II SA/Rz 1381/18

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-06

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez sprostowanie oczywistej pomyłki w numeracji działek, która nastąpiła podczas modernizacji, nawet jeśli skutkuje to zmianą powierzchni i użytków gruntowych?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma prawo dokonać aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków w trybie urzędowym, jeśli wykryje błędy w informacjach, które nie odzwierciedlają danych źródłowych. Sprostowanie oczywistej pomyłki w numeracji działek, która nastąpiła podczas modernizacji, jest dopuszczalne, nawet jeśli skutkuje to zmianą powierzchni i użytków gruntowych, pod warunkiem, że przebieg granic działek nie uległ zmianie, a zmiany te wynikają z błędnego przypisania numerów na mapie.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te dotyczyły sprostowania błędu w numeracji działek ewidencyjnych nr 10708/1 i 10708/2, który nastąpił podczas modernizacji ewidencji w latach 2012-2013. Skarżący zarzucili, że zmiany te naruszają ich prawo własności, zmieniają powierzchnię i przeznaczenie ich działki oraz że organ nie powołał biegłego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo sprostował oczywistą pomyłkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. S. i J. P. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: "[...]WINGiK") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] (dalej w skrócie "Starosta") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. W. O. (dalej w skrócie: "wnioskodawca") zwrócił się do Starosty z wnioskiem o naniesienie poprawki na mapie ewidencji gruntów po modernizacji odnośnie działki ew. nr 10708/2 położonej w G., uzasadniając wniosek tym, że na nowej mapie ewidencyjnej pomylono mianowniki działek. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu G., jednostka ewidencyjna D. w następujący sposób: 1) w jednostce rejestrowej nr [...] - właściciel: O. W., w miejsce działki ew. nr 10708/2 o powierzchni 0,49 ha, w tym: PsIV – 0,33 ha, LsIII – 0,16 ha, objętej aktem własności ziemi nr [...] wpisać: działkę ew. nr 10708/2 o powierzchni 0,33 ha, w tym: LsIII – 0,33 ha, 2) w jednostce rejestrowej nr [...] - współwłasność: P. J. w 1/2 części oraz S. A. w 1/2 części, w miejsce działki ew. nr 10708/1 o powierzchni 0,33 ha, w tym: LsIII - 0.33 ha, objętej aktem własności ziemi nr [...] wpisać: działkę ew. nr 10708/1 o powierzchni 0,49 ha, w tym: PsIV- 0,33 ha, LsIII - 0.16 ha, 3) Na mapie ewidencji gruntów: - w miejsce działki nr 10708/2 wpisać działkę 10708/1, - w miejsce działki nr 10708/1 wpisać działkę 10708/2. Jako podstawę prawną decyzji Starosta powołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a i 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm. – dalej w skrócie: "p. g. i k." ) oraz § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( t. j. Dz. U. z 2016 r., poz.1034 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej tj.: mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880 obowiązującej przed modernizacją, dokumentacji uwłaszczeniowej, zapisów widniejących w części opisowej operatu ewidencyjnego sprzed modernizacji, ustalił, że: - działka ew. nr 10708/1 była objęta aktem własności ziemi nr [...] i od czasu założenia ewidencji gruntów jej własność wpisana była na rzecz S. S., c. F. i B. Działka ta posiadała powierzchnię 0,48 ha i użytek gruntowy RIVb w całości. Stan taki istniał do czasu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu G. przeprowadzonej w latach 2012-2013, podczas której zmieniono jej powierzchnię z 0,48 ha na 0,33 ha oraz użytek gruntowy z RIVb na LsIII; - działka ew. nr 10708/2 była objęta aktem własności ziemi nr [...] i od czasu założenia ewidencji gruntów jej własność wpisana była na rzecz W. O. s. W. i W. Działka ta posiadała powierzchnię 0,36 ha i użytek gruntowy LsIII w całości. Stan taki istniał do czasu przedmiotowej modernizacji, podczas której zmieniono powierzchnię tej działki z 0,36 ha na 0,49 ha oraz użytek gruntowy z LsIII na PsIV - 0,33 ha i LsIII - 0,16 ha. Starosta wyjaśnił również, że oprócz wyżej wymienionych zmian dokonanych w części opisowej operatu ewidencyjnego, podczas modernizacji wprowadzono również zmiany na mapie ewidencyjnej. Zmiany te polegały na zamianie numerów mianowników działek nr 10708/1 i 10708/2 tj.: działka nr 10708/1, która położona była od strony południowej została oznaczona numerem 10708/2, natomiast działka nr 10708/2 położona od strony północnej została oznaczona numerem 10708/1. W ocenie Starosty, stan części opisowej operatu ewidencyjnego sprzed modernizacji był zgodny z częścią kartograficzną tego operatu (powierzchnia działek jak również użytków gruntowych ujawnionych w rejestrach gruntów zgadzała się ze stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880). Dalej Starosta wskazał, że z zeznań, jakie do protokołu złożyli powołani w sprawie świadkowie wynika, że działka leśna położona od strony północnej, była faktycznie użytkowana przez wnioskodawcę. Był on na tej działce widywany, w sytuacjach gdy pozyskiwał z niej drewno na własne potrzeby. Świadkowie potwierdzili również, że działka rolna położona od strony południowej, użytkowana była przez poprzedników prawnych skarżących. Świadkowie oświadczyli ponadto, że nigdy nie widzieli, aby Państwo S. kiedykolwiek korzystali z działki leśnej. Wobec powyższego Starosta stwierdził, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu G. przeprowadzonej w latach 2012-2013 doszło do nieuprawnionej zamiany mianowników działek nr 10708/1 i 10708/2 na mapach ewidencyjnych, tj.: - działce leśnej, położonej od strony północnej, do czasu modernizacji oznaczonej numerem 10708/2, wpisano numer 10708/1, - działce rolnej, położonej od strony południowej, do czasu modernizacji oznaczonej numerem 10708/1, wpisano numer 10708/2. Starosta stwierdził również, że z uwagi na to, że powierzchnia działek wykazywana w części opisowej obliczana jest na podstawie danych ujawnionych w części kartograficznej, zmiany w numerach działek dokonane podczas modernizacji spowodowały wystąpienie zmian zarówno w zakresie ich powierzchni ogólnej jak i użytków, i tak: - działka ew. nr 10708/1, która przed modernizacją posiadała powierzchnię 0,48 ha i użytek gruntowy RIVb w całości, zmieniła powierzchnię na 0,33 ha, a użytek gruntowy z RIVb na LsIII, - działka ew. nr 10708/2, która przed modernizacją posiadała powierzchnię 0,36 ha i użytek gruntowy LsIII w całości, zmieniła powierzchnię z 0,36 ha na 0,49 ha, a użytek gruntowy z LsIII na PsIV – 0,33 ha i LsIII – 0,16 ha. Odnosząc się do przedłożonych na rozprawie administracyjnej przez pełnomocnika skarżących kopii dokumentów w postaci aktu własności ziemi z dnia [...] października 1977 r. znak [...], protokołu nr 1[...] ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych z dnia [...] lutego 1977 r., oraz wypisu z rejestru gruntów z dnia 2 września 2008 r. Starosta stwierdził, że dotyczą one stanu wykazanego w części opisowej operatu ewidencyjnego i potwierdzają fakt, że działka ew. nr 10708/1 przed modernizacją posiadała powierzchnię 0,48 ha i użytek RIVb. Natomiast postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] dotyczy likwidacji oczywistej omyłki polegającej na błędnym wpisaniu w akcie własności ziemi numeru działki 11708/1 zamiast prawidłowego 10708/1. Starosta podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie podstawowym dowodem jest mapa ewidencyjna obowiązująca przed modernizacją. Dokonanie podczas modernizacji zamiany numerów działek 10708/1 i 10708/2 spowodowało w konsekwencji bezpodstawną zmianę ich położenia (a tym samym ich własności), powierzchni ogólnej, jak również powierzchni użytków gruntowych. Reasumując Starosta stwierdził, że wprowadzona decyzją zmiana numeracji działek ew. nr 10708/1 i 10708/2 na mapie ewidencyjnej po modernizacji (jak również będąca jej konsekwencją zmiana powierzchni i użytków tych działek) na podstawie zebranych w niniejszym postępowaniu dowodów, powoduje usunięcie opisanego wyżej błędu popełnionego podczas modernizacji i przywraca prawidłowy stan jaki był wykazany w operacie ewidencyjnym przed modernizacją. Po rozpoznaniu odwołania skarżących od powyższej decyzji, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK streścił przebieg postępowania i przytoczył treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Następnie [...]WINGiK wyjaśnił, że mając na uwadze sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych przyjąć należy, iż obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to uaktualnienie danych ewidencyjnych polegające na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. Ale też w pojęciu aktualizacji mieścić się będzie usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych - ale tylko takich, które można traktować jako oczywiste pomyłki. [...]WINGiK wskazał, że postępowanie przeprowadzone przez Starostę wykazało, że podczas przeprowadzonej w latach 2012 - 2013 modernizacji ewidencji gruntów i budynków błędnie naniesiono numery działek 10708/1 i 10708/2 na mapie ewidencyjnej, a w konsekwencji - ujawniono błędne powierzchnie tych działek w rejestrze gruntów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz z akt sprawy, dane dotyczące ww. działek ujawnione w rejestrze gruntów sprzed modernizacji przedstawiały się następująco: - działka ew. nr 10708/2 o pow. 0,36 ha (Ls III - 0,36 ha) na podstawie aktu własności ziemi nr [...] wpisana była na rzecz wnioskodawcy, - działka ew. nr 10708/1 o pow. 0,48 ha (RIVb - 0,48 ha) na podstawie aktu własności ziemi nr [...] (sprostowanego postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. nr [...]) wpisana była na rzecz S. S. Natomiast na obowiązującej wówczas mapie ewidencyjnej działka ew. nr 10708/2 sąsiadowała z działkami ew. nr 10581, 10707, 10710 i 10711 (obecnie nr 10711/1) oraz z działką ew. nr 10708/1 - od strony południowej, zaś działka ew. nr 10708/1 sąsiadowała z działkami ew. nr 10582, 10583, 10709, 10686/1 (droga gminna) i 10711 oraz od strony północnej - z działką ew. nr 10708/2 (czyli działka ew. nr 10708/2 na mapie sprzed modernizacji znajduje się powyżej działki ew. nr 10708/1). Następnie na nowej mapie ewidencyjnej powstałej w toku prac modernizacyjnych przedmiotowe działki wykazano w taki sposób, że działka ew. nr 10708/1 graniczy z działkami ew. nr 10581, 10707, 10710 i 10711 oraz z działką ew. nr 10708/2 - od strony południowej, a działka ew. nr 10708/2 graniczy z działkami ew. nr 10582, 10583, 10709, 10686/1 (droga gminna) i 10711 oraz od strony północnej - z działką ew. nr 10708/1 (czyli działka ew. nr 10708/2 na mapie po modernizacji znajduje się poniżej działki ew. nr 10708/1). Z powyższego wynika, że podczas modernizacji błędnie przypisano oznaczenia (numery) działek do ich położenia na mapie, co w konsekwencji spowodowało, że działki te zyskały zupełnie inną powierzchnię, niżby to wynikało z dotychczasowych danych - bowiem powierzchnie działek są określane przez położenie jej punktów granicznych. Z analizy zgromadzonej dokumentacji wynika, że przebieg granic przedmiotowych działek na powstałej podczas modernizacji mapie ewidencyjnej nie uległ zmianie w stosunku do danych ujawnionych na poprzednio obowiązującej mapie. Nieuniknionym następstwem błędnego oznaczenia numerów działek na mapie były więc nowe - również błędne - wpisy w rejestrze gruntów, tj.: na rzecz wnioskodawcy wykazano działkę ew. nr 10708/2 o pow. 0,49 ha (LsIII - 0,16 ha i PsIV - 0,33 ha), na rzecz S. S. wykazano działkę ew. nr 10708/1 o pow. 0,33 ha (LsIII - 0,33 ha). [...]WINGiK wyjaśnił, że zarówno aktualne przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (§ 62), jak i obowiązujące na dzień zakończenia modernizacji traktują pole powierzchni działki jako wynik obliczeń dokonanych na podstawie współrzędnych punktów granicznych, obrazujących przebieg granic tej działki (położenie działki). Z definicji zawartych w przepisach jasno wynika, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic, nigdy odwrotnie. Inaczej mówiąc - powierzchnia działki ewidencyjnej jest to obszar zawarty w jej granicach. Nieunikniona więc była zmiana powierzchni przedmiotowych działek w toku prac modernizacyjnych, po pierwsze - w wyniku popełnionego błędu, polegającego na błędnym oznaczeniu tych działek na mapie (zamianie ich mianowników), po drugie - w związku ze zmianą sposobu obliczenia powierzchni. Obowiązujące przed modernizacją powierzchnie wynikały bowiem z wyliczeń metodą graficzną (z mapy), natomiast podczas prac modernizacyjnych powierzchnie obliczano ze współrzędnych punktów granicznych, co jest metodą precyzyjniejszą i nie powodującą błędów grubych (będących wynikiem pomyłki osoby dokonującej takich obliczeń). Zdaniem [...]WINGiK obecnie obowiązujące dane ewidencyjne dotycząc działek ew. nr 10708/1 i 10708/2 są tożsame z danymi wynikającymi z modernizacji - przedstawionymi powyżej. Zmienił się jedynie właściciel działki ew. nr 10708/1, tj. w miejsce S. S. wpisani zostali skarżący. W ocenie [...]WINGiK, przedstawione powyżej fakty wskazują jednoznacznie na oczywistą niezgodność obecnie obowiązujących danych ewidencyjnych dotyczących działek ew. nr 10708/1 i 10708/2 ze stanem faktycznym i prawnym, wynikającym z dokumentów źródłowych - tj. aktów własności ziemi, mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów. Niezgodność ta jest bezsporna i oczywista "na pierwszy rzut oka", a więc konieczne było jej skorygowanie w prowadzonym przez Starostę. Dodatkowym argumentem w sprawie (choć nie niezbędnym) są wyjaśnienia świadków złożone podczas rozpraw zorganizowanych przez organ I instancji w toku postępowania. Świadkowie potwierdzili, iż działka oznaczona na mapie przed modernizacją nr 10708/2 (działka leśna, położona od strony północnej, bez dostępu do drogi publicznej) użytkowana była przez wnioskodawcę, natomiast działka ew. nr 10708/1 (działka rolna, położona od strony południowej) - przez poprzedników prawnych skarżących. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, [...]WINGiK stwierdził, że zaskarżona decyzja Starosty w żaden sposób nie wkracza "w sferę uprawnień właścicielskich", a jedynie prostuje błąd dotyczący numeracji działek, popełniony podczas prac modernizacyjnych. Oczywistym jest też, że błąd w numeracji spowodował, że powierzchnie działek ew. nr 10708/1 i 10708/2 również są nieprawidłowe. Ponadto - nawet po prawidłowym wykazaniu oznaczenia działek na mapie, powierzchnie te będą inne, niż w rejestrach przed modernizacją, gdyż zmienił się sposób ich obliczenia. [...]WINGiK zauważył, że Starosta poprzez wprowadzenie zmian w zakresie działek ew. nr 10708/1 i 10708/2 nie rozstrzygnął o zmianie zasięgu prawa własności, gdyż przebieg granic przedmiotowych działek uwidoczniony na mapie ewidencyjnej nie uległ zmianie od czasu przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego, kiedy to działki te zostały wydzielone i wydano na nie akty własności ziemi. Zaskarżoną decyzją wyeliminowano jedynie błąd popełniony podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków polegający na niewłaściwym przyporządkowaniu na mapie ewidencyjnej numeru działce 10708/2, która prawidłowo powinna zostać oznaczona nr 10708/1 oraz numeru działce 10708/1, która prawidłowo powinna zostać oznaczona nr 10708/2. Z analizy akt sprawy organu I instancji wynika, że nie nastąpiło nigdy zdarzenie prawne w stosunku do ww. działek, mogące stanowić podstawę do zmiany numeracji w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu G. w postępowaniu modernizacyjnym. [...]WINGiK stwierdził również, że w niniejszej sprawie nie ma również znaczenia fakt, że w uzasadnieniu postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w akcie własności ziemi nr [...], która polegała na wpisaniu w nim działki ew. nr 11708/1 zamiast działki ew. nr 10708/1, podano błędną powierzchnię działki. Na dzień wydania postanowienia taka powierzchnia, choć błędna, figurowała jednak w ewidencji gruntów i budynków. Ewentualne inne nieprawidłowości lub pomyłki w aktach własności ziemi nie mogą być w ogóle przedmiotem postępowania prowadzonego w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja nie służy bowiem regulacji stanów prawnych nieruchomości i niedopuszczalne jest badanie w ramach postępowań ewidencyjnych prawidłowości dokumentów potwierdzających tytuł własności do danej nieruchomości. Kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne. Odpowiadając na zarzut skarżących co do naruszenia art. 75 i art. 84 k.p.a. polegającego na niepowołaniu biegłego w sprawie, [...]WINGiK wyjaśnił, że w sprawie niniejszej powołane przepisy nie mają zastosowania, gdyż nie są w niej niezbędne "wiadomości specjalne" (art. 84 k.p.a.), ani nie znajduje uzasadnienia argument, że "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy" (art. 74 k.p.a.). Przedmiotowa sprawa polega bowiem na sprostowaniu oczywistego błędu w numeracji działek, popełnionego podczas wykonywania modernizacji ewidencji gruntów i budynków i nie wymaga przeprowadzania dodatkowych ustaleń, postępowań wyjaśniających ani zbierania kolejnych dowodów - w tym opinii biegłego. W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie jak również o uchylenie decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący podnieśli zarzuty: I. naruszenia przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw decyzji tj.: 1) § 44 pkt 2 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na wprowadzeniu istotnych zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków zmieniających zarówno powierzchnię, jak i przeznaczenie rolniczo-leśne działki nr 10708/1 będącej własnością skarżących w drodze przewidzianej w wymienionych przepisach aktualizacji operatu ewidencyjnego i błędne uznanie zmian wprowadzonych przy modernizacji ewidencji w latach 2012-2013 za oczywistą pomyłkę, która może być usunięta w oparciu o wymienione przepisy rozporządzenia; 2) art. 20 - 26 p.g. i k. poprzez naniesienie do ewidencji gruntów spornych danych o gruntach i nieuprawnioną władczą ingerencję przez organ ewidencyjny w prawo własności oraz określenie zasięgu tegoż prawa skarżących, którzy będąc współwłaścicielami działki ew. nr 10708/1 o pow. 0,33 ha będącej w całości działką leśną Lslll - 0,33 ha, wskutek zaskarżonej decyzji zostali de facto pozbawieni własności tejże działki otrzymując w zamian zupełnie inną działkę, tj. działkę częściowo rolną PslV - 0,33 ha, a częściowo leśną Lslll - 0,16 ha. II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. i art. 84 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o powołanie biegłego celem wydania opinii, pomimo wymaganych w sprawie wiadomości specjalnych, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, a które mogłyby przyczynić się do należytego wyjaśnienia istniejących wątpliwości i rozbieżności w sprawie 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wadliwe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty zamiast jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty, zamiast doprowadzić do jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych dotyczących deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków stwierdzili, że [...]WINGiK wprowadzając istotne zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczące zarówno powierzchni, jak i przeznaczenia rolniczo-leśnego działki ew. nr 10708/1, błędnie uznał zmiany wprowadzone przy modernizacji ewidencji w latach 2012 -2013 za oczywistą pomyłkę, która może być skorygowana w oparciu o przepisy § 44 pkt 2 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący będąc wpisani w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele działki ew. nr 10708/1 o powierzchni 0,33 ha będącej w całości działką leśną Lslll-0,33 ha, zaskarżoną decyzją zostali de facto pozbawieni własności tejże działki - w całości leśnej, co również wynika ze sprostowanej oczywistej omyłki w akcie Własności Ziemi z dnia [...] października 1977 r., otrzymując w zamian inną działkę - częściowo rolną PslV- 0,33 ha, a częściowo leśną Lslll-0,16 ha. Ponadto zdaniem skarżących, [...]WINGiK w niedostateczny sposób wyjaśnił kwestię rzekomego błędu, który został popełniony przy modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu G. przeprowadzonej w latach 2012-2013 polegającego na nieuprawnionej zamianie mianowników działek nr 10708/1 i 10708/2 na mapach ewidencyjnych oraz przyczyn braku reakcji uprawnionych podmiotów mających skorygować ewentualne błędy w przysługującej im na tamtym etapie procedurze odwoławczej. Z modernizacją ewidencji związana jest bowiem cała procedura odwoławcza określona w powołanym rozporządzeniu, przysługująca właścicielom modernizowanych nieruchomości, mająca na celu skorygowanie ewentualnych błędów. W związku z tym, niewyjaśnioną i ciągle aktualną pozostaje kwestia dlaczego wnioskodawca, który wniósł o wprowadzenie zmian w ewidencji, wiedząc, że nieruchomość w całości leśna należy do niego, a co rzekomo organ pomylił, nie skorzystał z przysługującej mu procedury mającej na celu poprawić istniejący błąd kilka lat temu tj. w czasie modernizacji w latach 2012 - 2013, który to błąd rzutował przecież na jego uprawnieniach właścicielskich co do nieruchomości w całości leśnej, z której to nieruchomości korzystał pozyskując drewno na własne potrzeby. Skarżący podnieśli, że w związku z brakiem dostatecznego wyjaśnienia przez [...]WINGiK rozbieżności w powierzchniach zamienianych działek i brakiem powołania w sprawie biegłego, pomimo wymaganych wiadomości specjalnych i wniosku skarżących w tej kwestii, organ naruszył art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77§1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. i 84 k.p.a. Nadal aktualnym pozostaje należyte przeanalizowanie przez biegłego geodetę istotnych rozbieżności w powierzchniach działek - działka nr 10708/1 w protokole uwłaszczeniowym ma wpisaną powierzchnię 0,48 ha i użytek gruntowy RIVb w całości, działka ta po modernizacji przeprowadzonej w latach 2012-2013 została wpisana jako las LslIl o powierzchni 0,33 ha. Z kolei przedmiotową decyzją organ zmienia jej powierzchnię na odmienną nawet o tej w protokole uwłaszczeniowym tj. 0,49 ha, w tym PslV - 0,33 ha i Lslll - 0,16 ha. To samo odnosi się do działki wnioskodawcy o nr 10708/2, która według dokumentów uwłaszczeniowych posiadała powierzchnię 0,36 ha i była użytkiem leśnym Lslll w całości. Następnie wskutek modernizacji zmieniono jej powierzchnię na 0,49 ha oraz użytek gruntowy PslV - 0,33 ha i Lslll - 0,16 ha. Starosta decyzją zmienił powierzchnię tej działki na powierzchnię nie zgadzającą się nawet z powierzchnią sprzed modernizacji (0,36 ha) wprowadzając zmiany w jej powierzchni na 0,33 ha w tym Lslll-0,33 ha. W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zrekonstruowały podstawę prawna rozstrzygnięcia i adekwatnie do hipotezy normy prawnej stanowiącej jej źródło ustaliły stan faktyczny. Właściwie zebrano i oceniono materiał dowodowy w sprawie. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że w okresie przed modernizacją: - działka ew. nr 10708/1 była objęta aktem własności ziemi nr [...] a jej własność wpisana była na rzecz S. S., c. F. i B. Działka posiadała powierzchnię 0,48 ha i użytek gruntowy RIVb w całości. Działka 10708/1 sąsiadowała z działką 10708/2 od północy – wykaz synchronizacyjny z 28 listopada 2009 roku (k. 13), akt własności ziemi z [...] października 1977 roku, sprostowany postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 roku, protokół ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych z [...] lutego 1977 roku, kopia rejestru gruntów, wypis z rejestru gruntów z 2 września 2008 roku, mapa ewidencji gruntów w skali 1:2280 - k. 16-22 akt. adm. organu I instancji, rejestr gruntów założony w 1970 roku (k. 19 akt organu II instancji); następcami prawnymi S. S. są skarżący; - działka ew. nr 10708/2 była objęta aktem własności ziemi nr [...] a jej własność wpisana była na rzecz W. O. s. W. i W. Działka ta posiadała powierzchnię 0,36 ha i użytek gruntowy LsIII w całości. Działka 10708/2 sąsiadowała z działką 10708/1 od południa – wykaz synchronizacyjny z 28 listopada 2009 roku, akt własności ziemi z [...] grudnia 1977 roku, kopia rejestru gruntów - k. 11-15 akt. adm. organu I instancji, protokół ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych z [...] maja 1977 roku (k. 14-17 akt organu II instancji). Stan taki istniał do czasu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu G. przeprowadzonej w latach 2012-2013, podczas której doszło do nieuprawnionej zamiany mianowników działek nr 10708/1 i 10708/2 na mapach ewidencyjnych, tj.: - działce leśnej, położonej od strony północnej, do czasu modernizacji oznaczonej numerem 10708/2, wpisano numer 10708/1, - działce rolnej, położonej od strony południowej, do czasu modernizacji oznaczonej numerem 10708/1, wpisano numer 10708/2. Konsekwencją błędu polegającego na zamianie mianowników obu działek na mapie ewidencyjnej, była wadliwa modyfikacja powierzchni działek wykazywanych w części opisowej ewidencji. Stało się tak dlatego, że jest ona obliczana właśnie na podstawie danych ujawnionych w części kartograficznej; zmiany w numerach działek dokonane podczas modernizacji spowodowały, że działce oznaczonej na mapie przed modernizacją nr 10708/2, a po modernizacji nr 10708/1 przypisano cechy powierzchniowe działki oznaczonej przed modernizacją nr 10708/1, a po modernizacji 10708/2. Błąd o analogicznym charakterze popełniono w relacji do działki oznaczonej na mapie przed modernizacją nr 1078/1. W konsekwencji, w wypisie ewidencji gruntów ujawnieni właściciele działek 10708/2 i 10708/1 nie ulegli zmianie, zmodyfikowano natomiast parametry powierzchniowe i użytkowe tych działek, adekwatnie do wadliwego oznaczenia na mapie: - działka ew. nr 10708/1, która przed modernizacją posiadała powierzchnię 0,48 ha i użytek gruntowy RIVb w całości, zmieniła powierzchnię na 0,33 ha, a użytek gruntowy z RIVb na LsIII, - działka ew. nr 10708/2, która przed modernizacją posiadała powierzchnię 0,36 ha i użytek gruntowy LsIII w całości, zmieniła powierzchnię z 0,36 ha na 0,49 ha, a użytek gruntowy z LsIII na PsIV – 0,33 ha i LsIII – 0,16 ha – uproszczony wypis z rejestru gruntów dla obu działek, kopia mapy ewidencyjnej po modernizacji – k. 5-7 akt. organu II instancji. Sąd w tej materii nie ma żadnych wątpliwości, zebrany w sprawie materiał oraz jego ocena dowodzą, że podczas modernizacji ewidencji gruntów de facto "zamieniono" działki nr 10708/2 i 10708/1, tyle że nie poprzez "podmianę" właścicieli, lecz poprzez zmianę ich oznaczenia i położenia na mapie oraz – adekwatnie do takiej konwersji – obustronne przepisanie parametrów powierzchniowych i użytkowych tych działek; przedmiotowe ustalenia w pełnym zakresie potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie. W ocenie Sądu, opisany błąd mógł zostać usunięty w trybie aktualizacji, w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.i.k. Powołany przepis stanowi, że dane ewidencyjne podlegają aktualizacji z urzędu w razie "wykrycia błędnych informacji". Przeprowadzenie przez organ ewidencyjny działań restytucyjnych w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.i.k. dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy w ewidencji dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane zalegające w dokumentach źródłowych. Aktualizacja ewidencji gruntów polegająca na usunięciu błędnych informacji sprowadza się więc w istocie do ponownego przetransferowania danych ewidencyjnych z dokumentu źródłowego w celu konwalidacji wadliwości poprzednio dokonanego wpisu. Jeżeli natomiast podważa się treść dokumentu w oparciu, o który dokonano wpisów ewidencyjnych, niezbędne jest wytworzenie nowego, aktualnego dokumentu, który będzie podstawą nowego wpisu, korygującego wpis poprzedni, oparty o wadliwe źródło danych ewidencyjnych. Sąd nie podziela zarzutów skargi, że wydane przez organy decyzje, w sposób nieuprawniony ingerują w prawo własności skarżących. Z ogólnych zasad systemowych wyłania się reguła, że ewidencja gruntów i budynków w żaden sposób nie kształtuje prawa własności. Jest natomiast zbiorem informacji o gruntach i budynkach, w ramach którego gromadzone są również i takie dane, które dotyczą prawa własności – podmiot prawa własności oraz cechy przedmiotu prawa własności, jak nr działki, granice, powierzchnia, itd. Wprowadzenie zmian w ewidencji nie ma charakteru pierwotnego, co oznacza, iż jej treść nie może stanowić wyjściowego źródła informacji o gruntach i budynkach. Ewidencja z założenia odzwierciedla treść dokumentów źródłowych, a więc ma charakter wtórny, pochodny – zob. § 10, 11, 35 i 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Oceniając w tym kontekście sformułowany w skardze zarzut bezprawnej ingerencji w prawo własności skarżących Sąd nie ma żadnych wątpliwości, iż jest on nietrafny. W ramach realizacji obowiązku utrzymania ewidencji w stanie aktualnym - § 44 pkt 2 rozporządzenia, organ jest zobowiązany do przeprowadzania aktualizacji w celu wyeliminowania danych błędnych - § 45 ust. 1 pkt 3. Procedura aktualizacji wymaga odpowiedniego zastosowania § 35 i 36 rozporządzenia. Po myśli § 35 pkt 1 rozporządzenia, źródłem danym ewidencyjnych są materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Powołane regulacji potwierdzają jedynie wcześniejsze uwagi: jeżeli w zasobie znajdują się aktualne dokumenty stanowiące źródło danych ewidencyjnych i zostały one wadliwie odzwierciedlone w treści ewidencji, to organy zobowiązane są ewidencje zaktualizować poprzez usunięcie dostrzeżonych błędów i wprowadzenie danych zgodnie z treścią tych dokumentów. Skarżący, ani ich poprzedniczka prawna, nigdy nie byli właścicielami działki nr 10708/2 (oznaczenie przed modernizacją). Zmiana oznaczenia tej działki na nr 10708/1 nie spowodowała, że stali się jej właścicielami. Skarżący byli i są właścicielami działki 10708/1 (oznaczenie przed modernizacją), a wadliwość danych ewidencyjnych w tej połaci ma jedynie to znaczenie, że odzwierciedla ten stan w sposób zniekształcony. Ponieważ dokumenty źródłowe pozwalające na skorygowanie tej wadliwości są aktualne i znajdują się w zasobie geodezyjnym, organy prawidłowo wykorzystały przewidziany przepisami tryb aktualizacyjny. Sąd nie dostrzega konieczności powołania biegłego celem przedstawienia wiadomości specjalnych. Okoliczności w sprawie są bezsporne i oczywiste. Wypowiadanie się biegłego w kwestii dokumentów ewidencyjnych, wobec ich jednoznacznej treści, jest niecelowe. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło