II SA/Rz 137/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -uchyla zaskarżone postanowienie- IISA/Rz 137/12 U Z A S A D N I E N I E Wydaną z upoważnienia Starosty [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], odmówiono J. P. zwrotu prawa jazdy kat. ABC nr [...] wydanego w dniu 6 stycznia 2003 r. przez Starostę [...]. Decyzja ta została doręczona J. P. w dniu 7 grudnia 2011 r. i odebrana przez żonę wyżej wymienionego – M. P. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. P. kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia i wskazując na orzeczenie Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z dnia 10 czerwca 2011 r., którym zarządzono zwrot zatrzymanego mu postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Ł. z dnia 12 maja 2009 r. prawa jazdy. Odwołanie to zostało złożone "osobiście" przez J. P. w siedzibie Starostwa [...] w dniu 23 grudnia 2011 r. (prezentata organu widniejąca na odwołaniu). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...], wydanym w oparciu o art. 134 w zw. z art.129 § 2 oraz art. 16 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach postanowienia Kolegium powołując się na treść art. 129 § 2 k.p.a. wskazało, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia stronie. Po upływie tego terminu decyzja staje się ostateczna, a stronie nie przysługuje zwykły środek zaskarżenia. W przypadku złożenia odwołania po tym terminie organ wyższego stopnia zobowiązany jest do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Podkreślono, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona żonie strony postępowania w dniu 7 grudnia 2011 r. i stała się ostateczna w dniu 22 grudnia 2011r., zaś odwołanie zostało złożone osobiście w organie I instancji w dniu 23 grudnia 2011 r., zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wraz z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu. SKO wskazało, że opisany stan faktyczny obligował organ do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz uchybieniu terminu do jego wniesienia, mając na względzie unormowanie zawarte w art. 134 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. P. W jej motywach podał, że wydana z upoważnienia Starosty [...] decyzja została doręczona nie jemu lecz jego żonie. Tym samym doręczyciel "złamał prawo", gdyż dostarczył pismo nie tej osobie do której było ono kierowane. Podniósł, że od dnia 1 grudnia do 22 grudnia 2011 r. przebywał poza miejscem zamieszkania u swojej rodziny. Do domu w K. wrócił w dniu 22 grudnia 2011r. Wówczas to żona przekazała mu kierowaną do niego korespondencję. Następnego dnia (23 grudnia 2011r.) złożył odwołanie. Skarżący zwrócił uwagę na "zasadę intymności i prywatności korespondencji" jak panuje u niego w domu. W dalszej części J. P. zarzucił, że Starosta [...] wydał zaskarżoną decyzję dopiero 6 miesięcy po wydaniu postanowienia Sądu i dopiero po interwencji radnego, czym naruszył prawo administracyjne. Dodał, że SKO wydało postanowienie , które dotyczy R. P., a nie jego osoby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Podał, że odwołanie zostało złożone jeden dzień po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a.. Wraz z odwołaniem nie została złożona prośba o przywrócenie terminu, w rozumieniu art. 58 k.p.a., co obligowało organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kolegium za skuteczne i prawidłowe uznało doręczenie przesyłki żonie skarżącego, zgodnie z treścią art. 43 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało oczywistą omyłkę zaistniałą w zaskarżonym postanowieniu Kolegium z dnia [...] stycznia 2012 r., w ten sposób, że w każdym jego miejscu zamiast błędnie oznaczonej z imienia jako R. strony postępowania administracyjnego wpisano prawidłowe imię – J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu choć również z powodów wziętych przez Sąd z urzędu. Na wstępie podnieść należy, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, wskazaną przez orzekający w sprawie organ, są przepisy art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. Z przywołanego przepisu art. 129 § 2 k.p.a. wynika, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na kanwie przytoczonych wyżej przepisów, w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną a w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony art. 129 § 2 k.p.a. poczynając od badania prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji w oparciu o uregulowania zawarte w Rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe unormowania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie, tj. z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy - załączonego zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do skarżącego, decyzja organu I instancji - Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] została doręczona osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata – M. P. /żonie/ w dniu 7 grudnia 2011 r. W tym stanie sprawy, kwestią zasadniczą poprzedzającą wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. w wyniku wniesionego odwołania jest ustalenie uprawnienia M. P. do odbioru korespondencji. Jak wynika z w/w potwierdzenia odbioru M. P. nie odebrała pisma jako dorosły domownik podejmującym się oddać pismo adresatowi, a z wyjaśnień złożonych przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 11 października 2012 r. wynika, że żona jego nosi imię S. Wyjaśnienie tych okoliczności jest o tyle istotne, że tylko prawidłowe doręczenie decyzji rodzi skutki prawne, w tym również poprzez otworzenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia i w konsekwencji ustalenia zachowania, bądź uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r. poz.270 / zaskarżone postanowienie uchylił celem zbadania wskazanych okoliczności. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w przedmiocie zmiany jego imienia przez organ II instancji podnieść należy, że postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało oczywistą w tym zakresie omyłkę w oparciu o treść art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., a postanowienie to zostało prawidłowo doręczone. Podzielając w tym zakresie stanowisko judykatury, w tym również zawarte w wyroku NSA z dnia 26 marca 1993 r., I SA 1429/92, ONSA1994, nr 1, poz. 39 podnieść należy, że organ administracji może sprostować oczywistą omyłkę w wydanej przez siebie decyzji, w tym również po przekazaniu sprawy do sądu administracyjnego, a sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji jest obowiązany ocenić ją z uwzględnieniem sprostowania. W tym stanie sprawy Sąd nie odnosi się do pozostałych zarzutów skarżącego jako przedwczesnych na tym etapie postępowania.