II SA/Rz 1382/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-01-18
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest współwłaścicielem domu, właścicielem mieszkania, posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 100 ha i spółki, a jego łączny dochód rodzinny wynosi około 6500 zł miesięcznie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego pełnomocnik z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawca, pomimo posiadania znacznego majątku (nieruchomości, gospodarstwo rolne, spółka) i dochodów, nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Z uwagi na dobrą kondycję finansową rodziny, wnioskodawca jest w stanie samodzielnie pokryć koszty postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca podał informacje o swoim majątku (dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne, spółka, samochód) oraz dochodach i wydatkach. Sąd uznał przedstawione dane za niewystarczające do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi R. S. i J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Natomiast postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną R. S. i J. S. na postanowienie z dnia 23 listopada 2016 r. o odrzuceniu skargi R. S. We wskazanej skardze kasacyjnej J. S. wniósł o ustanowienie pełnomocnika. Następnie, we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) J. S. rozszerzył swoje żądanie o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dwoma synami (17 i 6 lat). Jest współwłaścicielem domu o pow. 120 m.kw. oraz właścicielem mieszkania w D. o pow. 24 m.kw. Jego majątek to także gospodarstwo rolne o pow. 100 ha i spółka [...]. Żona skarżącego nie pracuje, a zajmuje się domem. Dochód wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego oraz z prowadzonej działalności gospodarczej to kwota 2500 zł. Wnioskodawca wydatkuje 900 zł miesięcznie na alimenty oraz 800 zł na spłatę kredytu zaciągniętego w kwocie 200 000 zł.
Oświadczenie powyższe referendarz sądowy uznał za niewystarczające do rozpoznania wniosku strony o prawo pomocy, dlatego wezwano ją do jego uzupełnienia. W odpowiedzi J. S. podał, że jego żona w ramach umów zleceń uzyskuje miesięczny dochód wynoszący 2500 zł. Jako comiesięczne wydatki wnioskodawca wskazał: wyżywienie – 800 zł, utrzymanie mieszkania – 1200 zł, telefon, Internet, kino – 600 zł, utrzymanie samochodu – 1000 zł. J. S. zaznaczył, że jego dochód z działalności gospodarczej to kwota 2500 zł, natomiast z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uzyskuje rocznie kwotę 18 000 zł, którą przeznacza w całości na podatki od gruntu oraz utrzymanie go w stanie umożliwiającym uzyskanie dopłat rolniczych. Wnioskodawca podał również, iż zaciągnął kredyt na zakup mieszkania w R. Nadmienił także, iż koszty sądowe poniesione w innych sprawach przed tut. Sądem pokrył kosztem oszczędności w wyżywieniu swojej rodziny.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie J. S. nie mogło zostać uwzględnione, bowiem ubiega się on o prawo pomocy i to w najszerszych przewidzianych prawem granicach, kiedy przedstawiona przez niego sytuacja jest dobra i w żadnym stopniu nie uzasadnia przychylenia się do jego wniosku. Mianowicie, jak wynika z podanych przez skarżącego informacji, łączny dochód rodziny to kwota ok. 6500 zł. Zaznaczenia wymaga, że w całości wnioskodawca ujawnił go dopiero na skutek wezwania o podanie dodatkowych danych. Wprawdzie strona twierdzi, że środki, które uzyskuje z ARiMR w całości przeznacza na utrzymanie posiadanych gruntów rolnych w stanie umożliwiającym uzyskanie kolejnych dopłat, jednak twierdzenie to jest mało prawdopodobne, bowiem trudno przyjąć, że strona nie ma żadnego zysku z tytułu posiadania tak dużego areału gruntów rolnych. Poza tym, skarżący jest współwłaścicielem domu oraz właścicielem mieszkania w D., a jak wynika z odpowiedzi na wezwanie, nabył on także kolejną nieruchomość tj. mieszkanie w R. na poczet czego zaciągnął kredyt. Majątek strony to także wskazana przez niego we wniosku spółka [...] oraz samochód osobowy. Powyższe świadczy niewątpliwie, że wnioskodawca jest osobą majętną i nie potrzebuje wsparcia ze środków publicznych i to w jakimkolwiek wymiarze. Bez problemu może bowiem pokryć wszelkie koszty związane z niniejszym postepowaniem. Należy także zwrócić uwagę, że z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że tylko wydatki związane z koniecznym utrzymaniem mają pierwszeństwo przed kosztami związanymi z danym postępowaniem sądowym. Oznacza to, że pozostałe, zwykle ponoszone wydatki strony tj. takie, które nie dotyczą zaspokojenia podstawowych potrzeb muszą zostać zmniejszone celem poczynienia oszczędności na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Z pewnością wydatku na telefon, Internet oraz kino w wymiarze miesięcznym 600 zł trudno zaliczyć do tego niezbędnego tzn. mającego znaczenie dla egzystencji ludzkiej. Takiego charakteru nie ma także wydatek na utrzymanie samochodu w kwocie 1000 zł miesięcznie. W przypadku wnioskodawcy takiego koniecznego wydatku nie stanowi także spłata kredytu mieszkaniowego w sytuacji, gdy tego rodzaju potrzeby strony i jej rodziny są już zaspokojone.
Niezależnie od powyższego zwrócenia uwagi wymaga, że skarżący nie odpowiedział w pełni na kierowane do niego wezwanie o uzupełnienie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Nie nadesłał mianowicie jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby jego sytuację materialną tj. wyciągów z rachunków bankowych swoich oraz żony, deklaracji na poczet podatku od towarów i usług oraz kopii rachunków za utrzymanie mieszkania i domu. Wnioskodawca nie wskazał również tych ostatnich wydatków (tj. dotyczących utrzymania domu).
Prawo pomocy, w świetle brzmienia art. 199 P.p.s.a. wyrażającego zasadę ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony, ma wyjątkowy charakter, a zatem może zostać przyznane tylko w sytuacjach rzeczywiście wymagających udzielenia określonego wsparcia. W niniejszej sprawie tymczasem nie zostało wykazane, by pomoc taka była faktycznie potrzebna. Przeciwnie, przedstawiając konkretne dane zarówno we wniosku, jak i w odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a., skarżący wskazał na dobrą kondycję finansową swojej rodziny.
Z podanych wyżej względów orzeczono o odmowie przyznania J. S. prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 i pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło