II SA/Rz 1378/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. E. C., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i niepełnosprawną córką, która wymaga rehabilitacji oraz wizyt u lekarzy specjalistów. Rodzina mieszka w domu o powierzchni 95 m. kw. i utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym o powierzchni 1,48 ha (uprawa zbóż, ziemniaków i warzyw) oraz zasiłku rodzinnego wynoszącego 78 zł miesięcznie. Jako obciążający rodzinę wydatek wnioskodawczyni wskazała kwotę 750 zł kwartalnie z tytułu ubezpieczenia jej i męża w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z przedstawionych na wezwanie dodatkowych danych i przedłożonych dokumentów wynika, że rodzina skarżącej ponosi miesięcznie następujące wydatki: 142 zł – dojazdy z dzieckiem na rehabilitację, wizyty dziecka u lekarzy specjalistów oraz badanie RTG bioder, 200 zł – żywność, 30 zł – środki czystości, 45 zł – gaz, 30 zł – woda, 130 zł – prąd, 15 zł – telewizja, 20 zł – telefon, 18 zł – wywóz śmieci, 130 zł – opał, 35 zł – koszt ubezpieczenia i przeglądu technicznego samochodu, 31 zł – łączne zobowiązanie pieniężne w związku z posiadaniem nieruchomości, 15 zł – cele kultu religijnego, 60 zł – najprawdopodobniej Internet. E. C. podała, że miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi 299,82 zł zgodnie z unormowaniami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podniosła także, iż dnia 17 stycznia 2014 r. wpłynęła na jej rachunek bankowy kwota 1 954,84 zł z tytułu dopłat z Unii Europejskiej do gruntów rolnych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia przez strony kosztów tego postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, wyrażona w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." Wyjątkiem od niej jest instytucja prawa pomocy, które może zostać przyznane bądź w całkowitym bądź częściowym zakresie. W tym ostatnim przypadku obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub też tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co wynika z art. 245 § 3 P.p.s.a. Żądanie E. C. jako obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych mieści się zatem w częściowym prawie pomocy, którego przesłankę przyznania ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w powyższych granicach następuje w sytuacji niemożności poniesienia przez nią pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle jednoznacznego brzmienia tej regulacji, nie może przy tym budzić wątpliwości, że wykazanie powyższego należy do wnioskodawcy, w którego interesie leży uwzględnienie zgłoszonego żądania. Winien on zatem w sposób pełny i jasny przedstawić wszystkie istotne z punktu widzenia wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy dane i dokumenty. W razie zaś otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 255 P.p.s.a. składający go powinien udzielić pełnej odpowiedzi na wszystkie zadane w nim pytania tak, aby umożliwić rozpoznającemu wniosek należyte zbadanie jego sytuacji. Wyjątkowość prawa pomocy zakłada bowiem, że okoliczności jego przyznania muszą być klarowne. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniosek E. C. zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Nie do końca bowiem jasna jest sytuacja materialna jej rodziny. Skarżąca wezwana do podania konkretnej kwoty netto uzyskiwanej w przeliczeniu na miesiąc z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego podała, że jest to kwota 299,82 zł wyliczona na podstawie regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie tego jednak dotyczyło skierowane do niej zapytanie. Przy ocenie możliwości płatniczych strony istotne bowiem znaczenie posiada konkretna wartość stanowiąca faktyczny dochód rodziny, nie zaś tylko wynikająca z odpowiedniego przeliczenia kwota teoretycznie osiągana. Uwzględniając więc wskazaną przez skarżącą kwotę z powyższego tytułu tj. 299,82 zł, zasiłek rodzinny wynoszący 78 zł oraz 162 zł jako kwotę uzyskaną w przeliczeniu na miesiąc z dopłat rolniczych należy przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi 540,72 zł. Natomiast comiesięczne wydatki rodziny wyliczone na podstawie przedstawionych przez nią danych i dokumentów dają kwotę ok. 1150 zł. Różnica zatem pomiędzy deklarowanym przez stronę dochodem a jej wydatkami wynosi ok. 600 zł. Powstaje zatem pytanie o faktyczną dochodowość prowadzonego przez rodzinę gospodarstwa rolnego. Należy nadto podnieść, że rzeczywiście uzyskiwany przez rodzinę dochód wystarcza nie tylko na pokrycie podstawowych potrzeb jednostki tj. dotyczących mieszkania, wyżywienia oraz leczenia, ale również związanych z użytkowaniem samochodu, telefonu, telewizją oraz najprawdopodobniej internetem (widniejące na wyciągu z rachunku bankowego kwoty na rzecz A. S.A.), jak też na cele kultu religijnego. Wydatków na te ostatnio wskazane potrzeby z pewnością nie można uznać za konieczne dla bytowania jednostki. Tylko zaś ewentualny uszczerbek właśnie w tzw. koniecznym utrzymaniu mógłby przesądzić o celowości uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. Mając wszystko powyższe na uwadze, jak też to, że kwota obciążającego wnioskodawczynię na obecnym etapie postępowania wpisu od jej skargi jest wysoka, bowiem wynosi 500 zł uznano, że jej uiszczenie mogłoby skutkować powstaniem uszczerbku, o którym mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też zwolniono ją z obowiązku jego poniesienia. Ewentualne dalsze koszty, które mogą się pojawić na dalszych etapach postępowania, o ile wystąpią będą już niższe i odpowiednio rozłożone w czasie. Z podanych względów uwzględniono częściowo żądanie E. C. i zwolniono ją od obowiązku opłacenia złożonej skargi, działając w tym zakresie na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.