II SA/Rz 1367/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za działkę I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. A. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dna [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia na rzecz Z. A. odszkodowania za przekazaną na rzecz Gminy działkę nr 1320/6 położoną w Z. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1995 r. nr [...]. Zawieszając postępowanie Burmistrz wskazał, że wnioskiem z dnia 28 grudnia 2015 r. Gmina wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w części dotyczącej przejścia działki 1320/6 na jej rzecz. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] odmówiło stwierdzenie nieważności decyzji. W dniu 18 maja 2016 r. Gmina wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ I instancji stwierdził, że jest to zagadnienie wstępne dla sprawy o odszkodowanie i na tej podstawie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") zawiesił postępowanie. Powyższe stanowisko w całości podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które opisanym na wstępie postanowieniem utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy. Powołując się na wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 3224/01 wskazało, że przy ocenie występowania i charakteru związku pomiędzy prowadzonym postępowaniem, a postępowaniem nadzwyczajnym pod kątem istnienia przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. należy dokonywać indywidualnie w każdej spawie. W ocenie SKO prowadzone postępowanie nadzwyczajne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Kierowania Urzędu Rejonowego [...] z dnia 17 maja 1995 r. stanowi kwestię prejudycjalną w sprawie odszkodowania za przejęte działki gruntu. W skardze do Sądu Skarżący zarzuca, że zaskarżone postanowienie nie dopowiada faktom. Wskazano w nim, że wystąpił z żądaniem o odszkodowanie w dniu 5 listopada 2014 r., podczas gdy po raz pierwszy z takim wnioskiem wystąpił w dniu 30 kwietnia 1996 r. Wydanie postanowienie jest w ocenie Skarżącego środkiem pozwalającym na dalszą kontynuację uchylania się od wypłaty odszkodowania. Zwrócił również uwagę na to, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyznaczyło Burmistrzowi 60 dniowy termin do załatwienia sprawy, który nie został przez organ dotrzymany. Dalej wskazał, że biorąc pod uwagę dwukrotne zajęcie stanowiska w kwestii ważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1995 r., nr [...]( decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] oraz decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. [...]) a także postanowienie SKO z dnia [...] stycznia 2016 r. wyznaczające Burmistrzowi 60 dniowy termin na załatwienie sprawy, postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania, uważa za krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., co przełożyło się na wadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy. Otóż, uszło uwadze Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1995 r., nr [...] zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1995 r. Sąd nie kwestionuje prejudycjalnego charakteru postępowania nieważnościowego w niniejszej sprawie. Za prawidłowe uznaje stanowisko zawarte w kontrolowanym postanowieniu, zgodnie z którym pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej kwestii, mającej istotne znaczenie dla tegoż postępowania, stanowiącej wypowiedź co do uprawnienia, obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego lub innych okoliczności mających istotne znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne musi być w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowo administracyjnym wykształcił się pogląd, zgodnie z którym wszczęcie postępowania zmierzającego do zweryfikowania prawidłowości ostatecznej decyzji może zostać uznane za "kwestię wstępną" dla postępowania w sprawie, w której skutki tej ostatecznej decyzji należy uwzględnić jako element podstawy faktycznej. Przykładowo w orzeczeniu z dnia 31 stycznia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zagadnienie zasadności roszczenia o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym dla nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości (wyrok z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 3224/01, Lex Nr 81759). Należy przy tym pamiętać, że oceny występowania i charakteru związku pomiędzy prowadzonym postępowaniem a postępowaniem nadzwyczajnym pod kątem istnienia przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. należy dokonywać indywidualnie w każdej sprawie. W zależności od jej okoliczności związek uzasadniający zawieszenie postępowania zachodzi lub nie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 836/12, Lex Nr 1316774). Prowadzone postępowanie nadzwyczajne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] maja 1995 r. stanowi kwestię prejudycjalną, w rozumieniu wyżej przedstawionym, albowiem jedną z przesłanek warunkujących ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania za przejęte działki gruntu jest nabycie z mocy prawa ich własności. Wadliwość zaskarżonego postanowienia polega na przyjęciu, że prejudycjalne postępowanie nadal się toczy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.