ją do ich przedstawienia. Ze stanowiącego odpowiedź na powyższe pisma skarżącej wynika, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z niewielkiej kwoty dochodów, których źródłem są zawarta przez stronę umowa zlecenia, alimenty oraz renta socjalna jednej z córek. Zaspokajane są z niej tylko podstawowe potrzeby rodziny, wśród których znajdują się te związane z wyżywieniem, leczeniem, utrzymaniem domu czy dojazdami dzieci do szkół. Wnioskodawczyni oprócz domu i działki rolnej nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć celem pokrycia wydatku, o którym mowa w kwestionowanej przez nią decyzji. W takiej sytuacji uiszczenie przez skarżącą kwoty 6800 zł, która wynika nie tylko z decyzji będącej przedmiotem skargi w sprawie niniejszej, ale także z trzech innych, również zaskarżonych do tut. Sądu decyzji, z pewnością naraziłaby wnioskodawczynię na jedno z niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dlatego też mając na uwadze przedstawioną przez skarżącą jej sytuację rodzinną i materialną w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., przychylono się do jej prośby i orzeczono jak w sentencji na podstawie wymienionego art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło