II SA/Rz 138/14

z dnia 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: przewodniczący - sędzia WSA Ewa Partyka /spr./ sędziowie - sędzia NSA Małgorzata Wolska sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Krystyny Józefczyk i Elżbiety Mazur-Selwy od rozpoznania sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - p o s t a n a w i a - oddalić wniosek. Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. skarżąca M. W. zgłosiła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Krystyny Józefczyk i Elżbiety Mazur-Selwy, opierając żądanie na przepisie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa". W jej ocenie istnieje bowiem okoliczność tego rodzaju, że może wywołać uzasadnioną obawę co do bezstronności tych sędziów podczas rozpoznawania niniejszej sprawy. Do takich zalicza sytuację, kiedy przed wydaniem orzeczenia sędzia z góry zajął określone stanowisko co do istoty sprawy, w szczególności gdy ujawnił je w wydanym wcześniej orzeczeniu. Taka sytuacja ma zachodzić w sprawach o sygn. II SA/Rz 138/14 i II SA/Rz 692/12 (dotyczącej skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. zatwierdzającej podział nieruchomości). Jak wyjaśnia wnioskodawczyni, w obu tych sprawach materiał dowodowy jest taki sam i obie sprawy wiążą się z zagadnieniem "wycofania" z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. W sprawie o sygn. II SA/Rz 692/12 w składzie sędziowskim zasiadali sędziowie Krystyna Józefczyk oraz Elżbieta Mazur-Selwa, tak jak w niniejszej sprawie. Jak oświadcza, podczas tamtej rozprawy pozbawiono ją możności obrony swych praw, wydalono ją z sali, nie wyrażono zgody na nagrywanie przebiegu rozprawy, nie sprostowano na jej żądanie protokołu, nie rozpoznano też zgłoszonego przed rozprawą wniosku o wyłączenie ww. sędziów i nie uwzględniono wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wymienieni sędziowie mieli w ocenie wnioskodawczyni wypowiedzieć się już co do tego samego materiału dowodowego, który będzie stanowił podstawę wyrokowania w niniejszej sprawie. Dodatkowo, sędzia Krystyna Józefczyk ma podlegać wyłączeniu od rozpoznania sprawy z mocy samego prawa, ponieważ brała udział w wydaniu wyroku w sprawie o sygn. II SAB/Rz 64/11 w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. W związku z powyższym wnioskiem sędziowie: Krystyna Józefczyk i Elżbieta Mazur-Selwa złożyły do akt oświadczenia z wyjaśnieniem, że nie zachodzą wobec nich żadne z okoliczności wynikających z art. 18 i 19 Ppsa mogące stanowić podstawę wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. II SA/Rz 138/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie Sąd zauważa, że rozpoznawany wniosek o wyłączenie sędziów jest kolejnym zgłoszonym w toku niniejszej sprawy przez M. W. Poprzedni dotyczący sędziów: Elżbiety Mazur-Selwy, Małgorzaty Wolskiej i Stanisława Śliwy oddalono postanowieniem tut. Sądu z dnia 26 listopada 2014 r., a zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. I OZ 69/15. Uwaga ta jest o tyle istotna, że niektóre argumenty mające przemawiać za zasadnością wniosku odnoszące się do spraw o sygn. II SAB/Rz 64/11 i II SA/Rz 692/12 były podnoszone także uprzednio i zostały już ocenione, także przez sąd wyższej instancji. Stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Realizacji bezstronności służy zawarta w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy sądowoadministracyjnej (por. także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008 r. sygn. SK.6/07 oraz z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. SK.53/04). Ustawa ta przewiduje przesłanki wyłączenia sędziego z mocy samego prawa (art. 18 – iudex inhabilis) lub na wniosek (art. 19 – iudex suspectus), przy czym ta ostatnia regulacja nie powinna być wykorzystywana do swoistej obstrukcji procesowej mającej na celu przedłużenie toku postępowania. Rozpatrzenie sprawy sądowej powinno bowiem odbyć się bez nieuzasadnionej zwłoki, a sąd administracyjny powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu (art. 7 Ppsa). Podkreślenia również wymaga, że jeżeli strona zgłasza wniosek o wyłączenie sędziego po przystąpieniu do rozprawy powinna dodatkowo uprawdopodobnić, że przyczyna wyłączenia sędziego później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 Ppsa). Skarżąca wprawdzie powołała się w rozpoznawanym wniosku na dyspozycję art. 19 Ppsa, jednak w uzasadnieniu nawiązała również do podstaw wyłączenia określonych w art. 18 § 1 pkt 6 i 6a Ppsa. Stosownie do art. 18 § 1 pkt 6 i 6a Ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, a także dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Z kolei w myśl art. 19 Ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Analiza akt spraw o wymienionych sygnaturach nie potwierdziła przypuszczenia skarżącej uzasadniającego przyjęcie zaistnienia przesłanek wyłączenia sędziego określonych w art. 18 § 1 pkt 6 i 6a Ppsa. Niniejsza sprawa sądowoadministracyjna, której definicję zawierają przepisy art. 1 w zw. z art. 3 § 2 Ppsa, nie była jeszcze przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie, a tym bardziej w sprawie tej nie wydano jeszcze orzeczenia. Jeżeli chodzi natomiast o przesłanki wyłączenia określone w art. 19 Ppsa to zarzuty skarżącej także nie zasługują na uwzględnienie. Orzekanie przez tego samego sędziego w innych sprawach tej samej osoby o odmiennym przedmiocie kontroli, choćby na podstawie tego samego (w całości lub części) materiału dowodowego, nie stanowi dostatecznego uzasadnienia do postawienia takiemu sędziemu zarzutu stronniczości (braku obiektywizmu lub negatywnego nastawienia do stron postępowania). Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, a nie wynika to z akt sprawy, aby objęci wnioskiem sędziowie wypowiedzieli się co do sprawy wszczętej w 2014 r. i dotyczącej kontroli aktu administracyjnego wydanego w 2013 r. przed tą datą, a takie należałoby przyjąć założenie biorąc pod uwagę datę wszczęcia postępowań w sprawach o sygn. II SAB/Rz 64/11 i II SA/Rz 692/12, których przedmiot kontroli był całkowicie odmienny od obecnego. Wyłączenie sędziego nie może nastąpić wyłącznie na podstawie subiektywnego odczucia strony o braku jego bezstronności, ani z powodu wydania przez Sąd w składzie z udziałem danego sędziego określonego rozstrzygnięcia, ponieważ w procedurze sądowoadministracyjnej przewidziano określone środki zaskarżenia, z wykorzystaniem których możliwe jest poddanie wydawanych orzeczeń kontroli instancyjnej. O wyłączeniu decydować muszą fakty. Nie uzasadniają wyłączenia same jedynie kontakty urzędowe sędziego z daną stroną z innych spraw, jeżeli nie zostanie wykazane istnienie dodatkowych jeszcze okoliczności świadczących o możliwości (prawdopodobieństwie) bezstronności. Skoro zatem wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła żadnych zewnętrznych i obiektywnie uchwytnych przesłanek wyłączenia wskazanych imiennie w sentencji sędziów, poprzestając tylko na subiektywnym przekonaniu o ich występowaniu, to wniosek ten podlegał oddaleniu, stosownie do art. 18 § 1 i art. 19 Ppsa. Sąd zwraca ponadto uwagę, że wszystkie powołane przez skarżącą okoliczności dotyczą okresu sprzed przystąpienia przez nią do rozprawy, z których pierwsza odbyła się w dniu 19 listopada 2014 r., a druga 10 czerwca 2015 r. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.