II SA/Rz 1364/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. i Ł.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność w sprawie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych - postanawia - I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącym uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 100, 00 zł (słownie: sto złotych) W dniu 29 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga na opisane w sentencji postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia skargi (nazwanej zażaleniem) Ł.S. i B.S. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie podjęcia czynności egzekucyjnych złożonej w trybie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 , dalej "u.p.e.a."). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., w skrócie "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] mocą którego orzeczono o niezasadności skargi Ł.S. i B.S. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie egzekucji obowiązków nałożonych na [...] Przedsiębiorstwo [...] w R. Postanowienie powyższe zostało wydane na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Zgodnie z treścią przywołanego art. 6, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (§ 1), a na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1 a). Z powyższego wynika, że podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, przysługuje skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego. Postanowienie w sprawie takiej skargi wydaje organ wyższego stopnia w stosunku do wierzyciela, a zainteresowanemu przysługuje na nie zażalenie. Organem wyższego stopnia w sprawie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednakże organ ten, działając w trybie art. 6 § 1a ww. ustawy działa jako organ pierwszej instancji, skoro ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia od jego postanowienia. Nie zmienia tego użyty przez ustawodawcę zwrot "organ wyższego stopnia", gdyż jest to jedynie wskazówka, jak należy w strukturze organów administracji publicznej odnaleźć organ właściwy do orzekania w trybie art. 6 § 1a. Okoliczność, że organem, o którym mowa w art. 6 § 1a w konkretnej sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze nie zmienia zatem faktu, że w tym przypadku działa on jak organ pierwszej instancji. Ze względu na treść art. 127 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") przysługującym od orzeczenia kolegium środkiem odwoławczym będzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego odpowiednio należy stosować przepisy o zażaleniu. Skoro więc skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w istocie dotyczy postanowienia organu I instancji, to w sprawie nie zaszła przesłanka, od której art. 52 § 1 P.p.s.a. uzależnia prawidłowe wniesienie skargi, tj. przed wniesieniem skargi nie doszło do uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Obowiązek wyczerpania przed wniesieniem skargi do sądu przysługujących środków zaskarżenia w toku instancji wynika bowiem z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ustanowionej w art. 15 k.p.a., z której wynika prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Brak spełnienia warunku określonego w art. 52 § 1 P.p.s.a. skutkuje stwierdzeniem, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. Sąd końcowo wyjaśnia, że zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W przedmiotowej sprawie strony zostały przez Kolegium błędnie pouczona o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie, od którego przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W razie zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i powołania się na tą okoliczność przez strony Kolegium winno ocenić czy błędne pouczenie o środkach zaskarżenia nie wyklucza zawinionego uchybienie terminu do złożenia tego niedewolutywnego środka odwoławczego. W tych okolicznościach sprawy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji. O zwrocie wpisu Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i art. 232 § 2 P.p.s.a.