II SA/Rz 1380/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W terminie do uiszczenia przez skarżącą Spółkę wpisu od skargi w kwocie 400 zł, reprezentujący ją adwokat wniósł o zwolnienie od niego w całości. W dołączonym formularzu PPPr, podpisanym przez Prezesa Zarządu Spółki, jako zakres dochodzonego prawa pomocy wskazano zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniono, że Spółka prowadzi działalność usługową. Posiada bardzo niski kapitał zakładowy (5 tys. zł), a za ostatni rok obrotowy zanotowała ujemy bilans finansowy; wg dołączonego rachunku zysków i strat sporządzonego na 31 lipca 2015 r., była to kwota 33 064 zł. Wskazano, że nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie kosztów sądowych. Spełnienie świadczenia na rzecz Sądu może nadwerężyć kondycję finansową Spółki, a nawet narazić na utratę płynności finansowej. Stan rachunku bankowego Spółki na 31 sierpnia 2015 r. wynosił 174 zł. W wyniku wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że prowadzi ona działalność gospodarczą zgodnie z przedmiotem działalności uwidocznionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, zajmując się głównie sprzedażą, wydzierżawianiem i udzielaniem licencji na gry zręcznościowe (nie zajmuje się grami hazardowymi). Spółka nie zatrudnia pracowników na umowy o pracę, a jedynie na podstawie umów cywilnoprawnych współpracuje z 8 podmiotami gospodarczymi. W wyniku prowadzonych wobec niej przez urzędy celne 15 postępowań, nałożono na nią kary pieniężne na łączną kwotę 204 tys. zł (wskutek wszczętych przez Izbę Celną [...] postępowań egzekucyjnych, w najbliższym czasie na poczet wykonalnych decyzji najprawdopodobniej zajęte będą konta finansowe Spółki). Wydatki związane z obsługą prawną Spółki regulowane są z bieżących dochodów, zaś płatności na rzecz [...] Funduszu Leasingowego wynikają z umowy z dnia 12 marca 2015 r. Jako załączniki zostały przedstawione: oświadczenie Prezesa Zarządu Spółki z wykazem spraw i wysokością nałożonych na nią kar pieniężnych z 26 października 2015 r., wyciągi z rachunku bankowego Spółki za okres od 1 września do 30 listopada 2015 r. z saldem końcowym 6,31 zł oraz deklaracje Spółki na poczet podatku od towarów i usług, wykazujące jako podstawę opodatkowania dla potrzeb rozliczenia podatku należnego za sierpień, wrzesień i październik 2015 r. odpowiednio kwoty 29 462, 33 313 i 44 580 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 211 i art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków. Zwolnienie od kosztów sądowych, tak w całości jak i w części, wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do uznania, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to nawet w kontekście takich okoliczności, jak oświadczenie o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów sądowych oraz możliwość narażenia Spółki na utratę płynności finansowej. Sygnalizowana w uzasadnieniu wniosku PPPr jej trudna sytuacja finansowa nie została w wiarygodny sposób wykazana. W szczególności nie wynika z przedłożonego rachunku zysków i strat (sporządzonego na dzień 31 lipca 2015 r.), świadczącego o ujemnym wyniku finansowym za ostatni rok obrotowy. Rozliczenie to dotyczy bowiem całego roku obrotowego, a więc okresu 12 miesięcy, które trudno uznać za miarodajne do oceny bieżących możliwości płatniczych, zwłaszcza że przedostatni rok obrotowy zakończył się dla Spółki "na plusie" kwotą 2936 zł (kwota ta została wykazana jako porównawcza tak w w/w rachunku zysków i strat sporządzonym na dzień 31 lipca 2015 r., jak też wynika samoistnie z zalegającego w aktach sprawy rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2014 r.). Strata w ujęciu księgowym wcale nie musi oznaczać rzeczywistego braku środków finansowych, o czym dobitnie przekonuje informacja o dacie zawarcia umowy leasingu (12 marca 2015 r.), a więc w czasie, kiedy Spółka ponosiła straty; mimo nieudzielenia informacji o przedmiocie tej umowy, nie sposób uznać, że na jej podstawie Spółka zobowiązała się do ponoszenia stosunkowo znacznych płatności (wg wyciągu z rachunku bankowego 1880 zł/m-c), nie posiadając na to środków i nie mając jakiejś pewności ich wpływu na przyszłość. Ponadto Spółka nieprzerwanie przez cały czas prowadzi działalność gospodarczą (współpracując z innymi podmiotami gospodarczymi) i osiąga dochody, co wynika wprost z przedstawionych deklaracji na poczet podatku od towarów i usług, wykazujących jako podstawę opodatkowania dla potrzeb rozliczenia podatku należnego za sierpień, wrzesień i październik 2015 r. kwoty 29 462, 33 313 i 44 580 zł. Jak wynika również z wyciągów z rachunku bankowego, na bieżąco reguluje wszystkie obciążające ją płatności, m.in. za usługi telekomunikacyjne, księgowe (615 zł/m-c), z umowy leasingu (1880 zł/m-c), za dzierżawę urządzeń (1500 zł/m-c), za obsługę prawną (1200 zł/m-c). Na rachunku bankowym Spółki na dzień 30 listopada 2015 r. znajdowało się co prawda tylko 6,31 zł, niemniej nie jest to również miarodajne dla oceny jej kondycji finansowej, gdyż analiza przepływu środków finansowych wskazuje na systematyczne wpłaty, stosownie do potrzeb obciążających Spółkę płatności (w okresie objętym wyciągami na łączną kwotę 23 330 zł), dokonywane przez A. S., który wg odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, jest Prezesem jej Zarządu i jednocześnie jedynym jej wspólnikiem. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że jednorazowe poniesienie kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu od skargi (tak w niniejszej sprawie, jak i toczących się równolegle przed WSA w Rzeszowie sprawach II SA/Rz 1383/15, II SA/Rz 1474/15 oraz II SA/Rz 1475/15) może przesądzać o płynności finansowej Spółki czy dalszym prowadzeniu przez nią działalności. Żadnego związku z kondycją finansową Spółki nie ma wysokość jej kapitału zakładowego, aktualnie nie wynika on też z oświadczenia Prezesa o ciążących na niej zobowiązaniach finansowych z tytułu nałożonych kar pieniężnych i ewentualnym zagrożeniem ich egzekucją. Spółka z o.o. jako profesjonalny podmiot gospodarczy ponosi konsekwencje swojego działania, które z definicji nastawione jest na osiąganie korzyści /zysków/ i trudno uznać, że jej udziałowców nie obejmuje jakiekolwiek związane z tym ryzyko, nie wyłączając z tego prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych, co podmioty gospodarcze powinny przewidywać i zabezpieczyć /wygospodarować na to niezbędne środki (w przypadku wystąpienia problemów finansowych, aczkolwiek nie tylko w takiej sytuacji, możliwe jest też pozyskanie dodatkowych środków w drodze dopłat lub podwyższenia kapitału zakładowego przez wspólników). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe; warunku tego skarżąca Spółka nie wykazała. W związku z tym brak jest uzasadnionych podstaw, aby poprzez prawo pomocy zwalniać ją od odpowiedzialności za konsekwencje swej działalności, przerzucając finansowy ciężar rozpoznania wniesionej skargi na Skarb Państwa i przyznając absolutne pierwszeństwo wszystkim ponoszonym przez nią na bieżąco, wielokrotnie wyższym wydatkom. Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (w tym wpisu od skargi). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 245 § 3, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.