II SA/Rz 1363/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-30
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, która nie ujawniła wszystkich dochodów i posiada oszczędności, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony częściowo, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, nawet jeśli nie ujawnił wszystkich dochodów i posiada pewne oszczędności. Sąd może przyznać zwolnienie w połowie należności, biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia i solidarny charakter zobowiązania.Stan faktyczny
Z. J., osoba w podeszłym wieku i cierpiąca na schorzenia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura, z której musi pokryć koszty utrzymania, leczenia i leków. W trakcie postępowania ujawniono, że wnioskodawczyni otrzymała świadczenie socjalne, którego nie zgłosiła, oraz że jej saldo na rachunku bankowym było znacznie wyższe niż wynikałoby to z bieżących wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku ponoszenia połowy kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku ponoszenia połowy kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z. J. wraz z innym skarżącym tj. J. J. została wezwana do solidarnego uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od ich odrębnych skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W odpowiedzi skarżąca wniosła o zwolnienie z tej opłaty z uwagi na bardzo trudną sytuację majątkową i osobistą. Wskazała, że ma 84 lata; cierpi na różne schorzenia. Jedyny dochód to emerytura, z której musi opłacić koszty utrzymania mieszkania, jak też wizyty lekarskie i lekarstwa. Nawet najmniejszy wydatek jest dla niej bardzo dużym obciążeniem.
Żądanie powyższe strona rozszerzyła następnie na urzędowym druku formularza wniosku o prawo pomocy, gdzie zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że z uwagi na swój wiek "sporą" cześć renty przeznacza na leczenie. Resztę pochłaniają zaś bieżące wydatki. Jest współwłaścicielką mieszkania o pow. 57 m.kw. oraz właścicielką nieruchomości rolnej – 49 arów.
Z odpowiedzi strony na dodatkowe wezwanie wynika, że jej renta netto to 1702,61 zł, z czego wydatkuje następujące kwoty: 900 zł – żywność, środki czystości leczenie, 510 zł – czynsz i fundusz remontowy, 106 zł – energię elektryczną, 38 zł – gaz, 53 zł – telefon. Skarżąca wskazała, że nie posiada pojazdów mechanicznych. Nieruchomość rolną oddała zaś rodzinie w bezpłatne użytkowanie. Z przedłożonego przez nią wyciągu z rachunku bankowego wynika saldo końcowe na dzień 15 października 2015 r. wynoszące 155,54 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Analiza dostarczonych przez wnioskodawczynię danych nie pozwoliła na całościowe uwzględnienie jej żądania, a przemawiają za tym następujące okoliczności. Po pierwsze, porównanie uzyskiwanego przez stronę dochodu z jej comiesięcznymi wydatkami daje kwotę ok. 95 zł, która może zostać wydatkowana na koszty niniejszego postępowania. Istnienie powyższej stawia także pod znakiem zapytania prawdziwość twierdzenia strony o jej "bardzo trudnej sytuacji majątkowej i osobistej". Ponadto, z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, że 25 września 2015r. otrzymała ona kwotę 300 zł tytułem świadczenia socjalnego, którego we wniosku nie ujawniła. Uwagę należy też zwrócić na wynikający również z przedmiotowego wyciągu fakt w postaci tego, że na dzień 5 sierpnia 2015 r. saldo tego rachunku wynosiło 2770,12 zł. Powyższe wskazuje na możliwości czynienia przez stronę oszczędności, skoro jej miesięczny dochód wynosi 1702,61 zł. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również to, że Z. J. zobowiązana została do uiszczenia wpisu od skargi solidarnie z innym skarżącym. Oznacza to, że zobowiązani mogą samodzielnie ustalić zasady poniesienia przez nich powyższego wydatku, jak też ewentualnie kolejnych w tej sprawie, uwzględniając przy tym np. ich sytuacje materialne.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze brzmienie powyższego przepisu, jak też okoliczności faktyczne niniejszej sprawy uznano, że Z. J. wykazała, iż poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, nawet solidarnie ze współskarżącym J. J. Uwzględniono bowiem, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, a do tego pozostaje w leczeniu, co generuje określone wydatki.
Z podanych względów zwolniono wnioskodawczynię od kosztów sądowych w połowie ich pełnej wysokości, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym żądanym przez nią zakresie. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło