II SA/Rz 137/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-02-27
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od całości kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. W sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie, a istnieją dodatkowe wydatki (np. na leczenie), nie można oczekiwać od strony, że będzie w stanie pokryć koszty postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od całości kosztów sądowych w sprawie toczącej się przed WSA w Rzeszowie. Skarżący jest inwalidą, bezrobotnym, a jego żona otrzymuje zasiłek przedemerytalny. Rodzina zamieszkuje w małym domu, posiada niewielką nieruchomość i stary samochód. Koszty sądowe związane ze skargą na postanowienie SKO wynosiły 200 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. P. o zwolnienie od całości kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, -postanawia- przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych.
Skarżący J. P. wniósł do sprawy o sygn. II SA/Rz 137/11, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Skarżący na wezwanie referendarza sądowego uzupełnił braku formalne swego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie, tj. w dniu 23 stycznia 2012 r.
Uzupełnienie braków formalnych wniosku PPF pozwala ocenić jego zawartość w sposób merytoryczny. W treści uzasadnienia wniosku podano następujące fakty: skarżący oświadczył, że jest inwalidą. Ma na utrzymaniu żonę S. P., która choruje na ciężkie choroby. Jej stan wymaga opieki oraz zwiększonych wydatków na leczenie. Dwuosobowa rodzina zamieszkuje w domu o pow. 64 m²; posiada nieruchomość o pow. 0,22a, budynek gospodarczy oraz pojazd samochodowy marki VW PASSAT z 1981 r. J. P. jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą dochodów. Natomiast jego żona otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie 740 zł. Koszty sądowe związane z niniejszą sprawą polegają na obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł z tytułu wniesienia skargi na postanowienie SKO.
Stwierdzono, co następuje :
Wniosek strony zasługuje na uwzględnienie.
Żądanie skarżącego J. P. obejmuje swymi granicami tylko jedną z instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienie od kosztów sądowych czyli opłat i wydatków. Ze względu na tak zakreślone granice żądania, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W oparciu o ustalone na podstawie analizy wniosku okoliczności rodzinne i majątkowe nie sposób zaprzeczyć, że wnioskujący J. P. nie będzie w stanie pokryć opłat i wydatków sądowych. Kwota łącznych dochodów netto rodziny określona w wysokości miesięcznej 740 zł nie przekracza poziomu wynagrodzenia minimalnego. Te dochody przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym nie sposób uznać za wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, czy utrzymania podstawowych kosztów życia dwóch dorosłych osób. Skarżący nie posiada gospodarstwa rolnego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada także środków pozwalających jedną z takich działalności rozpocząć. J. P. oraz jego małżonka nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Większej wartości nie przedstawia budynek gospodarczy czy samochód osobowy z 1981 r. Ponadto, rodzina skarżącego musi liczyć się z kosztami leczenia, które z uwagi na stan zdrowia żony nie należą do niskich. Dlatego też, nie można oczekiwać od skarżącego, że będzie w stanie ze skromnej kwoty dochodów "wykroić" na potrzeby procesu jakiekolwiek środki na opłaty i wydatki sądowe.
Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącego należy zwolnić od kosztów sądowych w całości. Przeciwne orzeczenie spowodowałoby naruszenie chronionego przez prawo minimum koniecznego utrzymania osoby fizycznej.
Wobec wskazanych wyżej okoliczności zostały spełnione przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczono, więc jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło