II SA/Rz 1376/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania -skargę oddala- Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej ( dalej: organ odwoławczy lub organ II instancji ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego ( dalej: organ I instancji ) z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia A. Sp. z o.o.( dalej: Skarżącej) kosztami badania sprawdzającego automat do gier o niskich wygranych o nazwie [....] nr [...], nr poświadczenia rejestracji [...] w kwocie 900,00 PLN. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że w ramach postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych zlecono Jednostce Badającej Izby Celnej Wydział Laboratorium Celne przeprowadzenie badania sprawdzającego wyżej wymienionego automatu do gier. W kontekście powyższego Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ( Dz.U. z 2015 r., poz. 612; dalej: ustawa o grach hazardowych ) – na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnienia podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 5 grudnia 2014 r. jednostka badająca, posiadająca upoważnienie Ministra Finansów wydała opinię, w której wynik przeprowadzonego badania określono na negatywny, co oznacza, że automat do gier Skarżącej nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych – w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2015 r., poz. 613; dalej: Ordynacja podatkowa ) - art. 8 ustawy o grach hazardowych. Kierując się powyższymi normami organ I instancji stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki do obciążenia Skarżącej kosztami badania sprawdzającego automatu. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił przy tym, że koszt przeprowadzenia badania sprawdzającego wynosi 900,00 zł, stosownie do postanowień załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 ze zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Finansów). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła zażalenie, w którym domagała się uchylenia postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 121, 122, 124, 180, 187 i 188 oraz art. 197§ 3 w zw. z art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej a także art. 23 f ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, przez wydanie przez jednostkę będącą Wydziałem Dyrektora Izby Celnej, której nie można przypisać bezstronności, 2) art. 190 § 1 i 2, art. 121 oraz art. 129 Ordynacji podatkowej, przez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w badaniu sprawdzającym, a tym samym pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, 3) art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych przez bezpodstawne cofnięcie poświadczenia, pomimo tego, że opinia została wydana przez niewłaściwą jednostkę badającą. Uzasadnienie stanowi rozszerzenie postawionych zarzutów. Ponadto Skarżąca kwestionuje cofnięcie poświadczenia rejestracji wskazując, że automat odpowiada wymogom określonym w przepisach. Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Izby Celnej i wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Odnosząc się do zarzutu braku bezstronności w przeprowadzeniu badania organ odwoławczy wskazał, że badania sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zlecenie upoważnionej jednostce badającej przeprowadzenia badań sprawdzających leży w gestii naczelnika urzędu celnego (art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Naczelnik urzędu celnego przy wyborze jednostki badającej jest ograniczony warunkiem ustawowym, że badania sprawdzającego może dokonać tylko upoważniona jednostka badająca. Naczelnik urzędu celnego nie musi uzasadniać wyboru danej jednostki spośród uprawnionych do dokonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Naczelnik Urzędu Celnego zlecił przeprowadzenie badań sprawdzających automatu Izbie Celnej, a więc jednostce badającej, która posiada upoważnienie Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Organ zaznaczył przy tym, że ani organ pierwszej, ani drugiej instancji nie jest uprawniony do badania, czy upoważniona jednostka badająca spełnia warunki konieczne do uzyskania i posiadania upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, przez co- zarzuty odnośnie braku bezstronności jednostki badającej nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu od gier, a ewentualnie winny być zgłaszane do Ministra Finansów. Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w badaniu przez jednostkę badającą, a tym samym pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że badanie sprawdzające automatu przeprowadzanego przez upoważnioną jednostkę badającą to nie dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 197 Ordynacji podatkowej, a przepisy szczególne o grach hazardowych nie przewidują takiej możliwości. W skardze do Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia je poprzedzającego, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga stanowi powtórzenie zarzutów odwołania. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest zasadność obciążenia Skarżącej kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Zdaniem składu orzekającego trafnie ocenił organ, że w tej konkretnej sprawie sporne koszty obciążają Skarżącą. Zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. W myśl z kolei art. 23 b ust. 1 ustawy o grach hazardowych – na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenia jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ( art. 23b ust. 3 w/w ustawy ). W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie ( art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych). Wysokość stawki za dokonanie badania została określona w pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów i wynosi 900 zł. Na podstawie art. 269 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w toku kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poddany eksperymentowi automat wykazał możliwość przeprowadzenie gier za stawki wyższe, niż przewidywała ustawa, a co za tym idzie powstało uzasadniane podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych ustawą. Podejrzenie zostało potwierdzone negatywnym wynikiem badań przeprowadzonych przez wyznaczoną przez Naczelnika Urzędu Celnego jednostkę badająca – Izbę Celną Wydział Laboratorium Celne, które stwierdziło możliwość rozgrywania gier za stawki znacznie przekraczające ustawowy limit 0,50 zł oraz możliwość uzyskania wygranych wyższych niż 60 zł. Sposób zabezpieczenia automatu pozostawiał możliwość ingerencji w oprogramowanie automatu oraz wskazania liczników elektronicznych bez zniszczenia plomb, co jak zostało stwierdzone stanowiło naruszenie przepisów prawa jak również nie gwarantowało należytej ochrony grających. W świetle stwierdzonych faktów obciążenie Skarżącej kosztami badania sprawdzającego nie budzi żadnych wątpliwości. Badanie potwierdziło, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, co zgodnie z art. 23 b ust. 5 w zw. z art. 267 §1 pkt 4 i 269 Ordynacji podatkowej determinowało treść rozstrzygnięcia. Wysokość reguluje wyżej powołane rozporządzenie Ministra Finansów. Zaznaczyć przy tym należy, że wydanie postanowienia obciążającego podmiot eksploatujący automat kosztami badania sprawdzającego nie jest związane z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, lecz jest uzależnione od wyników tego badania. Postanowienie to nie musi być wydane równocześnie z decyzją. Warunkiem obciążenia podmiotu eksploatującego automat kosztami badania sprawdzającego jest potwierdzenie w wyniku badania sprawdzającego, że automat ten nie spełnia warunków określonych w ustawie. Postanowienie w przedmiocie kosztów ma charakter wpadkowy, a przesłanką jego wydania jest wyłącznie negatywny wynik badania sprawdzającego. Kontrolując legalność tego postanowienia Sąd nie ocenia legalności przeprowadzonego postępowania dowodowego, ale wyłącznie, czy zostały spełnione formalne warunki do obciążenia tymi kosztami, zgodnie z zasadą z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. W związku z powyższym podnoszenie zarzutów dotyczących cofnięcia rejestracji, uznać należy za bezzasadne. W postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do oceny, czy podmiot, któremu zlecono przeprowadzenie badania, posiadał wymagane kwalifikacje oraz zapewniał zachowanie warunku bezstronności i obiektywizmu w badaniu. Badania sprawdzające przeprowadza na zlecenie naczelnika urzędu celnego ( art. 23 b ust. 3 ustawy o grach hazardowych) jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Izba Celna posiada upoważnienie Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z powyższym słusznie organ podnosi, że kwestionowanie uprawnień Izby Celnej w tym zakresie, nie należy do jego kompetencji, a jedynie do Ministra Finansów. Nie ma również racji Skarżąca, że organ niezawiadamiając o terminie badania sprawdzającego pozbawił ją czynnego udziału w postępowaniu. Badanie sprawdzające nie jest opinią, o której mowa w art. 197 Ordynacji podatkowej, a żadne przepisy nie przewidują prawa do udziału w nim strony, by móc mówić o ich ewentualnym naruszeniu. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.