II SA/Rz 1363/23

WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-08

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za niewykonanie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem, zgodnie z ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, jest zasadna, gdy przewoźnik podnosi argumenty o błędach systemu, braku winy, trudnej sytuacji finansowej i ważnym interesie przewoźnika lub interesie publicznym?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych jest zasadna, gdy obiektywnie stwierdzono brak transmisji danych z lokalizatora GPS w trakcie przewozu. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a wina przewoźnika nie ma wpływu na jej powstanie. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za zapewnienie sprawności i działania urządzeń lokalizacyjnych oraz nadzór nad realizacją transportu. Okoliczności takie jak trudna sytuacja finansowa, pandemia COVID-19 czy brak uszczupleń podatkowych nie stanowią wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, jeśli nie wykazano ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewykonanie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu podczas przewozu oleju napędowego. Kontrola wykazała, że urządzenie GPS zamontowane w pojeździe nie przekazywało danych do systemu SENT GEO przez całą trasę przewozu. Spółka kwestionowała zasadność kary, podnosząc zarzuty dotyczące błędów systemu, braku winy, wadliwej wykładni przepisów o odstąpieniu od kary oraz trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2023 r. nr 1801-IGC.4823.2.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę. P. spółka z o.o. (dalej: Spółka, Przewoźnik) poddało kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 5 lipca 2023 r. nr 1801-IGC.4823.2.2023. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 6 grudnia 2022 r. nr 408000-408000-COC2.48.189.2021.30, którą nałożono na Spółkę, jako na Przewoźnika, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewykonanie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem [...], podlegającego przepisom ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej: ustawa SENT). Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało, że 1 października 2021 r. funkcjonariusze Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]. Przewożono nim, podlegający określonemu w ustawie SENT systemowi monitorowania, olej ropy naftowej, objęty kodem CN 2710, w ilości 25.755,86 litrów. W wyniku analizy danych w systemie SENT GEO stwierdzono, że pomimo iż pojazd był wyposażony w lokalizator GPS, to nie przekazywano do systemu danych z tego urządzenia dla wskazanego zgłoszenia od momentu rozpoczęcia przewozu w miejscowości J. do czasu kontroli w [....]. W zgłoszeniu nr [...]podano, pojazd miał być wyposażony w zewnętrzny system lokalizacji o nr [...]. Ww. zgłoszenie w zakresie urządzenia geolokalizacyjnego zmodyfikowano w trakcie kontroli poprzez wskazanie lokalizatora nr [...], ale w systemie SENT GEO nie odnotowano tego dnia danych z tego urządzenia. Nie stwierdzono też danych ze wskazanego przez Przewoźnika lokalizatora nr [...], który został zamontowany dopiero 15 października 2021 r. Powyższe zdarzenie stanowiło naruszenie obowiązku określonego w art. 10a ustawy SENT i stanowiło podstawę do nałożenia na Niego kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. W myśl bowiem art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. A ponieważ nie został on wypełniony, zaistniała podstawa do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Organ podniósł, że celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu tzw. "towarów wrażliwych". Środki techniczne służące monitorowaniu obejmują rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, lokalizator oraz zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. Obowiązek przekazywania danych wynika z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, a niewywiązanie z niego jest zagrożone karą pieniężną. Sankcje te nakładane są za obiektywnie stwierdzone naruszenie, a wina przewoźnika lub podmiotu wykonującego przewóz nie ma na to wpływu. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary została ograniczona do przypadków określonych w art. 22 ust. 2b i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Jednak okoliczności takich nie stwierdzono. W toku postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono wadliwego działania systemu, ani zgłoszenia od Przewoźnika problemów w jego działaniu. Nie stwierdzono też okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 2b ustawy SENT. Spółka nie ma zaległości w regulowaniu należności publicznoprawnych. Nie jest prowadzone przeciwko Niej postępowanie egzekucyjne. Dane z deklaracji podatkowych i odnoszących się do dokonywanych czynności majątkowych wskazują na bardzo dobrą sytuację materialną i finansową. Sama Spółka nie wykazała zaś, aby było inaczej. Nie zachowała natomiast należytej staranności w przygotowaniu pojazdu do przewozu towarów wrażliwych. Przewoźnik powinien upewnić się, czy urządzenie, którym się posługuje, jest właściwie skonfigurowane i zapewnia odpowiednią transmisję danych. W odwołaniu Spółka zarzucała, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych. Ustalenia faktyczne uznała za błędne i niepełne, oparte na niekompletnym materiale dowodowym i wadliwie ocenionym, wskutek czego przyjęto, że jej sytuacja ekonomiczna pozwala na uiszczenie kary bez uszczerbku dla prowadzonej działalności oraz że nie można było stwierdzić wystąpienia zdarzenia, które związane było z problemami wynikającymi z działaniem systemu SENT, podczas gdy dokonano zgłoszenia problemów związanych z nadawaniem danych geolokalizacyjnych przez urządzenie, które samo w sobie działało poprawnie. Zarzuciła błędną wykładnię art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust 3 ustawy SENT, wskutek czego przyjęto, że nie wykazała ważnego interesu w odstąpieniu od nałożenia kary. Nie uwzględniono przy tym specyfiki branży transportowej, w tym skutków, jakie wywarły na niego zdarzenia związane z epidemią COVID-19. Dodatkowo, Spółka musi mierzyć się z licznymi zdarzeniami, które łączą się z nakładami finansowymi, jak chociażby awarie pojazdów, wypadki drogowe, konieczność uprzątnięcia dróg. Tymczasem wskutek stwierdzonego zdarzenia nie doszło do uszczuplenia majątku Skarbu Państwa. Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. W przekonaniu organu odwoławczego, w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych zaistniała podstawa do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Przewoźnik nie wywiązał się bowiem z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Przypisane w zgłoszeniu SENT do środka transportu urządzenie nr [...] nie przekazywało ww. danych od momentu załadunku towaru do miejsca kontroli, a o godz. 12:17:40 zostało odinstalowane. Danych takich nie przekazywało także urządzenie nr [...], zainstalowane podczas kontroli o godz. 12:18:03, jak również wskazane przez przewoźnika urządzenie nr [...], które zostało zainstalowane dopiero 15 października 2024 r. W okresie tym nie stwierdzono wadliwego działania systemu SENT GEO, ani zgłoszenia od Przewoźnika o problemach w działaniu systemu. Organ podkreślił, że obowiązkiem przewoźnika jest nadzorowanie prawidłowości realizowanego transportu, w tym sprawdzenie, czy kierowca używa lokalizatora w sposób ciągły i właściwy. Przewoźnik ponosi także odpowiedzialność za działalność operatora usług, z którego usług korzysta przy obsłudze urządzeń ZSL. Dane takie są możliwe do sprawdzenia przy wykorzystaniu Aplikacji Mobilnej Kierowcy, dostępnej poprzez stronę internetową. Brak aktualnych danych geolokalizacyjnych spowodował, że pojazd był niewidoczny w systemie SENT GEO i dla potrzeb kontroli. W kwestii możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w kontekście dyspozycji art. 22 ust. 3 ustawy SENT wskazano, że Spółka została poinformowana o możliwości przedstawienia okoliczności, które mogą uzasadnić podjęcie takiej decyzji. Okoliczności takich (ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego) jednak nie stwierdzono, a Spółka nie przedstawiła dokumentów, które wskazywałyby, że uregulowanie nałożonej na nią kary w znaczący sposób wpłynie na obniżenie jej kondycji finansowej. Natomiast analiza dostępnych organowi dokumentów finansowych wykazała jej stabilną sytuację finansową oraz osiąganie znacznych dochodów. Spółka nie wykazała sytuacji przeciwnej, ani zdarzeń nadzwyczajnych lub losowych, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary. Pandemia COVID-19 nie wpłynęła w szczególny sposób na sytuację Spółki, ponieważ nadal prowadzi aktywny obrót gospodarczy i osiąga wysokie przychody. Nie posiada też zaległości podatkowych, ani innych nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ podniósł również, że przepisy ustawy SENT nie uzależniają podstawy nałożenia kary pieniężnej od powstania uszczupleń podatkowych. W skardze wniesionej do tut. Sądu Spółka, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie przez organy: 1) art. 8 w zw. z art. 107 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania jej nieuzasadnionej odpowiedzialności, 2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosowano środka określonego w ustawie pomimo, że decyzje organów zostały wydane bez wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębionego zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ powinien uchylić decyzje w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości, a ponadto wydano je w oparciu o nierzetelną ocenę dowodów i uzasadniono w sposób nienależyty, ogólnikowy i lakoniczny, pozbawiony indywidualnego podejścia do sprawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji w całości i umorzeniem postępowania administracyjnego w całości, 3) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona nie dopuściła się naruszenia prawa, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że dochowała należytej staranności w działaniu, czego organ nie wziął pod uwagę, 4) art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, 6) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, ponieważ organy nie zważyły, że zachodzi ważny interes przewoźnika, co umożliwiało odstąpienie od nałożenia kary, 7) art. 1, art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niedostrzeżenie przez organ prowadzenia postępowania podatkowego w sposób naruszający zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz przez zaaprobowanie błędnych i niepełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji oraz zaniechanie przeprowadzenia przez nie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonania jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika pozwala na uiszczenie przez niego kary w wysokości 10.000 zł bez uszczerbku dla prowadzonej działalności, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku, 8) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niedostrzeżenie, że organ posłużył się zasadą, z godnie z którą "zasadą jest płacenie kar a nie zwalnianie z tego obowiązku", która to zasada nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa i nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o nałożeniu kary, bądź odmówienia zastosowania przepisów pozwalających organom na odstąpienie od jej wymierzania. W ocenie skarżącej Spółki, nałożona na nią kara jest nieadekwatna do popełnionego naruszenia. Dochowano wszelkich wymogów formalnych w zakresie zgłoszenia przewożonego towaru, a jedynym naruszeniem było faktycznie niewłączenie urządzenia GPS umożliwiającego lokalizację zespołu pojazdu w systemie SENT GEO. Czasowe przerwanie działania systemu było wynikiem błędu ludzkiego, a nie celowego działania. Ponadto 1 października 2021 r. zgłoszono problem z brakiem nadawania sygnału przez urządzenie. Pomimo przykładania ogromnej wagi do stosowania się do przepisów ustawowych oraz spełniania szeregu formalności nie można wymagać od podmiotów gospodarczych 100 % skuteczności w prawidłowym spełnianiu warunków formalnych, bez żadnej możliwości na popełnienie omyłki czy błędu. W przekonaniu Spółki, organ dokonał błędnej wykładni przesłanek ważnego interesu przewoźnika oraz pojęcia interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Skutkiem pandemii COVID-19 był spadek liczby zleceń transportowych i ich wyceny. Organy nie uwzględniły też, że podjęto działania w celu uniknięcia skutków naruszenia oraz że wskutek zaistniałej sytuacji nie odniosła żadnej korzyści ani nie uniknęła strat. Ponadto w branży transportowej należy mieć na uwadze konieczność ponoszenia, czasem nawet kilkudziesięciotysięcznych wydatków na usuwanie awarii pojazdów, wypadków drogowych, czy konieczność uprzątnięcia dróg. Odstąpienie od nałożenia kary nie może być uzasadnione jedynie groźbą upadłości. W interesie publicznym nie będzie też leżeć redukcja załogi i utrata miejsc pracy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że stan faktyczny ustalono prawidłowo i zgromadzono niezbędne dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanych decyzji środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej przywoływanej w skrócie "P.p.s.a."). Nie stwierdził, aby przy wydawaniu decyzji organy naruszyły przepisy prawa materialnego albo przepisy postępowania, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził braków w postępowaniu wyjaśniającym i naruszenia przepisów regulujących to postępowanie (w szczególności art. 180, art. 187 § 1, art. 190 i art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż przepisy K.p.a. nie były w sprawie stosowane, a zarzuty skargi oparte na tej ostatniej ustawie zostały sformułowane bez dostatecznej skrupulatności). Zgromadzony materiał dowodowy okazał się kompletny, a wyniki jego analizy potwierdzają poczynione przez organy ustalenia. Wynika z niego, że kontrolowany przewóz podlegał ustawie SENT, ponieważ przedmiotem przewozu był olej napędowy o kodzie CN 2710 w ilości 25755,86 litrów. Spółce przysługiwał status przewoźnika, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy SENT. Podczas udokumentowanej w protokole kontroli drogowej stwierdzono, że znajdujące się w pojeździe urządzenie lokalizacyjne nie przesyłało danych o jego geolokalizacji do systemu SENT GEO na całej trasie przewozu z J. (miejsca załadunku) do [....] (miejsca kontroli). Ustalenie to wyczerpuje treść przepisów art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Zgodnie z nimi, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Odpowiedzialność na ww. podstawie ma charakter administracyjny, a jej podstawę stanowi obiektywnie stwierdzony fakt. Zresztą Spółka zdarzenia tego nie kwestionowała. W toku postępowania nie stwierdzono natomiast okoliczności, które by tę odpowiedzialność wyłączały w przypadku określonym w art. 22 ust. 2b ustawy SENT, tj. jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Organy ustaliły, że rejestr nie był niedostępny, a Przewoźnik, ani kierowca, nie zgłaszali problemów w działaniu systemu. Podkreślić należy, że warunkami niezbędnymi do prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar podlegający systemowi monitorowania jest nie tylko przekazanie do rejestru numeru lokalizatora albo numeru urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne środka transportu do zewnętrznego systemu lokalizacji używanego przez przewoźnika, z którego następnie dane są przekazywane do rejestru, ale także zapewnienie sprawności takich urządzeń i ich działania w określonym czasie. Samo tylko wyposażenie pojazdu w lokalizator oraz dokonanie prawidłowego pod względem formalnym zgłoszenia na warunkach wynikających z przepisów art. 5 ustawy SENT nie są wystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków wynikających z ustawy SENT. Urządzenie takie musi być sprawne i zostać włączone, trasa przejazdu rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu, ponieważ tylko wówczas można zapewnić skuteczność realizacji ustawy SENT, a więc sprawność systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Temu służą przekazywane do rejestru współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, data i godzina pozyskania tych współrzędnych oraz azymut środka transportu, które muszą być dostępne dla organów administracji celno-skarbowej. Jak zasadnie zwrócono uwagę w decyzjach, zachowanie kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podobnie jak korzystanie z usług przedsiębiorcy zewnętrznego w zakresie obsługi urządzeń lokalizacyjnych, nawet w przypadku nieprawidłowego wykonywania tej usługi. Obowiązkiem przewoźnika jest nadzór nad wykonywanym transportem, także w zakresie odnoszącym się do właściwej obsługi lokalizatora przez kierującego pojazdem, ponieważ przewóz był wykonywany na jego rachunek. Należy mieć zaś na uwadze, że kierowca i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie przesyłania danych lokalizacyjnych wraz z monitorowaniem aktualnej pozycji lokalizatora. Istnieje także możliwość śledzenia poprawności działania urządzenia poprzez stronę internetową w systemie SENT-GEO na platformie internetowej PUESC (https://puesc.gov.pl), a także przy użyciu dostępnych aplikacji. Ale w okolicznościach realizowanego przewozu czynności takich nie podjęto ani przy rozpoczynaniu przejazdu, ani w jego toku. W protokole z kontroli drogowej zanotowano, że pojazd poruszał się bez widocznej do kontroli trasy przejazdu. Nie ulega zaś wątpliwości, że niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT ma negatywny wpływ na możliwość sprawowania skutecznej kontroli nad przewozem towarów objętych systemem monitorowania drogowego, a brak danych lokalizacyjnych jest czynnikiem istotnie utrudniającym sprawowanie takiej kontroli. Nałożenie kary było zatem zgodne z prawem. Zarazem wskazać należy, że organy nie miały możliwości określania kary pieniężnej w innej wysokości, ponieważ ta została przez ustawodawcę ustalona jednej, stałej wysokości. Wskazać jeszcze należy, że postępowanie administracyjne zostało prowadzone w czasie biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy SENT. Termin ten wynosi 5 lat i biegnie od dnia niedopełnienia obowiązku. Kontrola drogowa miała miejsce 1 października 2021 r. Decyzję w pierwszej instancji wydano 6 grudnia 2022 r., a w postępowaniu odwoławczym 5 lipca 2023 r.; tę ostatnią doręczono stronie 12 lipca 2023 r. Decyzje wydano zatem przed upływem terminu przedawnienia. Wydały je również właściwe w sprawie organy administracji publicznej. Jeżeli chodzi natomiast o okoliczności mogące stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to zarówno podjęte przez organy czynności procesowe, jak i uzasadnienie podjętej decyzji, spełniają wymagania wynikające z ustawy SENT oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim Spółce zapewniono prawo wzięcia czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, także w zakresie odnoszącym się do ustaleń związanych z jej aktualną sytuacją majątkową i finansową (postanowienie Naczelnika PUC-S w Przemyślu z 8 marca 2022 r.), z czego jednak nie zdecydowała się skorzystać. Postępowanie przeprowadzono w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały dostępny organom materiał dowodowy. Zgodnie z powołanym art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W kontrolowanych decyzjach zawarto obszerne wywody odnoszące się do analizy ww. zagadnień, a stanowisku organów nie można w tym zakresie zarzucić błędów ani dowolności. Sąd podzielił ocenę organów, że w sytuacji Spółki, jaką ustalono, nie można było stwierdzić żadnych z powyższych przesłanek. Podjęcie decyzji na tej podstawie oparte zostało przez ustawodawcę na uznaniu organu, ale to może być uskutecznione tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzona co najmniej jedna z przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary. Jeżeli natomiast organy przesłanek z art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie stwierdzą, wówczas decyzja ma charakter związany i organowi nie można odstąpić od nałożenia kary; kara taka musi zostać nałożona. W takim przypadku Sąd nie może przeanalizować argumentów o charakterze uznaniowym. Może tylko, co miało miejsce w okolicznościach kontrolowanej sprawy, ocenić czy organy właściwie zinterpretowały ww. przesłanki (tj. czy oparły się na prawidłowym ich zrozumieniu) oraz czy poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, które pozwoliłyby na weryfikację tych kryteriów. Zdaniem Sądu, z obowiązku tego organy wywiązały się prawidłowo. Stawiane w skardze zarzuty odnosiły się zaś nie tyle do błędnej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT, co niewłaściwego ich zastosowania, ale uchybienie to nie miało istotnego znaczenia dla zakresu sprawowanej przez Sąd z urzędu kontroli. Sąd dostrzega praktyczne trudności w interpretacji pojęć i wyrażeń nieostrych, takich jak ""ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny". Jednak analogiczne rozwiązanie prawne jest zawarte w Ordynacji podatkowej, do której poprzez art. 26 ust. 5 ustawa SENT odsyła. Praktyka stosowania podobnych unormowań ma wieloletnią tradycję i nie ma przeszkód, aby korzystać z doświadczeń wypracowanych na gruncie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu celów ustawy SENT, ponieważ kara pieniężna nie stanowi podatku, lecz dolegliwość za delikt administracyjny. Kontrolowane decyzje zawierają jednak wywód prawny odnoszący się do przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary, któremu nie można zarzucić wadliwości. Jego ponowne przytaczanie na potrzeby uzasadnienia Sądu jest zbędne. Sąd podzielił je w całości. Przewoźnik nie podał obiektywnych przyczyn niewywiązania się z obowiązku przekazywania danych lokalizacyjnych. Nie było to wynikiem zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, wystąpienia przyczyn od niego niezależnych. Nie przedstawił również żadnych dowodów wskazujących na to, że kara pieniężna w wysokości 10 000 zł może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. Nie wykazał, w jakiej relacji pozostaje do obrotów Spółki i pozostałych obciążeń prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, ani w jaki wymierny sposób pandemia COVID-19 wpłynęła na spadek dochodowości (rentowności) przedsiębiorstwa oraz czy uregulowanie takiej należności może faktycznie zagrozić płynności finansowej Spółki. Natomiast dane, jakie zdołały ustalić organy wskazywały, że sytuacja ta nie może być uznana za trudną, tak pod względem finansowym, jak i posiadanego majątku. Podkreślić należy, że za uwolnieniem przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej muszą przemawiać szczególne względy, ponieważ odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze będzie w interesie strony postępowania, skoro prowadzi do zmniejszenia jej obciążeń finansowych. Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu przewoźnika". Okoliczności takich nie należy odnosić tylko do korzyści i strat związanych z jednym przewozem, którego dotyczy postępowanie, lecz ogólnej kondycji majątkowej przedsiębiorcy. Sam fakt zgłoszenia przewozu do rejestru nie może stanowić podstawy odstąpienia od nałożenia kary, skoro stwierdzono poważne uchybienia w zakresie obsługi urządzenia lokalizacyjnego, uniemożliwiającego kontrolę ("śledzenie") trasy przejazdu, co miało niewątpliwie negatywny wpływ na funkcjonowanie systemu monitorowania określonego w ustawie SENT. Stwierdzone naruszenie nie miało jedynie charakteru formalnego, które dla funkcjonowania systemu monitoringu nie miałoby istotnego znaczenia. Godziło bowiem w podstawowy środek techniczny tego systemu. W interesie publicznym leży zaś to, aby system kontroli był skuteczny i efektywny, a uczestnicy łańcucha dostaw przestrzegali obowiązujących przepisów. Postępowanie przewoźnika, który nie zapewnił możliwości monitorowania całej trasy przewozu, nie podjął wymaganych czynności kontrolnych, ani nie dokonał w przewidziany sposób zgłoszenia wadliwości działania systemu (czego jednak organy nie potwierdziły), nie może być uznane za zgodne z interesem publicznym. Z kolei brak uszczuplenia należności publicznoprawnych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może stanowić samoistnej i wystarczającej podstawy do jego stwierdzenia. Głównym założeniem ustawy SENT jest bowiem monitorowanie przewozu tzw. "towarów wrażliwych", a nie ochrona wpływów budżetowych. Realizacja tego założenia ustawy wymaga dostarczenia właściwym organom aktualnych informacji o realizowanych przewozach takich towarów, na całej trasie przewozu. Wskazać jeszcze należy, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie Spółki także art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Z art. 26 ust. 5 ustawy SENT wynika jednoznacznie, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasady odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zostały zaś kompleksowo uregulowane w ustawie SENT. Do Spółki nie miał również zastosowania przepis art. 30 ust. 4 ustawy SENT, przede wszystkim ze względu na wyłącznie zawarte w art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy SENT, a nie tylko wskutek nieziszczenia się warunków określonych w art. 30 ust. 1 cyt. ustawy. Przewoźnicy odpowiadają za wszystkie popełnione naruszenia obowiązków określonych w ustawie SENT, nawet jeśli nie skutkowały one uszczupleniami w podatkach. Z podanych względów skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona, stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło