II SA/Rz 1383/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki budynku oraz stalowej wiaty - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. R. S. zakwestionował w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki budynku i stalowej wiaty. Wymieniony uiścił tytułem wpisu od tej skargi kwotę 100 zł. Wezwany następnie do uiszczenia wpisu uzupełniającego w wysokości 400 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie tej opłaty. Wskazał, że nie ma środków na jej poniesienie. Prowadzi bowiem działalność gospodarczą, z która związane są długi. Nie ma zleceń i jest "na skraju bankructwa". Jego jedyny majątek to nieruchomość rolna o pow. 0,99 ha. Zaciągnął kredyt na zakup autokaru w wysokości 300 000 zł. Jego dochód to 1200 zł, przeznaczany w całości na czynsz za mieszkanie, wyżywienie "i inne". Skarżący dołączył postanowienie komornika o ustaleniu kosztów po zakończeniu postępowania egzekucyjnego na kwotę 295,06 zł oraz wezwanie do zapłaty kwoty 4366,50 zł (z dnia 29 lipca 2016 r.). Z odpowiedzi na wezwanie o wskazanie dodatkowych danych wynika, że skarżący wydaje co miesiąc następujące kwoty: 700 zł – wyżywienie, 500 zł – utrzymanie mieszkania, 150 zł – telefon, 50 zł – Internet. Wnioskodawca zatrudnia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą czterech pracowników. Uzyskanej w drodze darowizny od ojca nieruchomości nie wykorzystuje w żaden sposób, a ojciec ponosi związane z nią opłaty. Skarżący przedłożył także wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika na dzień 30 listopada 2016 r. saldo wynoszące 16 891,53 zł, zeznanie podatkowe za 2015 r. (formularz PIT-36) wskazujące na uzyskanie przez stronę w wymienionym roku dochodu w wysokości 10 006,58 zł, deklaracje dla podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2016 r. wskazujące na podstawę opodatkowania wynoszącą odpowiednio: 30 543 zł, 35 967 zł i 33 682 zł oraz zestawienie płac za listopad 2016 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: R. S. ubiega się o zwolnienie od części kosztów sądowych tj. w zakresie wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, którą już z tego tytułu uiścił. Nie wykazał on jednak, by jego sytuacja materialna wskazywała na potrzebę udzielenia mu żądanego wsparcia. Strona twierdzi, że prowadzona działalność gospodarcza znajduje się "na skraju bankructwa" i związane są z nią same długi, a prowadzący ją nie uzyskuje żadnych zleceń. Takiego złego stanu rzeczy nie potwierdzają jednak przedłożone przez stronę dokumenty. Wynika z nich, że w 2015 r. wnioskodawca uzyskał dochód, deklaracje dla podatku VAT wskazują na stały obrót środkami pieniężnymi – podstawa opodatkowania w miesiącach od sierpnia do października wynosiła po ponad 30 000 zł. Poza tym, strona mimo deklarowanej złej sytuacji zatrudnia czterech pracowników. Na stałe uczestnictwo w obrocie gospodarczym wskazują także wyciągi z rachunku bankowego strony oraz dane widniejące w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (wpis aktywny). Należy zwrócić uwagę, że na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy składający go wskazał jako swój dochód miesięczny kwotę 1200 zł i na taką określił też ogólnie swoje comiesięczne wydatki. Z kolei już odpowiadając na wezwanie o uzupełnienie złożonego wniosku podał on, że jego dochód wynosi 834 zł miesięcznie, zaś wydatki to kwota 1400 zł. W ten sposób istnieją wątpliwości co do rzeczywistych dochodów i wydatków wnioskującego o wsparcie Państwa. Ponadto, zauważyć należy, że wydatek na telefon i Internet w łącznej kwocie 200 zł nie może zostać uznany za niezbędny dla koniecznego utrzymania. Tylko zaś wydatki o takim charakterze mogą korzystać z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi jako należnościami publicznoprawnymi. Wynika to z brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym prawo pomocy w częściowym wymiarze (a więc np. zwolnienia od kosztów sądowych w określonym zakresie) może zostać przyznane tylko w razie niemożności poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jasne brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że wykazanie zaistnienia w danym przypadku powyższej okoliczności należy do ubiegającego się o pomoc, przy czym jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie nie mogą przemawiać za przychyleniem się do żądania strony. Zasadniczo bowiem to właśnie strony obowiązane są do pokrycia kosztów postępowania we własnym zakresie, co wynika z brzmienia art. 199 P.p.s.a. Istniejące wątpliwości co do dochodów i wydatków strony skarżącej, fakt ciągłego prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo powoływania się na znaczne trudności finansowe, ciągły obrót środkami pieniężnymi, majątek w postaci nieruchomości rolnej oraz okoliczność ponoszenia wysokich wydatków na telefon i Internet przemawiają za odmową udzielenia skarżącemu wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy, która ma wyjątkowy charakter. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.