II SA/Rz 1382/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-02-12

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakończonej budowie, może umorzyć postępowanie naprawcze, jeśli nie stwierdzi naruszenia przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie naprawcze, nawet jeśli stwierdzono istotne odstępstwa od projektu budowlanego, pod warunkiem, że nie stwierdzono naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. W takiej sytuacji nie ma podstaw do nakładania obowiązku wykonania określonych robót lub czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalizacji robót remontowych, nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego, w którym stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zmiany wysokości budynku i konstrukcji dachu. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji nakładającą obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i umorzył postępowanie, uznając brak naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Skarżąca domagała się uchylenia tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące istotnych odstępstw od projektu i wpływu na jej nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 1382/19 UZASADNIENIE Na skutek interwencji JR, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie w sprawie legalności przeprowadzonych robót remontowych w budynku mieszkalnym na działce nr 2251 w miejscowości [...], gmina [...]. Pierwszym rozstrzygnięciem w tym postępowaniu była decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prawidłowości zmiany pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym IK na działce nr 2251 w miejscowości [...], jednakże rozstrzygnięcie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PWINB) z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie prawidłowości zmiany pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym odraz nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr 2251 w [...], a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r. II SA/Rz 80/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie: I. uchylił obie ww. decyzje w zakresie dotyczącym wymiany pokrycia dachowego budynku mieszkalnego; II. oddalił skargę w pozostałym zakresie. WSA podniósł, że organy prowadząc postępowanie swym zakresem objęły zarówno zmianę pokrycia dachu na budynku mieszkalnym, jak i nadbudowę oraz rozbudowę tegoż budynku mieszkalnego położonego na działce nr 2251 w [...], przy czym wątpliwości i zastrzeżenia Sądu wzbudziły ustalenia stanu faktycznego dotyczące wymiany pokrycia dachu, zmiany jego konstrukcji oraz wykonania włazu. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r. II OSK 200/17, Naczelny Sąd Administracyjny: I. uchylił ww. wyrok WSA w punkcie II, II. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w części dotyczącej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego. NSA zauważył, że w skardze kasacyjnej wysunięto zarzut dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego z 7 września 1998 r., co dotyczyło: wybicia otworów okiennych w łazienkach, przekroczenia wysokości budynku z zakładanej 8,7 m na rzeczywistą 10,3 m oraz zlikwidowanie ściany przeciwpożarowej. Zarzucane odstąpienia nawiązują więc do regulacji art. 36a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.), dotyczącej istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skoro były podnoszone w postępowaniu administracyjnym, jak również zostały zawarte w skardze, to tak rzeczą Sądu I instancji, jak i organów było, po pierwsze, dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie powyższych okoliczności, a po wtóre, dokonanie ich oceny pod względem naruszenia art. 36a ust. 1 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 oraz 2 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem ani nie zostały poczynione ustalenia faktyczne w zakresie zarzucanych powyżej okoliczności, ani też w konsekwencji nie dokonano rozważań w zakresie naruszenia powyższych przepisów. Powoływanie się przez Sąd I instancji na wyrok NSA z dnia 17 marca 1989 r. w sprawie o sygn. SA/Lu 952/88, oddalający skargę na decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego w [...] z dnia 4 października 1988 r., w przedmiocie pozwolenia na budowę nie było w sprawie istotne, skoro odstąpiono od przestrzegania ustalonych w tejże decyzji parametrów budynku, w tym do jego początkowej wysokości 8,7 m. Podobnie też nie miało znaczenia powoływanie się przez ten Sąd - w świetle omawianych zarzutów - na wydane przez Starostę Tarnobrzeskiego postanowienia z dnia 4 sierpnia 1999 r. w zakresie pozwolenia na użytkowanie, albowiem pozwolenie to dotyczyło użytkowania samowolnie dobudowanego wiatrołapu wraz z balkonem. NSA zastrzegł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie uwzględnienie powyżej wyrażonych uwag, w tym przede wszystkim odnoszących się poczynienia ustaleń w zakresie zarzucanych przez skarżącą odstąpień od projektu budowlanego i dokonanie oceny, czy ewentualnie stwierdzone odstąpienia mają charakter odstąpień istotnych w rozumieniu art. art. 36 a ust. 1 oraz ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, nałożył na IK obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego w terminie do dnia 31 października 2018 r. Uwzględniając odwołanie zobowiązanej, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego samo przedłożenie projektu budowlanego zamiennego uwzgledniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych nie doprowadzi istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji nakładając powyższy obowiązek nie dokonał oceny wszystkich odstępstw od projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku i nie stwierdził, czy mają one charakter istotnych. Jeżeli bowiem kształt obiekty odpowiadałby temu co zakładał projekt budowlany, to zbędne byłoby żądanie od inwestora sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Wówczas, w ocenie PWINB, mogłaby zachodzić potrzeba jedynie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podał, ze PINB nie wyjaśnił kwestii wykonania okien w ścianie północno – wschodniej od pomieszczenia łazienki oraz nie dokonał oceny spełnienia wymogów stawianych przepisami techniczno – budowlanymi. Nie poczynił również żadnych ustaleń w zakresie robót budowlanych wykonanych przy zmianie pokrycia dachowego, w tym ewentualnego przedłużenia okapów i zmiany lokalizacji włazu na dach. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r. II SA/Rz 1202/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sprzeciw JR od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. Zdaniem WSA, słusznie zauważył organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie (a więc przy skonsumowaniu pozwolenia na budowę z dnia 4 października 1988 r.) zasadnym staje się przeprowadzenie postępowania w zakresie objętym regulacjami art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, stosowanymi odpowiednio z mocy art. 51 ust. 7 tej ustawy. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w przypadku zakończenia robót budowlanych zrealizowanych jednakże z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę możliwe jest nałożenie obowiązku przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ale w takim przypadku organ nadzoru budowlanego musi jednocześnie nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Celem czynności podejmowanych w postępowaniu naprawczym (art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom danego obiektu budowlanego, jak również ochrona interesów osób trzecich. Stąd też przedłożone jedynie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych nie doprowadzi istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał uchybienia i braki w ustaleniach faktycznych, a tym samym wadliwość postępowania wyjaśniającego tego organu i prawidłowo wskazał na konieczność postępowania w trybie instancji. Sąd zauważył, że wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. nie zostało poprzedzone zbadaniem wszystkich odstąpień od projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr 2251, jak i ich charakteru. Nie zbadano bowiem, czy ten budynek odpowiada rozwiązaniom zawartym w projekcie zatwierdzonym pozwoleniem na budowę i wskazując przy tym jednocześnie, że w przypadku takiej zgodności zbędnym byłoby nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego a mogłaby zachodzić jedynie konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. W przeciwnym razie taki obowiązek byłby konieczny, zarazem z obowiązkiem wykonania robót budowlanych doprowadzających ten budynek do stanu zgodnego z prawem, w tym też z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Zasadnie organ odwoławczy wskazał również na sprawę wybudowania okien w pomieszczeniach łazienki w ścianie północno – wschodniej budynku oraz brak pomiarów odległości tych okien od granicy z działką nr 2249, a także brak ustaleń dotyczących zakresu robót wykonanych przy zmianie pokrycia dachowego i dokonanych wówczas zmian, tj. wykonania włazu czy tez ewentualnego przedłużenia okapu dachu oraz oceny wpływu tych zmian na interesy właścicieli sąsiednich działek. Ponadto zdaniem WSA słusznie organ odwoławczy wskazał, że żądanie przedstawienia analizy zacienienia działki, w świetle przepisów techniczno – budowlanych, jest nieuprawnione (przepisy te odnoszą się do "zacienienia" pomieszczeń w budynku przeznaczonych na pobyt ludzi). W ocenie Sądu prawidłowa jest więc kwalifikacja, iż organ I instancji rozważyć musi jakie przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane mają zastosowanie w opisywanej sprawie. Decyzją z [...]lipca 2019 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ponownie nałożył na IK obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. Organ I instancji podał, że inwestor dokonując rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego zmienił wysokość budynku ze wskazanej w zatwierdzonym projekcie budowlanym 6,20 m na rzeczywistą 6 m. Wysokość budynku została zatem zmieniona o 3,22% wysokości obiektu. Zmieniono również wysokość od poziomu posadzki parteru do poziomu kalenicy budynku z projektowanej 8,10 m na 8,80 m, a zatem o 7,95%. Ponadto realizując roboty budowlane związane z nadbudową i rozbudową obiektu dokonano zmiany konstrukcji dachu poprzez wprowadzenie dodatkowej połaci dachowej od strony zachodniej, której nie przewidziano w projekcie budowlanym. W ocenie organu I instancji wskazane odstępstwa uznać należało za istotne w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane, gdyż nastąpiła zmiana wysokości i kubatury budynku. To zaś obligowało do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Organ podał, że opracowany projekt winien także określać jakie czynności lub roboty budowlane winny zostać wykonane w celu ewentualnego doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ I instancji wykazał jednocześnie, że otwory okienne od pomieszczeń łazienek w ścianie północno – wschodniej były przewidziane w projekcie budowlanym, a pokrycie dachowe budynku w obecnym kształcie, w tym długość okapów oraz usytuowanie włazu na dach, jest zgodne z przepisami techniczno – budowlanymi. JR wniosła odwołanie do tej decyzji podnosząc, że budynek sąsiada został podwyższony do wysokości 10,3 m, a jedynie poprzez zmianę uksztaltowania ternu i przykryciu części kondygnacji ziemią wysokość ta obecnie wynosi 8,7 m. Tym samym odstąpiono w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zrealizowanie obiektu wyższego o 18,4 % niż zakładano. Ponadto organ I instancji nie dostrzegł, że w trakcie robót budowlanych na dachu budynku zlikwidowano ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, wydłużono połacie dachowe. Wbrew twierdzeniom organu I instancji, projekt budowlany nie przewidywał realizacji okien łazienkowych i powstały one po kilkunastu latach użytkowania obiektu. Uszło także uwadze organu, że w 1999 r. sąsiedzi samowolnie dobudowali ganek i balkon, co skutkowało negatywnym wpływem na nieruchomość odwołującej się. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w opisywanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, które wymagałyby wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, to rozstrzygnięcie organu I instancji, w świetle wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2018 r. II SA/Rz 1202/18, uznać należało za niezasadne. W przypadku zakończenia robót budowlanych zrealizowanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę możliwe jest nałożenie obowiązku przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ale w takim wypadku organ musi jednocześnie nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem PWINB materiał dowodowy zgromadzony aktach sprawy pozwala na wyprowadzenie oceny, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, wobec czego należało uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie administracyjne w całości. Tym bardziej, że sprawa dobudowy ganku i balkonu do obiektu była przedmiotem odrębnego postpowania i zakończyła się wydaniem decyzji o pozwoleniu na ich użytkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, JR wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powtarzając zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że sporny budynek został rozbudowany w sposób istotnie odbiegający od parametrów ustalonych decyzją Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1988 r. nr [...]. Zrealizowany obiekt posiada bowiem aktualnie wysokość 10,3 m zamiast projektowanej 8,7 m, przez co znacznie utrudnia dostęp światła do budynku skarżącej, zlokalizowanego na działce sąsiedniej. Ponadto zrealizowano dach pięciospadowy zamiast projektowanego dachu dwuspadowego, ze spadkiem połaci w kierunku drogi i działki inwestora oraz dokonano zmiany ukształtowania działki poprzez podwyższenie terenu o przeszło 1 m i usypanie spadów w kierunku działki skarżącej. Nie jest również prawdą, że budynek według projektu budowlanego winien posiadać okna w ścianie północno – wschodniej. Tym bardziej, że nie zostały zrealizowane przy budowie obiektu a kilka lat po jego zaużytkowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 190 zd. pierwsze P.p.s.a., stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz art. 153 P.p.s.a, zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie orzekały zarówno Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1847/13, a następnie po wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzji kasacyjnej z dnia [...] września 2018 r. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., 2012 r., sygn. II SA/Rz 1202/18. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania im się w pełnym zakresie. W związku z tym poddając kontroli decyzję zapadłą w wyniku wydanego uprzednio wyroku, Sąd w pierwszej kolejności bada czy wytyczne i zalecenia zawarte w tym wyroku zostały wykonane. Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem skarga JR podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, że ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy nadzoru budowlanego w zakresie cech i parametrów spornego obiektu budowlanego oraz daty jego budowy nie budzą wątpliwości. Umożliwiają zatem ocenę prawidłowości zastosowanej przez organy kwalifikacji robót budowlanych związanych z realizacją obiektu. Nie jest kwestionowane, że budynek został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę udzielonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 1988 r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Głównego Architekta Wojewódzkiego z dnia [...] października 1988 r., nr [...] Słusznie wskazały organu nadzoru budowlanego obydwu instancji, że zmiana wysokości budynku oraz zmiana konstrukcji dachu poprzez wprowadzenie dodatkowej połaci dachowej od strony zachodniej, stanowią istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane. W tym zakresie organy wypełniły wynikające z wyroku NSA z dnia 24 listopada 2017 r. II OSK 200/17 oraz z wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2018 r., II SA/Rz 1202/18 zalecenia co do zbadania wszystkich odstępstw od projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr 2251, jak i ich charakteru. Dla przyjęcia legalności zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma czy organy dokonały oceny istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w tych wyrokach. W tym zakresie prawidłowe jest stanowisko organu II instancji, który dokonał rzetelnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając także wyniki oględzin z 26.04.2019 r., a wyniki tej analizy przedstawił wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z ustaleniami organu dwa okna w łazienkach - na parterze i piętrze budynku (obecnie o wymiarach 0,7m x 0,9 m i 0,85 m x 0,8 m) zostały zaprojektowane na etapie pozwolenia na budowę, co potwierdzają rzuty odpowiednich kondygnacji oraz elewacji budynku zawarte w załączniku do pozwolenia na budowę. Słusznie zatem PWINB uznał, że ich wykonanie nie stanowi samowoli budowlanej. Od strony działki skarżącej budynek posiada ścianę przeciwpożarową typu ogniomur. Wystaje ona ponad połać dachową , wykonana jest z cegły ceramicznej i zabezpieczona obróbką blacharską zamontowaną do górnych powierzchni ściany. Z ustaleń organu wynika, że na połaci dachowej od strony północno-wschodniej rozbudowanej części budynku, w odległości ponad 4 m od granicy z działką skarżącej znajduje się właz dachowy o wymiarach 0,5 m x 0,5 m. Właz ten istniał jednak wczesnej i został wyremontowany podczas robót związanych z wymianą pokrycia dachowego w 2014 r. Organ dokonał oceny wykonanych robót przy włazie dachowym oraz ścianie oddzielenia przeciwpożarowego i nie stwierdził naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, zgodny z tymi przepisami jest również sposób odprowadzenia wód opadowych – na teren własnej działki. Odległość budynku mieszkalnego jednorodzinnego inwestorów o konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na działce 2251, od strony zachodniej, od istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 2255 wynosi 8,34 m, od ogrodzenia od strony tej działki 7,68 m, zaś odległość od budynku mieszkalnego na działce skarżącej nr ewid. 2249 wynosi ok. 12,05 m, od częściowo istniejącego ogrodzenia od strony tej działki 0,41 m. Wysokość przedmiotowego budynku mierzona od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku (jak wynika z ustaleń organu poziom ten nie zmienił się w stosunku do ustalonego w projekcie budowlanym) do poziomu kalenicy wynosi – 9,18 m, od poziomu terenu działki skarżącej do najwyższego punktu zbiegu krawędzi ogniomuru – 10,27 m. Na podstawie tych pomiarów organ uznał, że wysokość budynku została zwiększona z projektowanej - 8,70 m do 9,18 m, co stanowi 5,52% wysokości budynku. Biorąc pod uwagę ww. parametry oraz odległość budynku od granic działki i realizując wskazania zawarte w powołanych wyżej wyrokach NSA i WSA w Rzeszowie, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zwiększenie wysokości budynku nie powoduje naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tylko w przypadku takiego naruszenia możliwe byłoby wydanie jednego z nakazów, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane – tj. zaniechania dalszych robót, rozbiórki obiektu lub jego części lub wykonania określonych robót lub czynności, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ta konkluzja jest słuszna, a tym samym zarzuty skargi nieuzasadnione. W odniesieniu do zasadniczego – zarzutu nadmiernego zacienienia działki skarżącej poprzez wybudowanie obiektu wyższego niż przewidziany w projekcie nadbudowy i rozbudowy, Sąd podziela pogląd, jaki został już wyrażony w niniejszej sprawie, w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 1202/18, którym jest związany, że dla naruszenia przepisów techniczno-budowlanych istotny jest brak prawidłowego zapewnienia oświetlenia dziennego i nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie zacienienie działki sąsiedniej. W rozpoznawanej sprawie, w sytuacji oddalenia budynku mieszkalnego skarżącej od budynku będącego przedmiotem postępowania o 12 m o takim naruszeniu nie może być mowy. W okolicznościach niniejszej sprawy słuszne jest również stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw do wydania nakazu sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, skoro zakres, charakter i okoliczności wszystkich wykonanych robót, w szczególności dokonanych z odstępstwami od wydanego pozwolenia na budowę, zostały szczegółowo wyjaśnione i przeanalizowane przez organy na etapie toczącego się od 2014 r. postępowania. Stanowisko to pozostaje też zgodne z oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia z dnia 13 listopada 2018 r. II SA/Rz 1202/18, w którym Sąd zastrzegł, że w przypadku zakończenia robót budowlanych zrealizowanych jednakże z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę możliwe jest nałożenie obowiązku przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ale w takim przypadku organ nadzoru budowlanego musi jednocześnie nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], wobec braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania takich robót, słusznie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności i prawidłowości nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego położnego na działce nr 2251 w [...]. Z wszystkich tych przyczyn Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło