II SA/Rz 1362/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-04-12
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, przez którą przebiega ustanowiona służebność przejazdu, jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu na sąsiedniej działce, jeśli jego nieruchomość nie graniczy z działką inwestycyjną, a odległość od zabudowy inwestora przekracza kilkadziesiąt razy ustaloną przepisami minimalną odległość?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, przez którą przebiega ustanowiona służebność przejazdu, nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu na sąsiedniej działce, jeśli jego nieruchomość nie graniczy z działką inwestycyjną, a planowana inwestycja nie wpływa na sposób zagospodarowania ani możliwość korzystania z jego nieruchomości, ani nie narusza jego interesu prawnego w sposób uzasadniający przyznanie statusu strony. Samo obciążenie nieruchomości służebnością przejazdu nie jest wystarczające do uznania właściciela za stronę postępowania.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. A.D., właściciel sąsiedniej działki nr 1544, wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących dostępu do drogi publicznej i wpływu inwestycji na jego nieruchomość. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że A.D. nie jest stroną w sprawie, ponieważ jego działka nie graniczy z działką inwestycyjną, a planowana inwestycja nie wpływa na jego nieruchomość. A.D. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A. D. jest decyzja Wojewody z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak [...], nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. R. i Ł. R. pozwolenia na "budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami: wody i kanalizacji sanitarnej" na działkach nr 976/2, 976/1, 977/2 w m. K.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. D. właściciel działki nr 1544 zarzucił Staroście [...] naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm., dalej "P.b."). W ocenie odwołującego, dojazd do przedmiotowej działki budowlanej stanowiący nieutwardzony ciąg pieszo-jezdny, nie spełnia przewidzianych rozporządzeniem wymogów, w tym w zakresie minimalnej szerokości, a jego nawierzchnia nie jest dostosowana do ruchu pojazdów, zwłaszcza ciężarowych przewożących materiały budowlane. Ruch pojazdów tą drogą jest coraz bardziej uciążliwy, a uzyskiwanie przez inwestorów dostępu z działek budowlanych do drogi publicznej poprzez obejmowanie udziałów we współwłasności innych działek mających zapewnioną służebność drogową, stanowi nadużycie prawa, prowadzące do nieuprawnionego uprzywilejowania inwestorów względem właścicieli nieruchomości obciążonych oraz stoi w sprzeczności z ideą minimalizowania powstałych dla nich uciążliwości
Odpowiadając na ww. odwołanie pismami z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz [...] sierpnia 2017 r. Państwo R. zarzucili Staroście [...] błędne uznanie A. D. za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a ponadto wskazali, że działka nr 976/2 posiada dostęp do drogi publicznej przez działkę o nr 975/2, której pozostają współwłaścicielami łącznie z J. S. i M. S. Z kolei zaś działka o nr 975/2 posiada dostęp do drogi publicznej przez szlak biegnący przez działki nr 1542, 1543, 974, 537/1, na których ustanowiona jest służebność drogi koniecznej, która spełnia warunki wymagane przepisami prawa.
Wobec wątpliwości co do prawidłowości wydania przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...], ustalającej na rzecz A. i Ł. R. warunki zabudowy dla inwestycji pn. "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. 976/2 położonej w miejscowości K." w części dotyczącej dostępu działki nr 976/2, na której zaprojektowano budynek mieszkalny jednorodzinny, do drogi publicznej, Organ I instancji wystąpił do Kolegium o rozważenie możliwości stwierdzenia z urzędu nieważności ww. decyzji. Kolegium w odpowiedzi na ww. pismo stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do wszczęcia takiego postępowania z urzędu stwierdzając, że dostęp do drogi publicznej ustalony w ww. decyzji o warunkach zabudowy spełnia wymagania z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Po rozpatrzeniu odwołania A. D. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") umorzył postępowanie odwoławcze.
Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a., prawo wniesienia odwołania przysługuje stronie postępowania. Pierwszą czynnością jaką organ II instancji jest zobowiązany wykonać po złożeniu odwołania, jest zbadanie czy pochodzi ono od uprawnionego podmiotu. Definicję strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym zawiera art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach o pozwolenie na budowę zawęził pojęcie strony. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 P.b. stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do ogólnej normy art. 28 k.p.a. i jego celem jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem, planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. W myśl art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Koniecznymi cechami interesu prawnego jest bowiem to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.
Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, iż zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zaprojektowanego na działce nr 976/2 oraz przyłącza wodociągowego projektowanego od budynku do istniejącego wodociągu na działce nr 977/2 i przyłącza kanalizacji sanitarnej do sieci przebiegającej przez działkę nr 976/1. Natomiast działki nr: 975/2, 537/1, 974, 1543, 1544, 1542, przez które odbywa się dojazd do drogi publicznej, poprzez ustanowienie na tych działkach służebności, jak i wskazane powyżej działki inwestycyjne - zostały uznane przez projektanta jak i organ I instancji za położone w obszarze oddziaływania obiektu. Analiza akt sprawy doprowadziła do konkluzji, że wbrew stanowisku projektanta (str. 6 projektu budowlanego) i organu I instancji projektowana inwestycja nie wpływa ani na sposób zagospodarowania, jak i możliwość korzystania ze stanowiącej własność skarżącego działki nr 1544. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż działka będąc własnością skarżącego nie graniczy z działkami na których zaprojektowano przedmiotową inwestycję. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że działka nr 976/2, na której zaprojektowano budynek, znajduje się w odległości ok. 65 m od granicy działki nr 1544. Natomiast odległość od zabudowy na działce nr 1544 do projektowanego budynku wynosi ok. 120 m.
Biorąc pod uwagę ww. odległości stwierdzić należy, że odległość ściany budynku (z oknami), od granicy działki skarżącego przekracza kilkadziesiąt razy ustaloną w przepisach minimalną odległość. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej "rozporządzenie"), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych, określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie niniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Projektowana inwestycja nie niesie ze sobą także ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu na działce skarżącego. Powyższą kwestię normuje wyczerpująco przepis § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, według którego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania.
Zatem projektowany budynek w najwyższym punkcie ma wysokość 8, 24 m, co przy wskazanych powyżej odległościach pomiędzy działkami powoduje, że wysokość budynku jest wiele razy mniejsza niż jego odległość od granicy działki będącej własnością A. D. i cień rzucany przez projektowany budynek w ogóle nie wejdzie w obręb działki nr 1544. Przy wskazanych powyżej odległościach między działką objętą inwestycją, a działką skarżącego, brak jest także jakiegokolwiek oddziaływania wynikającego z przepisu § 271 ust. 1 rozporządzenia, gdyż przepis powyższy ustala, że minimalna odległość między zewnętrznymi ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, winna wynosić 8 m. Także przyłącza do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej zaprojektowane zostały na działkach nie stanowiących własności skarżącego i nie wprowadzają dla jego nieruchomości żadnych, nawet potencjalnych, ograniczeń w zabudowie lub możliwości jej zagospodarowania.
Biorąc pod uwagę usytuowanie projektowanego budynku, jego gabaryty (zwłaszcza wysokość wynoszącą 8,24 m) oraz przeznaczenie (budynek mieszkalny jednorodzinny), stwierdzić należy, że nieruchomość należąca do A. D. z całą pewnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń — które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa — w zakresie możliwości zagospodarowania działki nr 1544. Innymi słowy, skarżący może bez przeszkód zagospodarować działkę będącą jego własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.
A. D. przymiot strony postępowania wywodzi z faktu, iż dojazd do projektowanej inwestycji będzie się odbywał poprzez stanowiącą jego własność nieruchomość, która obciążona jest służebnością przejazdu, przegonu i przechodu. Należy w tym miejscu wskazać, iż o lokalizacji przedmiotowej inwestycji przesądziła decyzja o warunkach zabudowy wydana w dniu [...] lutego 2017 r., nr [...] przez Wójta Gminy [...]. W pkt 5 ww. decyzji, ustalającym warunki i zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji wskazano m.in, że "teren objęty wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej — powiatowej przez ustanowioną służebność gruntową drogi koniecznej na dz. nr ew. gr. 1542, 1543, 974, 537/1 zgodnie oraz prawo przejazdu, przegonu i przechodu przez dz. nr ew. gr. 1544 oraz przez własność inwestorów działki nr 975/2. Wspomniana decyzja o warunkach zabudowy pod kątem dojazdu do nieruchomości, na której zaprojektowano budynek mieszkalny jednorodzinny, była badana przez Kolegium, które nie znalazło podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W okolicznościach analizowanej sprawy należy, iż to nie projektowany obiekt budowlany wprowadza pewne ograniczenia w możliwość zabudowy czy zagospodarowania działki skarżącego, ale ustanowiona przez Sąd Rejonowy w [...], I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. sygn. akt [...] służebność drogi koniecznej. Tym samym nie sposób uznać, iż w analizowanej sprawie skarżącemu należy przyznać przymiot strony postępowania, skoro dojazd do terenu inwestycji jest istniejący, a nie projektowany, zaś z projektu budowlanego nie wynika, aby jakiekolwiek roboty budowlane związane ze spornym dojazdem były projektowane do wykonania.
Nie sposób ponadto przyjąć, iż w każdej sprawie o pozwolenie na budowę właściciel działki przez którą zapewniony zostanie dojazd do terenu inwestycji jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W przypadku przyjęcia takiego założenia każdorazowo należałoby o prowadzonym postępowaniu zawiadamiać chociażby zarządcę drogi publicznej, czy właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości stanowiących drogę wewnętrzną. Takie działanie stanowiłoby naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. W świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego naruszeniem jest nie tylko pominięcie danego podmiotu od udziału w postępowaniu, ale również dopuszczenie do udziału w postępowaniu podmiotu, któremu nie przysługuje przymiot strony postępowania.
Sam fakt przejeżdżania samochodów z materiałem budowlanym przez działkę skarżącego nie może uzasadniać jego przymiotu strony.
W rozpoznawanej sprawie odwołanie wniesione zostało przez Pana A. D., który jak wynika z akt sprawy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji traktowany był jak strona postępowania. Zawiadomiono go o wszczęciu postępowania oraz doręczono mu zaskarżoną decyzję, W tej sytuacji skoro odwołanie wniesione zostało przez osobę, którą dopuszczono do udziału jako stronę w postępowaniu pierwszo instancyjnym, to organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać jej odwołanie. Dopiero jeżeli w wyniku rozpatrywania odwołania organ II instancji dojdzie do przekonania, że strona skarżąca jednak nie uzyskała przymiotu strony (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) - gdyż nie posiada w tej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku - to winien rozstrzygnąć o tym w decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. o umorzeniu postępowania Powyższa sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie. Wobec faktu, że odwołującemu nie przysługuje przymiot strony, postępowanie odwoławcze zainicjonowane wniesionym przez A. D. odwołaniem, musi zostać umorzone.
Organ odwoławczy nie może odnieść się do zarzutów podnoszonych przez A. D., gdyż wobec nie posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony, nie przechodzi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
A. D. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie;
1. przepisów prawa materialnego, a to:
1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej "k.c."), poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Organ II instancji, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego, podczas gdy nieruchomość będąca przedmiotem własności Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, zaś jego interes prawny wynika wprost z wpływu planowanej inwestycji na prawo własności nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. 1544. Naruszenie prawa własności nieruchomości przejawia się w istotnym ograniczeniu uprawnienia Skarżącego do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, które to uprawnienie zostanie naruszone poprzez konieczność znoszenia ruchu osób i pojazdów w ilości znacznie zwiększonej w stosunku do stanu dotychczasowego, w tym w szczególności ruchu ciężkich pojazdów związanych z prowadzeniem budowy;
2) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20) P.b. w zw. z art. 144 k.c., poprzez jego pominięcie przez Organ II instancji, i w konsekwencji odmówienie Skarżącemu statusu strony, podczas gdy realizacja inwestycji istotnie ograniczy uprawnienia właścicielskie Skarżącego - zakłóci korzystanie z nieruchomości Skarżącego ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, ponieważ przez dojazd stanowiący nieutwardzony ciąg pieszo-jezdny, wytyczony w latach 70 - tych z przeznaczeniem do przejścia pieszych oraz przepędzania zwierząt gospodarskich (prawo przegonu, przechodu i przejazdu), będzie odbywał się regularny ruch kołowy pojazdów osobowych i ciężarowych;
3) na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu sformułowanego w pkt. 1) i 2) powyżej, zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 140 i 144 k.c., poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Organ II instancji, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego, podczas gdy interes prawny uzasadniający przyznanie Skarżącego przymiotu strony wynika także z tzw. prawa refleksowego. W art. 28 ust. 2 P.b. powiązano przymiot strony z położeniem nieruchomości w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co ma ten skutek, że powstaje refleks między inwestorem (wnioskodawcą) a innymi podmiotami - właścicielami gruntów znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wobec tych właścicieli prawo nie działa wprost, a poprzez interes prawny inwestora, co jednakże w świetle brzmienia art. 28 ust. 2 P.b. jest wystarczającego do przyznania takim podmiotom przymiotu strony postępowania,
1. przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, pominięcie okoliczności mających wpływ na wynik sprawy - naruszenia prawa własności nieruchomości Skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło Organ II instancji do nieuprawnionych wniosków, iż Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania.
W związku ze wskazanymi naruszeniami skarżący zażądał uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie od Organu II instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1066) rzeczą sądu administracyjnego jest dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem czyli prawidłowości ich zastosowania oraz trafności wykładni.
Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości i sprawa nadaje się do wyrokowania.
W dniu [...] maja 2017 r. Starosta [...] wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę p.n. "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami na działkach nr 976/2, 976/1 oraz 977/2 w K.
W sprawie wydana została w dniu [...] lutego 2017 r. decyzja o warunkach zabudowy. Skarżący jest właścicielem działki nr 1544, a jego działka nie graniczy z działką inwestorów planujących budowę domu jednorodzinnego.
Planowana budowa znajduje się w odległości około 65 m od granicy działki skarżącego, a około 120 m od jego zabudowań.
Ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach pozwolenia na budowę zawęził pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 K.p.a.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332) stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Cytowany przepis jest uregulowaniem szczególnym w stosunku do ogólnej normy z art. 28 K.p.a. i jego celem niewątpliwie jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę w tym postępowaniu i dopuszczenia go do udziału w postępowaniu jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do jej zagospodarowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt OSK 626/08 oraz z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04). W myśl art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony wokół obiektu na podstawie przepisów odrębnych. Ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości jako podstawa przyznania statusu strony w sprawie o pozwolenie na budowę "nie należy zawężać tylko do samych ograniczeń zabudowy tego terenu i tylko w takim zakresie prowadzić analizę na tle art. 28 ust.2 p.b.".
Aktualna definicja "obszaru oddziaływania obiektu", w którym wspomniane "ograniczenia zabudowy" zostały wymienione tylko jako przykładowy rodzaj ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które to pojęcie ma szerszy zakres znaczeniowy niż tylko ograniczenie zabudowy.
Poza tym do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. zalicza się wszelkie regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Są to przepisy sanitarne, ochrony środowiska, w tym dotyczące ochrony przed hałasem, zanieczyszczeniami powietrza i inne (patrz wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 531/16).
W przedmiotowej sprawie skarżący swoje uprawnienia strony wywodzi z tego, że dojazd do planowanej inwestycji będzie odbywał się jego nieruchomością nr 1544 obciążoną prawem przejazdu, przegonu i przechodu.
Fakt obciążenia nieruchomości służebnością przejazdu nie jest warunkiem wystarczającym do uznania, że właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę. Jest ona prawem rzeczowym, którego treść, wykonywanie i ochrona są poddane reżimowi prawa cywilnego, a ograniczenia wynikające z tego prawa dla właścicieli nieruchomości obciążonej wynikają z prawa cywilnego a nie wiążą się z określonym rodzajem zagospodarowania nieruchomości władnącej (patrz: wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 496/12 oraz II OSK 2503/12 z dnia 13 marca 2014 r.).
Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących przepisów prawa procesowego, w tym również naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Niezasadny jest również zarzut skarżącego, iż jego uprawnienie jako strony można wywieść z tzw. prawa refleksowego. Konieczność ochrony procesowej podmiotu dysponującego tzw. prawem refleksowym powstaje tylko wówczas gdy ma miejsce naruszenie interesu osoby trzeciej, wynikającego z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym brak jest bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej a normą prawa materialnego, z której wynika interes prawny podmiotu naruszającego ten interes. Interes prawny może wynikać zarówno z norm prawa materialnego administracyjnego jak i cywilnego (wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 27/12).
Taka sytuacja nie ma również miejsca w tej sprawie.
Sprawa jest bezprzedmiotowa gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracji publicznej, czyniąc rozstrzyganie w sprawie jako niedopuszczalne.
Z tych względów zasadnym jest umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.
Wobec tego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło