II SA/Rz 1380/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. D. na czynność Burmistrza [...] z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr ZEAS.531.2.2025 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu dzieci do szkoły podstawowej I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. uznaje uprawnienie skarżącej D. D. do zwrotu kosztów przejazdu małoletnich O. D. i W. D. do Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], za okres dowożenia od września 2025 r. do czerwca 2026 r. Przedmiotem skargi D. D. (dalej: "Skarżąca") jest czynność Burmistrza Gminy i Miasta [...] (dalej: "Burmistrz" lub "Organ") z 27 sierpnia 2025 r. nr ZEAS.531.2.2025, podjęta w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu dzieci do szkoły podstawowej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskami z dnia 13 sierpnia 2025 r. Skarżąca wystąpiła do Burmistrza o zwrot kosztów dowozu niepełnosprawnych dzieci W. D. oraz O. D. z miejsca zamieszkania tj. z miejscowości B. do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S. w okresie od września 2025 r. do czerwca 2026 r. Do wniosków odnośnie W. D. dołączyła orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] września 2023 r. nr [...] oraz orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na [...] - [...] oraz [...] oraz odnośnie O. D. orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na [...]. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 27 sierpnia 2025 r. Burmistrz odmówił Skarżącej zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkoły w S., wskazując, że wskazana szkoła nie stanowi w myśl art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 900 ze zm., dalej: "u.P o.") szkoły najbliższej. Organ wyjaśnił, że obowiązkiem gminy zgodnie z art. 39 ust. 4 u.P.o. jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia. Przy ustalaniu placówki "najbliższej", zgodnie z ogólnymi założeniami udzielania świadczeń pomocowych finansowanych ze środków publicznych, bierze się pod uwagę najbliżej położoną placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w danym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie taką, która zapewni to w najlepszych warunkach. Burmistrz wskazał, że szkoły z terenu Gminy [...] (dalej: " Gmina") zlokalizowane bliżej niż szkoła wskazana przez Skarżącą, są w stanie w pełni zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniach dzieci w zakresie ich nauki. Każda z nich m.in. Publiczna Szkoła Podstawowa w B. oraz Zespół Szkolno-Przedszkolny w U. zatrudnia specjalistów: psychologa, pedagoga specjalnego, logopedę, pedagoga oraz nauczyciela wspomagającego, a także nauczyciela z kwalifikacjami w zakresie rewalidacji i edukacji osób [...]. Dzieci Skarżącej mogą zostać objęte opieką zgodnie z przedstawionymi orzeczeniami, co potwierdzili dyrektorzy tych szkół wraz z nauczycielami posiadającymi kwalifikacje do rewalidacji [...]. Na terenie powiatu znajduje się również Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w R., który specjalizuje się w kształceniu dzieci z niepełnosprawnościami, w szerokim zakresie i może kompleksowo spełnić zalecenia wynikające z orzeczeń. Jednostki powyższe są zlokalizowane znacznie bliżej miejsca zamieszkania dzieci niż jednostka wskazana przez Skarżącą – P. B. - ok. 600m, ZSP w U. - ok. 7 km, SOSW w R. - ok. 5 km, natomiast Publiczna Szkoła Podstawowa [...] w S. - 27 km. Skarżąca w skardze do Sądu zaskarżyła czynność Burmistrza w sprawie odmowy zwrotu kosztów przewozu dzieci zarzucając jej: naruszenie art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 127 u.P.o, poprzez jego niezastosowanie i niezrealizowanie wynikającego z tego przepisu obowiązku ustawowego ciążącego na gminie, tj. zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnych dzieci do szkoły w roku szkolnym 2025/2026, niespełnienia oczekiwanej od organu wnikliwej analizy sprawy i indywidualnego podejścia w przypadku gdy chodzi o dobro dziecka oraz nieprawidłową interpretację definicji "najbliższa szkoła", która nie powinna opierać się nie tylko na bliskości geograficznej, lecz przede wszystkim na zindywidualizowanych potrzebach ucznia, a więc na zapewnieniu optymalnych warunków, umożliwiających prawidłowe kształcenie dziecka z określonym rodzajem niepełnosprawności, biorąc pod uwagę historię kształcenia oraz fakt pobytu dziecka w [...]; naruszenie art. 7, art. 7a § 1 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie i niezrealizowanie wynikającego z tego przepisu obowiązku ustawowego ciążącego na gminie, tj. zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnych dzieci do szkoły w roku szkolnym 2025/2026, a ponadto z braku należytego poinformowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: zaświadczenia z [...] maja 2025 r. Stowarzyszenia [...] dla wykazania faktu, że W. D. nie ma wskazań do zmiany środowiska szkolnego z uwagi na [...], akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 1590/24 - dla wykazania faktu, że organ ponownie odmawia zwrotu kosztów przewozu dzieci pomimo stwierdzenia poprzedniej czynności za bezskuteczną i wskazaniu czynności jakie organ powinien wykonać podczas podejmowania czynności wobec dzieci W. D. i O. D. Mając na uwadze powyższe wniosła o uznanie zaskarżoną czynność za bezskuteczną oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem szkoła dostosowana do możliwości i zdolności psychofizycznych ucznia, nie jest szkołą najbliższą w rozumieniu przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 u.P.o. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Go 585/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 749/23). Wyjaśniła, że dzieci początkowo uczęszczały do Publicznej Szkoły Podstawowej w B., która nie zapewniła realizacji zaleceń z orzeczeń (brak specjalistów, niewystarczające wsparcie nauczyciela wspomagającego - 10 godzin tygodniowo). Z uwagi na nieskuteczność wsparcia i trudności edukacyjne dzieci zostały przeniesione do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S., gdzie od ponad 2,5 roku otrzymują kompleksową pomoc (20 godzin tygodniowo nauczyciela wspomagającego, psycholog, pedagog specjalny, logopeda, integracja sensoryczna), przynoszącą wyraźne efekty rozwojowe. Szczególnie sytuacja W. - dziecka z [...], pozostającego w [...] i z doświadczeniami traumatycznymi - wymaga stabilności środowiska edukacyjnego i ciągłości pracy z tym samym nauczycielem wspomagającym; zmiana szkoły mogłaby zahamować jej rozwój (stanowisko PCPR i instytucji wspierających). Sprawa Skarżącej i jej dzieci po raz drugi została zaskarżona do WSA w Rzeszowie. W poprzedniej sprawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1590/24, LEX, stwierdził bezskuteczność czynności odmowy zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkoły podstawowej wskazując, że należało wyjaśnić przyczyny rezygnacji Skarżącej ze szkoły w B. oraz uzyskać szczegółowe informacje o realizacji obowiązku szkolnego w szkole, do której aktualnie uczęszczają dzieci celem porównanie zakresu realizacji orzeczeń w obu szkołach, co mogło stanowić podstawę ustalenia, która z placówek jest najbliższa. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz nie poczynił ustaleń w tym zakresie, nie dokonał również jakiejkolwiek oceny indywidualnego przypadku niepełnosprawnych dzieci w aspekcie jak najlepszych warunków umożliwiających ich kształcenie z uwzględnieniem zaleceń indywidualnie sformułowanych orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego. Zdaniem Skarżącej deklaracja Organu o tym, że każda ze szkół zatrudnia specjalistów: psychologa, pedagoga specjalnego, logopedę, pedagoga, nauczycieli oraz w każdej ze szkół zatrudniony jest nauczyciel wspomagający a także nauczyciel z kwalifikacjami w zakresie rewalidacji i edukacji osób [...] nie ma pokrycia w rzeczywistości. Taka ocena organu ma charakter ogólny, nie jest poparta żadnymi działaniami wyjaśniającymi i co za tym idzie nie zawiera wystarczającego uzasadnienia. Brak jest także kontaktu z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w [...], pod który rodzina podlega w związku z prowadzoną przez Skarżącą [...]. Wszystko to prowadzi do konkluzji, że podstępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a"). W konsekwencji doszło do naruszenia prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej czynności. Burmistrz w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów tj. pisma PSP w B. z dnia 22 września 2025 r. i PSP [...] w S. z dnia 29 września 2025 r. Wskazał, że w sierpniu 2025 r. Gmina wystąpiła do dyrektorów PSP w B. i ZSP w U. z zapytaniem, czy szkoły są w stanie realizować zalecenia zawarte w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci Skarżącej. Po otrzymaniu odpowiedzi gmina dokonała indywidualnej analizy przypadków oraz możliwości szkół i uznała, że placówki gminne są w stanie w pełni realizować zalecenia z orzeczeń. Gmina podkreśliła, że orzeczenia są jedyną podstawą oceny możliwości szkoły i nie ma obowiązku pozyskiwania dodatkowych informacji z PCPR. Na terenie Gminy działa 5 szkół podstawowych, w których zatrudnieni są specjaliści (psycholodzy, pedagodzy, pedagodzy specjalni, logopedzi), a do szkół uczęszczają liczne dzieci z orzeczeniami, w tym z [...] i [...]. Wskazano, że szkoły w B. i U. - jako najbliższe miejscu zamieszkania - zapewniają odpowiednie warunki, w tym nauczyciela wspomagającego w wymiarze uznanym przez gminę za wystarczający. Organ zakwestionował twierdzenia Skarżącej o braku informacji, niewystarczającym wsparciu czy lepszych warunkach w szkole w S., uznając je za subiektywne i niepoparte dowodami. Zdaniem gminy, mniejsze szkoły gminne gwarantują bardziej indywidualne podejście niż duża szkoła w S., a wybór tej placówki był podyktowany wygodą rodzica, nie dobrem dzieci. W konsekwencji gmina uznała, że nie ma podstaw do zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkoły w S., ponieważ najbliższe szkoły gminne są w stanie w równym stopniu realizować zalecenia orzeczeń. Na koniec przywołano art. 39 ust. 4 i art. 39a u.P.o., wskazując, że gmina realizuje obowiązek transportu albo przez jego organizację, albo przez zwrot kosztów rodzicom, przy czym wybór formy należy do rodziców, ale wymaga zawarcia umowy z gminą. Skarżąca w replice na odpowiedź na skargę w/w Organu, zwróciła uwagę że po rozpoczęciu roku szkolnego dzieci skarżącej zaczęły zgłaszać, iż nauczyciel nie jest na wszystkich lekcjach, a wręcz jest sporadycznie, co spowodowało zawnioskowanie do Dyrektora Szkoły o zwiększenie liczby godzin nauczyciela wspomagającego bowiem obecna ilość godzin nie spełnia wymagań. Gmina odmówiła szkole zwiększenia liczby godzin nauczyciela wspomagającego z 10 h do 20 h tak jak jest w innych sąsiedniego gminach. I zdaniem skarżącej nie zapewniono małoletniej w. D. Specjaliści od rodzaju zmiany szkoły a dzieci w [...] oraz [...] oraz [...], potrzebują stabilizacji. Zmiana szkoły po trzech latach mogłaby negatywnie wpłynąć na dzieci które obawiają się powrotu traumatycznych przeżyć z roku szkolnego 2022 2023. Ponadto z informacji uzyskanych od innych rodziców wynika, że szkoła w B. nie radzi sobie z dziećmi w [...] przez co rodzice są zmuszeni przenosić dzieci do innych szkół. Celem potwierdzenia tego stanowiska dołączono oświadczenie I. W. z dnia 6 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ponadto, w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Przypomnieć należy, że jako przedmiot tak zdefiniowanej kontroli WSA Skarżąca uczyniła w tej sprawie czynność Burmistrza z 27 sierpnia 2025 r., nr ZEAS.531.2.2025, podjętą w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przewozu dzieci do szkoły podstawowej. W treści pisma adresowanego do Strony skarżącej Organ powołał art. 39 ust. 4 u.P.oś. i oświadczył, że po dogłębnej zindywidualizowanej weryfikacji możliwości placówek edukacyjnych na terenie Gminy [...], dzieci wnioskodawczyni mogą bez przeszkód zostać objęte opieką zgodnie z przedłożonymi orzeczeniami. Dyrektorzy Szkół po zapoznaniu się ze zanimizowanymi orzeczeniami analizującymi stan zdolności psychologicznych dzieci skarżącej stwierdzili, że są w stanie zrealizować zalecenia wynikające z ich treści. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, iż odmowa zwrotu kosztów przejazdu dziecka niepełnosprawnego do placówki oświatowej wyrażona przez organ reprezentujący gminę dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego, ma jednocześnie charakter władczy, indywidualny i jest skierowana na zewnątrz struktur administracji gminnej względem osoby wnioskującej o taki zwrot oraz oparta jest na przepisach prawa administracyjnego, do jakich należą regulacje ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.). Czynność ta podlega więc sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. Ł. M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018 r., s. 115 i nast.). Z przekazanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że Skarżąca odrębnymi wnioskami pochodzącymi z dn. 6 sierpnia 2025 r. zwróciła się do Burmistrza Gminy i Miasta [...] z żądaniem zwrotu kosztów przewozu dwójki swych dzieci, tj. O. D. oraz W. D., do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S. Jako okres dowożenia dzieci do tej szkoły wskazano: od września 2025 r. do czerwca 2026 r. W wyniku złożenia tych wniosków Organ Gminy wystąpił kolejno do Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w [...] z zapytaniem czy Szkoła byłaby w stanie spełnić warunki zajęć z uczniami posiadającymi orzeczenie [...]. Pismo o analogicznej treści skierowano także do Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]. Do tych wystąpień Organ dołączył zanimizowane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w których to treści Zespoły Orzekające Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] określiły warunki oraz formy wsparcia skierowane do każdego z wymienionych dzieci. W odpowiedzi na opisane zapytania Dyrektorzy Szkół w pismach z dnia 25 sierpnia 2025 r. zgodnie oznajmili, że w ich Szkołach realizowane są zajęcia dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Każda z tych szkół zatrudnia specjalistów o specjalnościach: pedagogicznej, pedagogii specjalnej, logopedycznej, psychologii. W szkole w U. uczy się trzech uczniów z [...], a szkoła zatrudnia specjalistów z zakresu integracji sensorycznej, terapii dzieci z [...] do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych z pracy w charakterze nauczyciela wspomagającego zgodnie zaleceniami zawartymi w orzeczeniach. W pomieszczeniach szkolnych Szkoły w U. znajdują się sale przeznaczone do prowadzenia zajęć z uczniami z orzeczeniami o niepełnosprawności, w tym między nimi z zakresu integracji sensorycznej, które sukcesywnie są wyposażone w środki pomocy zalecane przez zespół opracowujący IPET uczniów. Również Dyrektor Szkoły Podstawowej w B. odpowiedział w piśmie z dnia 25 sierpnia 2025 r., że w kierowanej przez niego Szkole Podstawowej realizowane są zajęcia dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Szkoła zatrudnia specjalistów do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych dzieci z [...] i pracy w charakterze nauczyciela współorganizującego zgodnie zaleceniami. Sale lekcyjne, w których prowadzone są zajęcia z uczniami są wyposażone w odpowiednią pomoc dydaktyczną i potrzebne do realizacji programów z poszczególnych przedmiotów i zaleceń wynikających z zastosowania. Organ po uzyskaniu tych informacji od Dyrektorów Szkół z terenu Gminy [...], w piśmie z dnia 27 sierpnia 2025 r., ZEAS.531.2.2025, adresowanym do wnioskodawczym D. D. poinformował, że szkoły z terenu gminy [...] są bliżej zlokalizowane niż Szkoła wskazana w Jej wniosku. Podkreślono także, że na terenie gminy [...] również uczą się uczniowie z [...] w różnym [...], którzy objęci są opieką specjalistów. Uczniowie o jakich mowa mają zapewnionego nauczyciela wspomagającego w wymiarze 10h tygodniowo, zajęcia rewalidacyjne w wymiarze 2h tygodniowo, zajęcia z pomocy psychologiczno- pedagogicznej oraz w zależności od indywidualnych potrzeb zajęcia logopedyczne, zajęcia dydaktyczno wyrównawcze, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno - społeczne i inne. Jednocześnie podkreślono, że jeśli z jakichś powodów jednostki oświatowe z Gminy [...] nie odpowiadają wymaganiom i oczekiwaniom, to na terenie powiatu w bardzo bliskim sąsiedztwie zamieszkania znajduje się Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w R., który specjalizuje się w kształceniu dzieci z różnego rodzaju niepełnosprawnościami w szerokim zakresie i może kompleksowo spełniać zalecenia wynikające z orzeczeń. Te jednostki zlokalizowane są znacznie bliżej od miejsca zamieszkania B., niż jednostka wskazana we wnioskach Strony: PSP B. około 600 m, do Zespół Szkolno - Przedszkolnego w U. około 7 km, do SOSW w R. około 5 km. Natomiast Publiczna Szkoła Podstawowa [...] w S., jest położona w odległości 27 km od miejsca zamieszkania dzieci. Podkreślono końcowo, że wskazane przez Organ placówki oświatowe gminy spełniają absolutnie wszystkie warunki nauczania dzieci w zakresie przedłożonych orzeczeń na najwyższym poziomie i nie odbiegają od warunków istniejących we wnioskowanej Szkole Podstawowej w S. Ponadto podkreślono, iż niczym nie jest uzasadnione, aby nauczanie dzieci odbywało się poza wskazanymi szkołami, biorąc pod uwagę, że tak duża odległość od miejsca zamieszkania nie uzasadnia wydatkowania środków publicznych zgodnie zasadami wskazanymi w ustawie o finansach publicznych. Istnieją Szkoły, które gwarantują wykonanie zaleceń z przedłożonych orzeczeń i znajdują się znacznie bliżej miejsca zamieszkania dzieci. Te argumenty posłużyły Burmistrzowi do uzasadnienia odmowy zwrotu kosztów dowozu dzieci do Szkoły S. Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny sprawy, przypomnieć należy, że w myśl art. 39 ust. 4 pkt 1 u.P.o., obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Niewątpliwie poprzez przytoczoną treść art. 39 ust. 4 u.P.o. ustawodawca stara się finansowo wspomóc rodziny wychowujące uczniów niepełnosprawnych i w ten sposób ułatwić im realizację obowiązku nauki, który zwłaszcza w przypadku osób dotkniętych kwalifikowanymi niepełnosprawnościami, trwa dłużej niż w przypadku osób dotkniętych lżejszą niepełnosprawnością (zob. wyrok NSA z 30 października 2020 r., sygn. I OSK 1087/20, LEX). WSA zgadza się w pełni ze stanowiskiem, mocno już utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż użyte w tej regulacji prawnej słowo "najbliższej" składa się nie tylko z elementów położenia geograficznego, to jest odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również z elementów posiadania przez daną placówkę warunków merytorycznych umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi z elementów winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń o charakterze quasi opinii biegłych nie może modyfikować organ reprezentujący gminę. Warunkiem skuteczności odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki jest zatem nie tylko wskazanie przez gminę szkoły(ół) innej niż wnioskowana przez rodziców, ale także wykazanie, że szkoła ta jest najbliższa w rozumieniu art. 39 ust. 4 u.P.o. Nie może też budzić wątpliwości, iż ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku o przyznanie zwrotu kosztów transportu musi być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy z wykorzystaniem wiedzy fachowej ujawnionej w treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. III SA/Gd 89719, LEX). Zatem najbliższą szkołą będzie taka, która pozwala realizować w pełni wszystkie z wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dostosowane do zaleceń wyrażonych przez zespół orzekający. Orzeczenie stwierdzające potrzebę kształcenia specjalnego poprzez swe zalecenia indywidualizuje wobec określonego dziecka proces kształcenia, formę i programy nauczania oraz zajęcia rewalidacyjne, tworząc na przyszłość najlepsze warunki osiągnięcia celów systemu oświaty - art. 1 pkt 7 u.P.o. - oraz odpowiednie warunki szczególnej opieki zdrowotnej, których stworzenie dla dziecka przez władze publiczne gwarantuje art. 68 ust. 3 Konstytucji RP. Szkoła co prawda bliższa pod względem geograficznym miejscu zamieszkania dziecka, jednakże nie pozwalająca zrealizować wszystkich wytycznych wynikających z treści orzeczenia, nie jest szkołą bliższą w znaczeniu, jakie temu słowu nadaje art. 39 ust. 4 pkt 1 u.P.o. Podkreślania zatem wymaga, iż ocena, która placówka jest najbliższa w powyższym rozumieniu dokonywana być musi poprzez kierowanie się merytorycznymi zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydawanymi na podstawie art. 127 ust. 10 u.P.o. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej (zob. wyrok WSA w Lublinie z 12 grudnia 2024 r., sygn. III SA/Lu 490/24, LEX nr 3815062.). Porównaniu pod względem geograficznym mogą podlegać tylko takie szkoły, które spełniają warunki merytoryczne, podane przez orzekających specjalistów. Jeżeli taka Szkoła istnieje i znajduje się bliżej miejsca zamieszkania dziecka, to w takim przypadku, gmina powinna zapewnić dojazd lub zwrócić jego koszty do tej właśnie szkoły jako bliższej geograficznie względem miejsca zamieszkania dziecka niepełnoprawnego. Innymi słowy, gmina odmawiając zwrotu kosztów dojazdu do Szkoły wskazanej we wniosku powinna udowodnić, że Szkoła o takim samym standardzie funkcjonuje w odległości bliższej adresu miejsca zamieszkania dziecka. WSA stoi na stanowisku, iż zastosowany wobec skarżącej przepis art. 39 ust. 1 pkt 4 u.P.o. nie pozwala żądać od gminy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka niepełnosprawnego do placówki położonej w większej odległości od miejsca zamieszkania i dodatkowo w innej gminie, powiecie a nawet w innym województwie, w sytuacji, gdy w bliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka, funkcjonują placówki pozwalające realizować wszystkie z zaleceń oraz wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego danego dziecka. Powyższy przepis nie oznacza, że rodzice dziecka nie mogą korzystać dla swych dzieci z usług szkoły, która jest w ich subiektywnym przekonaniu najlepsza z uwagi na zdiagnozowane rodzaje niepełnosprawności. Stanowisko Organu o możliwości realizacji wytycznych orzeczenia w szkole znajdującej się bliżej miejsca zamieszkania rodziny, nie jest równoznaczne z powstaniem po stronie rodziców dziecka obowiązku dowożenia dzieci do tej szkoły, która została tak oceniona. Znaczenie tego przepisu nie pozwala na wyinterpretowanie z niego tak wiążącego nakazu do rodziców dziecka niepełnosprawnego. Jest oczywistym, że rodzice dzieci mają zagwarantowany wybór miejsca kształcenia ich podopiecznych. Zatem, po stronie gminy nie powstanie obowiązek pokrywania kosztów dojazdu, jeżeli zostanie przekonująco wykazane, że bliższe pod względem odległości placówki zapewniają dziecku odpowiednie metody pracy i nauki, dostosowane do stopnia jego niepełnosprawności, co wymaga w zakresie motywów uzasadnienia odmowy przedstawienia indywidualnej oceny w szczególności w relacji do orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka. Rozstrzygając spór pomiędzy Skarżącą a Burmistrzem, WSA zobligowany był także dostrzec ocenę prawną jaką wypowiedział ten Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 3 kwietnie 2025 r., o sygn. II SA/Rz 1590/24, LEX nr 3860143, którym uwzględniono skargę D. D. na czynność Burmistrza z dnia [...] października 2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkoły podstawowej. Otóż Sąd w tym orzeczeniu za konieczne uznał wyjaśnienie przyczyny decyzji Skarżącej, polegającej na przeniesieniu dzieci ze Szkoły w B. do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S. Mając na uwadze treść orzeczeń dotyczących dzieci, obowiązkiem Burmistrza było uzyskanie szczegółowej informacji o realizacji obowiązku szkolnego w Szkole, do której aktualnie uczęszczają dzieci. Dopiero porównanie zakresu realizacji orzeczeń mogło stanowić podstawę ustalenia, która z placówek jest "najbliższa". Zatem elementem stanu prawnego w jakim działał w tej sprawie Organ Gminy był wyrok WSA, nakazujący zwrócić uwagę na okoliczności w jakich doszło do przeniesienia dzieci ze szkoły bliższej geograficznie do szkoły dalszej od miejsca aktualnego zamieszkania. W konsekwencji, WSA w oparciu o te wytyczne i ustalenia dokonał kontroli kolejnej odmownej czynności Organu Gminy. Z przekazanych do WSA akt administracyjnych sprawy wynika, że przedstawianą przez Skarżącą przyczyną przeniesienia jej dzieci ze Szkoły Podstawowej w B. do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S., był fakt, iż w roku szkolnym 2022/2023 w Szkole Podstawowej w B. nie byli zatrudnieni specjaliści logopeda i psycholog, którzy byli wyraźnie zalecani do pracy z dziećmi w treści orzeczeń Zespołu. Z pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. wynika jednoznacznie, iż tacy Specjaliści mieli zostać zatrudnieni, ale dopiero od kolejnego roku szkolnego w latach 2023/2024. Ponadto z uwagi na treści orzeczeń walidujących stan psychofizyczny dzieci wnioskodawczyni nie sposób nie wspomnieć o tym, że zarówno w okresie nauki w Szkole Podstawowej w B. jak również aktualnie, Szkoła ta zapewnia wsparcie nauczyciela wspomagającego podczas zajęć lekcyjnych w wymiarze 10 godzin tygodniowo (Szkoła Podstawowa w S. - 20 h). Podnieść zatem należy, w odniesieniu do ustalonych kryteriów definiowania pojęcia szkoły najbliższej z art. 39 ust. 1 pkt 4 u.P.o., że dwukrotnie większy wymiar wsparcia nauczyciela wspomagającego, dwójka dzieci skarżącej miała zagwarantowane w czasie roku szkolnego 2023/2024, jak również obecnie, a więc na wnioskowany przez Skarżącą okres zwrotu kosztów przewozu dwójki dzieci. Jeśli zaś chodzi o pozostałe wytyczne i wymagania wynikające z orzeczeń, to przyznać należy, że Szkoły znajdujące się bliżej miejsca zamieszkania wnioskodawczyni zapewniają ten sam poziom realizacji wytycznych, co Szkoła, do której aktualnie uczęszczają podopieczni strony skarżącej, tj. Szkoła Podstawowa w S. Ujawnione powody przeniesienia dzieci do Szkoły oddalonej dalej od miejsca zamieszkania były w pełni usprawiedliwione treścią orzeczeń Zespołu, ponieważ Szkoła w B. nie była w stanie wypełnić wszystkich wynikających z nich zaleceń, wymagających pracy specjalistów - logopedy i psychologa. Dzieci skarżącej dzięki Jej decyzji miały lepsze warunki rozwoju niż bliższej Szkole tego samego typu. Od tego momentu rozpoczął się proces edukacyjny w którym dzieci wzrastały i do którego warunków musiały się adaptować. Sąd biorąc pod uwagę aspekt historyczny tej sprawy związany z tym, że dzieci od kilku lat uczęszczają do Szkoły w S., przez co dostosowanie się do rozstrzygnięcia Burmistrza pośrednio wymagałoby przeniesienia dzieci ze S. do szkół preferowanych przez Organ, jak również to że Szkoła w której aktualnie się uczą, gwarantuje dwukrotnie większy poziom wsparcia nauczyciela wspomagającego, zobligowany był uznać, że Szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów u.P.o. jest szkoła wskazana we wniosku strony skarżącej. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane w orzeczeniach zalecenia, nie będzie bowiem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu. Za kluczowy dla prawidłowego zastosowania art. 39 ust. 1 pkt 4 u.P.o. uznać bowiem należy element posiadania przez daną placówkę oświatową jak najlepszych warunków umożliwiających kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Porównując obszary pomocy oferowanej dzieciom niepełnosprawnym przez zestawiane jednostki oświatowe, nie można było zaprzeczyć twierdzeniom skarżącej, iż w sposób najpełniejszy wytyczne i zalecenia specjalistycznych orzeczeń Zespołów, wypełnia aktualnie Szkoła Podstawowa [...] w S. WSA nie mógł pominąć, iż warunki edukacyjne oraz otoczenie społeczne tej Szkoły jest bardzo dobrze znane dzieciom, a po drugie gwarantuje ona dwukrotnie dłuższy czas współorganizowania procesu kształcenia specjalnego niż Szkoła Podstawowa w B. i Zespół Szkolno-Przedszkolny w U. To spojrzenie uwzględniające okoliczności wymuszające przeniesienie dzieci do innej placówki oświatowej, jako rzeczywiście zapewniającej warunki niezbędne do ich rozwoju, z przyczyn leżących po stronie Gminy, pozwali lepiej realizować cele systemu oświaty i zagwarantuje ochronę interesów dziecka oraz jego rodziców, co w przekonaniu Sądu powinno być w tego rodzaju sprawach podstawową dyrektywą interpretacyjną regulacji prawnych wyrażonych w u.P.o. W konsekwencji nastąpiło w tej sprawie naruszenie przez Organ art. 39 ust. 4 pkt 1 u.P.o. polegające na odmowie zwrotu żądanych przez stronę kosztów dojazdu dwójki jej dzieci do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S. w okresie od września 2025 r. do czerwca 2026 r jej dzieci. W myśl art. 146 § 2 P.p.s.a. w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 w/w ustawy, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Zdaniem Sądu, zacytowany przepis stanowiący o jego kompetencjach refomatoryjnych, powinien w tej sprawie zostać zastosowany wobec dostatecznie zobrazowanego materiałem dowodowym stanu faktycznego sprawy. Pozwala on bez wątpliwości uznać, że najbliższą dla dzieci Skarżącej Szkołą Podstawową jest Szkoła w której od kilku lat się uczą, i która zapewnia lepsze warunki pracy z podopiecznymi nauczyciela wspomagającego. Zatem pozwalało to na wydanie orzeczenia określonego w pkt II sentencji wyroku. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, przesądzi ono o uprawnieniu skarżącej do zwrotu kosztów dojazdu dzieci do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w S. w okresie od września 2025 r. do czerwca 2026 r. Z wyłożonych względów orzeczono jak sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego nie orzekano ze względu na ich brak.