II SA/Rz 1372/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr SKO.407.KO.1858.171.2022 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. B. S. (dalej: "Skarżący", "Kierowca") poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 23 sierpnia 2022 r. nr SKO.407.KO.1858.171.2022. Utrzymano nią w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] lipca 2022 r. nr [...] o skierowaniu go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy i ustaleń organów wynikało, że Prokurator Rejonowy w [...] w piśmie z 30 czerwca 2022 r. zwrócił się do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu skierowania ww. Kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z uwagi na treść opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej, jaka została sporządzona odnośnie do ww. w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Biegli stwierdzili u badanego [...] oraz [...], za czym przemawiało wielokrotne [....]. Decyzją z [...] lipca 2022 r. Starosta, powołując się na przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 75 ust 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212; dalej: "u.k.p."), skierował ww. Kierowcę na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B. Organ uznał, że argumenty Prokuratora i przedłożona opinia nasuwają zastrzeżenia, co do sprawności psychofizycznej ww. jako kierującego pojazdem. Stanowisko Starosty zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W decyzji z 23 sierpnia 2022 r. Kolegium podniosło, że materiały dostarczone przez Prokuraturę nasuwają uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia Kierowcy. Celem ustawy o kierujących pojazdami, w tym stanowiącego podstawę prawną decyzji art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b), jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zależy ono w dużym stopniu od dyspozycji zdrowotnej kierowcy. W analizowanej opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej u badanego stwierdzono [...] oraz [...], co z dużą dozą prawdopodobieństwa może wpływać na jego zdolności psychofizyczne niezbędne do bezpiecznego kierowania pojazdem. Wątpliwości dotyczą tych aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Ostatecznie kwestia ta zostanie rozstrzygnięta przez uprawnionego lekarza. Podkreślono, że w interesie społecznym jest to, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych w sposób, który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Skarżący, w odwołaniu oraz skardze, podnosił, że kierowanie go na badania nie jest konieczne, ponieważ jest zdrowy, a w ostatnim czasie wykonywał szereg badań, na które wydatkował znaczne kwoty. M.in. wyniki licznych badań z krwi były dobre. Jest kierowcą od wielu lat. Jeździ dużo, ale bezpiecznie, bez szkód i mandatów. Od maja 2022 r. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a od czerwca 2022 r. pobiera rentę z KRUS w kwocie 651 zł. Nie stać go na wydatek związany z takim badaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała, aby organy dopuściły się naruszenia prawa w stopniu, który uzasadniałby zastosowanie środków prawnych, o których mowa w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji mogłoby nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie nie zaistniała. Decyzja o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydana została na podstawie wniosku Prokuratora i przedłożonej przez niego opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej, której treść zrodziła u organów uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia Kierowcy. We wnioskach opinii, sporządzonej na potrzeby toczącego się przeciwko Skarżącemu postępowania karnego, biegli stwierdzili m.in. [...] oraz [....] (za czym przemawiały [....]). W przekonaniu Sądu okoliczności wynikające z opinii stanowiły wystarczającą podstawę faktyczną do powzięcia wątpliwości, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. Biegli wskazali na okoliczności, które mogą mieć wpływ na powstanie stanu chorobowego albo wynikać ze stanu chorobowego, mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami. Powołany przepis obliguje starostę do skierowania kierowcy na badanie lekarskie zawsze wtedy, gdy pojawią się uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Badanie takie, jak wynika z art. 75 ust. 1 u.k.p., ma na celu ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i podlega mu osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Przytoczone przepisy prawa zostały przez organy właściwie zidentyfikowane, zinterpretowane i zastosowane. Dodać do powyższego należy, że Prokurator Prokuratury Rejonowej był podmiotem uprawnionym do zgłoszenia Staroście potrzeby wszczęcia postępowania w sprawie skierowania Kierowcy na badania przedmiotowe lekarskie. Natomiast Starosta obowiązany jest z mocy powołanych wyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami do rozpatrzenia wszelkich otrzymanych sygnałów odnoszących się do stanu zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy. Decyzja organu I instancji zawiera wprawdzie niedostatki argumentacyjne w kwestii uzasadnienia prawnego, ale zostały one uzupełnione w decyzji organu odwoławczego. W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano, jak tego wymagają przepisy art. 107 K.p.a., fakty, które uznano za udowodnione oraz dowody, na których oparto rozstrzygnięcie (uzasadnienie faktyczne), a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skarżący był zdania, że jego stan zdrowia jest dobry, co mają potwierdzać wykonywane przez niego w ostatnim czasie badania, zwłaszcza badania z krwi. Nie jest jednak rolą organu administracji publicznej, ani sądu administracyjnego, rozstrzyganie w kwestiach medycznych, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej oraz odpowiednich uprawnień, które posiadają tylko lekarze uprawnieni do wykonywania badań, o których mowa w art. 75 ust.1 u.k.p. W okolicznościach sprawy jedynym dowodem, który przesądzi kwestie związane ze stanem zdrowia kierowcy, będzie orzeczenie uprawnionego lekarza. Organy w poddanym kontroli Sądu postępowaniu oceniają jedynie okoliczności odnoszące się do uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, ale stanu zdrowia same nie oceniają. Zastosowana względem Skarżącego procedura, co zostało dostatecznie naświetlone w decyzji organu odwoławczego, służy zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a w szczególności profilaktyce w zakresie bezpieczeństwa na drogach. Kierujący pojazdami silnikowymi powinni bowiem mieć wymaganą przepisami sprawność psychofizyczną nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale przez cały okres posiadania prawa jazdy. Dlatego zadania związane z weryfikacją tego stanu zdrowia powierzono organowi wydającemu prawa jazdy. Podniesione przez Skarżącego argumenty nie miały wpływu na ocenę zgodności z prawem kontrolowanych decyzji, zarówno te odnoszące się do jego stanu zdrowia na podstawie własnej jego oceny, jak i kwestie majątkowe, a nawet związane z dotychczasowym stylem jazdy. Starosta może wydać decyzję o skierowaniu na kontrolne badania nawet wobec kierującego, który nie popełnił żadnego wykroczenia albo przestępstwa drogowego. Ważne jest natomiast to, aby zastrzeżenia (wątpliwości) co do stanu zdrowia były poważne w kontekście bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie tylko samego kierującego, ale też innych uczestników tego ruchu, co w sytuacji Kierowcy zostało dostatecznie uprawdopodobnione. Ponadto, ocena stanu zdrowia dokonywana przez uprawnionego lekarza, jak wynika z postanowień rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, obejmuje w szczególności narząd wzroku i słuchu, układ ruchu, układ sercowo-naczyniowy i układ oddechowy, układ nerwowy, obturacyjny bezdech podczas snu, czynności nerek, cukrzycę, stan psychiczny, objawy wskazujące na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie, objawy wskazujące na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie, stosowanie produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami. Podobne rozwiązania prawne zawiera obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 2503). Co istotne, samo skierowanie na badania nie przesądza o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami, ani nie pozbawia kierowcy posiadanych uprawnień, natomiast poprzez poddanie się badaniom osoba taka umożliwi wyjaśnienie (rozwianie) istniejących wątpliwości właściwego organu. Mając na względzie przedstawione dotychczas argumenty Sąd skargę oddalił, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.