II SA/Rz 1385/20
WyrokWSA w Rzeszowie2021-02-23
Skład orzekający: Maciej Kobak, Marcin Kamiński, Karina Gniewek-Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów, oparta na ustaleniach faktycznych zawartych w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, jest legalna, nawet jeśli samo postanowienie miało charakter niemerytoryczny (umorzenie postępowania)?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności jest legalna, jeśli opiera się na ustaleniach faktycznych zawartych w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, nawet jeśli postanowienie to było niemerytoryczne (umorzenie postępowania). W sytuacji braku szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących procedury ustalania stanu faktycznego przez organ stanowiący, odwołanie się do ustaleń sądu powszechnego jest dopuszczalne i uzasadnione, pod warunkiem, że skarżący nie przedstawił nowych dowodów obalających te ustalenia.Stan faktyczny
Skarżąca, D. W., zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu stwierdzającą wygaśnięcie jej mandatu radnej z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Rada Powiatu oparła swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu Sądu Rejonowego, które ustaliło, że centrum życiowe skarżącej od 2012 roku znajdowało się poza powiatem jasielskim, co skutkowało brakiem prawa wybieralności w dniu wyborów samorządowych w 2018 roku. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz nieprawidłowości proceduralne związane ze zwołaniem sesji rady.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego - skargę oddala -
Przedmiotem skargi D. W. (skarżąca) jest uchwała Nr XXXIII/236/2020 Rady Powiatu (Rada Powiatu) z dnia 6 listopada 2020 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów.
Z nadesłanych akt sprawy wynika, że uchwałą Nr XXXIII/236/2020 z dnia 6 listopada 2020 r. Rada Powiatu działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 oraz art. 11 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy w zw. z art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (u.s.p.) - stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu w J. D. W. z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów.
W uzasadnieniu powyższej uchwały Rada Powiatu podała, że zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego jedną z przyczyn wygaśnięcia mandatu radnego jest brak prawa wybieralności w dniu wyborów. W takim przypadku rada zobowiązana jest do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu najpóźniej w terminie miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zgodnie zaś z art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego prawo wybieralności do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do tego organu. Prawo wybierania do danej rady ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady (art. 10 § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego).
Rada Powiatu stwierdziła, że z uwagi na zaistnienie w przypadku skarżącej przesłanki braku prawa wybieralności w dniu wyborów, zobowiązana jest do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu najpóźniej w terminie miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.
Rada Powiatu wskazała, że w dniu [...] października 2020 r. Wiceprzewodniczący Rady Powiatu – J. R. złożył do Zarządu Powiatu wniosek o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej mającej na celu wygaszenie mandatu skarżącej. Do wniosku dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, o umorzeniu postępowania w przedmiocie skargi na decyzję Wójta Gminy o skreśleniu skarżącej z rejestru wyborców Gminy. Z uzasadnienia postanowienia Sądu wynika, że stałym miejscem zamieszkania skarżącej od co najmniej 1 kwietnia 2012 r. do chwili obecnej jest dom znajdujący się na terenie powiatu [...], bowiem w tym miejscu koncentrują się jej sprawy rodzinne, a miejsce pracy w S. nie może mieć decydującego znaczenia. Sąd stwierdził ponadto, że w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 4 marca 2020 r. istniały przesłanki skreślenia skarżącej z rejestru wyborców Gminy. Sąd uznał, że reklamacja złożona przez J. R. była w chwili jej wniesienia do Wójta Gminy słuszna. W chwili obecnej, od 4 marca 2020 r. skarżąca nie figuruje już w rejestrze wyborców Gminy, zatem w ocenie Sądu brak jest podstaw do nakazania Wójtowi jej skreślenia z rejestru, gdyż jest już skreślona.
Dalej Rada Powiatu podała, że w dniu [...] października 2020 r. Przewodniczący Rady Powiatu, w związku z wnioskiem Zarządu Powiatu, wezwał skarżącą do zajęcia stanowiska w sprawie, w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Następnie w dniu [...] października 2020 r. wpłynęło do Przewodniczącego Rady Powiatu pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie, w którym skarżąca wskazała, że czuje się związana z powiatem jasielskim i tutaj skoncentrowana jest jej aktywność zawodowa oraz centrum życiowe. Skarżąca podniosła również, że nie zgadza się z ustaleniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu postanowienia.
W ocenie Rady Powiatu całokształt zebranych przez Sąd dowodów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca nie posiadała biernego prawa wyborczego w dniu wyborów samorządowych w 2018 r. bowiem nie zamieszkiwała stale na terenie powiatu. Jej centrum życiowe zlokalizowane było na terenie gminy [...], powiat [...] i tam też znajdowało się jej miejsce stałego zamieszkania.
W dniu [...] listopada 2020 r. do Starostwa Powiatowego w J. wpłynęła skarga skarżącej na ww. uchwałę. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że skarżąca nie posiada prawa wybieralności w dniu wyborów, podczas gdy jej stałe miejsce zamieszkania oraz centrum interesów życiowych zawsze znajdowało się na terenie powiatu jasielskiego,
konsekwencją czego było naruszenie:
2) art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wygaszeniu mandatu radnego z uwagi na brak prawa wybieralności w dniu wyborów w sytuacji, gdy skarżąca prawo to posiadała bez przerwy, w tym również na dzień [...] października 2018 r., a co za tym idzie brak było przesłanek do jego zastosowania,
3) art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie zamieszkuje na terenie powiatu jasielskiego, podczas gdy ze złożonych przez nią wyjaśnień wynika jednoznacznie, iż zamieszkiwała i zamieszkuje na terenie powiatu jasielskiego zgodnie z dyspozycją naruszonego przepisu,
4) art. 18 Kodeksu wyborczego poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiadała prawa wybieralności, podczas gdy została ona zarejestrowana jako kandydat na radną Rady Powiatu w J. z okręgu nr 3 z list KKW "Samorząd Dla Mieszkańców" i była umieszczona na karcie wyborczej w wyborach do Rady Powiatu w J., zaś bierne prawo wyborcze zostało potwierdzone zarejestrowaniem listy kandydatów do Rady Powiatu w J. - lista nr 10 KWW "Samorząd Dla Mieszkańców" pozycja nr 1, a nadto skarżąca wpisana była do stałego rejestru wyborców i wzięła udział w głosowaniu, co rodzi domniemanie istnienia prawa wybieralności,
5) art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego poprzez błędne przyjęcie związania przez organ uchwałodawczy uzasadnieniem wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt [...], podczas gdy stosownie do w/w przepisu organy wiąże prawomocne orzeczenie nie zaś jego uzasadnienie,
6) art. 15 ust. 7 w zw. z ust. 1 u.s.p. poprzez procedowanie nad uchwałą w sytuacji nieprawidłowości zarówno co do zwołania sesji, jak również zmiany porządku obrad w trybie nieznanym ustawie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, na wypadek nieprzedłożenia ich przez Radę Powiatu:
- zawiadomienia o zwołaniu XXXIII Nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu w J. 2 listopada 2020 r.;
- wezwania do złożenia wyjaśnień z dnia [...] października 2020 r.;
- wyjaśnień skarżącej z dnia [...] października 2020 r.;
2) stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały;
3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że zaskarżoną uchwałą Rada Powiatu stwierdziła wygaśnięcie mandatu skarżącej uzyskanego w okręgu wyborczym nr 3 Gmina w wyborach samorządowych zarządzonych na dzień [...] października 2018 r. z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Zgodnie z treścią uzasadnienia uchwały, na brak prawa wybieralności skarżącej w dniu wyborów, wskazał Wiceprzewodniczący Rady Powiatu J. R., który w dniu [...] października 2020 r. złożył do Zarządu Powiatu w J. wniosek o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej mającej na celu wygaszenie mandatu skarżącej. Wniosek ten nie został przedstawiony radnym. W dniu [...] listopada 2020 r. Przewodniczący Rady Powiatu zwołał na dzień [...] listopada 2020 r. (piątek) o godzinie 15:30 XXXIII Nadzwyczajną Sesję Rady Powiatu, z umożliwieniem zdalnego trybu odbycia posiedzenia, z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość, z następującym porządkiem obrad:
1. Otwarcie sesji.
2. Stwierdzenie prawomocności obrad.
3. Wybór Komisji Wnioskowej.
4. Podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów.
5. Zamknięcie obrad.
Podczas zwołanej sesji Rada Powiatu podjęła zaskarżoną uchwałę.
W pierwszej kolejności skarżąca wskazała, że zgodnie z uregulowaniami Statutu Powiatu stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Powiatu Nr IV/22/03 z dnia [...] lutego 2003 r. z późniejszymi zmianami, a konkretnie § 13 ust. 3 - wniosek o zwołanie sesji w trybie nadzwyczajnym powinien zawierać propozycję porządku obrad oraz uzasadnienie potrzeby zwołania sesji nadzwyczajnej. Do zawiadomienia o zwołaniu XXXIII Nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu został dołączony projekt uchwały przygotowany przez Zarząd Powiatu objęty proponowanym porządkiem obrad tj. projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Skarżąca stwierdziła, że Przewodniczący Rady Powiatu zwołując posiedzenie Rady Powiatu w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. nie wskazał, który z uprawnionych podmiotów do występowania z żądaniem zwołania sesji wystąpił z takim żądaniem oraz nie przedstawił żadnych okoliczności uzasadniających zwołanie posiedzenia Rady Powiatu w tym trybie. Zgodnie zaś z dotychczasową praktyką zwoływania sesji Rady Powiatu w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p., do zawiadomienia o zwołaniu sesji był dołączane projekty uchwał wraz ze stosownym wnioskiem. Treść wniosku o zwołanie sesji wraz z uzasadnieniem była zamieszczana w protokole z obrad sesji zwoływanej w tym trybie. Natomiast dopiero w trakcie XXXIII Nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu w dniu [...] listopada 2020 r. Przewodniczący Rady Powiatu poinformował radnych, że sesja została zwołana na wniosek 11 radnych. Pomimo próśb i wniosków radnych biorących udział w obradach, wniosek grupy 11 radnych nie został radnym okazany ani nie zostały ujawnione personalia radnych, którzy wystąpili z wnioskiem o zwołanie sesji w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p., co w ocenie skarżącej jest niezwykle istotne w przypadku potwierdzenia faktu wypełnienia formalnych dotyczących zwołania sesji w tym trybie i wprowadzania ewentualnych zmian w porządku obrad. Pomimo tych uchybień formalnych Przewodniczący Rady poprowadził obrady XXXIII Nadzwyczajnej Sesji Rady Powiatu i poddał pod głosowanie projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Przy 11 głosach "za", 8 głosach "przeciw" i jednym głosie wstrzymującym Rada Powiatu podjęła kwestionowaną uchwałę.
Skarżąca wskazała, że treść uzasadnienia zaskarżonej uchwały stanowi w zasadzie powtórzenie uzasadnienia Postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania, a nie faktyczne uzasadnienie Rady Powiatu, które zgodnie z przyjętymi w orzecznictwie sądów administracyjnych zasadami powinno spełniać następujące warunki:
1) zawierać ocenę złożonych przez radnego wyjaśnień;
2) zawierać ocenę złożonych wyjaśnień dokonaną w oparciu o okoliczności ustalone przez organ stanowiący w sposób nie budzący wątpliwości i znajdujące potwierdzenie w zebranych dowodach, co do których radny miał możliwość wypowiedzenia się jeszcze przed podjęciem uchwały;
3) pozwalać przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że określona miejscowość jest aktualnie głównym miejscem, w którym skupia się działalność osoby fizycznej, w którym jest jej centrum życiowe;
Skarżąca zwróciła uwagę, że wniosek J. R. został wniesiony do Sądu Rejonowego w J. w dniu [...] marca 2020 r. w oparciu o przepisy art. 20 § 4 i 5 Kodeksu wyborczego, które przewidują rozpatrzenie skargi na decyzję Wójta w postępowaniu nieprocesowym, które powinno się zakończyć w terminie 3 dni od dnia doręczenia skargi. Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] umorzył postępowanie. Pismem z dnia [...] października 2020 r. Wiceprzewodnicząca Rady Powiatu wezwała skarżącą do złożenia wyjaśnień w związku z wnioskiem Zarządu Powiatu o podjęcie uchwały o wygaśnięciu jej mandatu radnej. Do wezwania nie został dołączony wniosek J. R. z dnia [...] października 2020 r., o którym mowa w uzasadnieniu kwestionowanej uchwały, ani wniosek Zarządu Powiatu, o którym mowa w wezwaniu, jak również przygotowany przez Zarząd Powiatu stosowny projekt uchwały. Tym samym skarżąca nie miała możliwości złożenia szczegółowych wyjaśnień, o których mowa w art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego bez zapoznania się z ww. dokumentami. Jednocześnie trudno stwierdzić, które z twierdzeń Przewodniczącego Rady Powiatu są prawdziwe, albowiem jako wnioskodawcy przedstawieni zostali odpowiednio: Zarząd Powiatu, w drugim zaś przypadku grupa niezidentyfikowanych 11 radnych.
Skarżąca wyjaśniła, że w odpowiedzi na w/w pismo - w przesłanym do Przewodniczącego Rady Powiatu wyjaśnieniu wskazała, że jej centrum aktywności życiowej nie jest i nigdy nie była położona na terenie powiatu miejscowość M. pomimo, że jest współwłaścicielką nieruchomości w tej miejscowości i z tego tytułu ma tam podpisane umowy na dostawę mediów. Skarżąca stwierdziła, że jej centrum życiowe mieści się w miejscowości S., gdzie wykonuję pracę zawodową i wcześniej mieszkała. Skarżąca nadmieniła, że w dniu [...] kwietnia 2018 r., a więc przed datą wyborów samorządowych nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego w J., w którym na stałe zamieszkała.
Skarżąca wskazała również, że w uzasadnieniu postanowienia, na którym oparte zostało uzasadnienie zaskarżonej uchwały, znajdują się nie dające się pogodzić sprzeczności, niemniej jednak z uwagi na treść orzeczenia Sądu Rejonowego w J., jak również niedopuszczalność zaskarżenia samego uzasadnienia orzeczenia sądu cywilnego, nie podjęła działań prawnych zmierzających do sprostowania sprzeczności w ustaleniach Sądu. Skarżąca nadmieniła, że rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu, na którego uzasadnienie powołuje się Rada Powiatu, było umorzenie postępowania i wyłącznie ono w myśl art. 365 k.p.c. wiąże organ. Zdaniem skarżącej powyższe działanie świadczy o zaniechaniu przez Radę Powiatu dokonania własnych, wszechstronnych i zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym ustaleń i ocen. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego musi istnieć pewność, że radny nie posiada łub nie posiadał w dniu wyborów biernego prawa wyborczego.
Skarżąca ponadto wskazała, że wszelkie wątpliwości związane są faktem bycia przez nią współwłaścicielką nieruchomości w miejscowości M., co nie było skrywane i znajduje odzwierciedlenie w składanych przez skarżącą corocznie oświadczeniach majątkowych. Skarżąca podała, że istotnie okazjonalnie nocowała w w/w nieruchomości, niemniej jednak nigdy nie była ona jej stałym miejscem zamieszkania, ani też centrum interesów życiowych. Fakt zamieszkiwania na tej nieruchomości osób bliskich skarżącej, czy też okazjonalna opieka nad nimi w żaden sposób nie przesądza, że jest to jej miejsce zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu wniosła o jej oddalenie.
W odniesieniu do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych Rada Powiatu wskazała, że stan faktyczny sprawy ustalony został na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] oraz jego uzasadnienia, w którym Sąd stwierdził, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 4 marca 2020 r. (tj. zameldowania się przez skarżącą w lokalu w J. i tym samym skreślenia z rejestru wyborców Gminy S.) istniały przesłanki skreślenia skarżącej z rejestru wyborców Gminy S., bowiem w przekonaniu Sądu jej stałym miejscem zamieszkania od co najmniej 1 kwietnia 2012 r. do chwili obecnej jest budynek w M. (powiat [...]). Zgodnie zaś z art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego prawo wybieralności do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do tego organu. Prawo wybierania do danej rady ma każdy obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady (art. 10 § 1 pkt 3). Skoro zaś Sąd stwierdził, że skarżąca nie zamieszkuje stale na terenie powiatu jasielskiego ale od 2012 r. jej miejsce zamieszkania zlokalizowane jest poza powiatem jasielskim, a więc poza terenem działania Rady Powiatu, to zasadnym było stwierdzenie wygaśnięcia mandatu z powodu braku biernego prawa wyborczego w dniu wyborów samorządowych zarządzonych na dzień 18 października 2018 r.
Dalej Rada Powiatu stwierdziła, że w świetle zebranego przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego, w sprawie brak jest podstaw aby stwierdzić, że skarżąca posiadała bierne prawo wyborcze nieprzerwanie, w tym również w dniu 18 października 2018 r. Stan faktyczny dotyczący miejsca stałego zamieszkania skarżącej został szczegółowo wykazany w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...], w którym Sąd wskazał, że centrum życiowym skarżącej od co najmniej 1 kwietnia 2012 r. do chwili obecnej jest M., bowiem była ona najemcą lokalu mieszkalnego w S. do dnia 30 marca 2012 r. Po zakończonej umowie najmu nie przedłużyła już umowy. Obecnie zaś najemcami lokali położonych w S. są lekarze, którzy zeznawali w charakterze świadków w sprawie przed Sądem Rejonowym w J. W M. skarżąca wybudowała budynek mieszkalny jednorodzinny, który został oddany do użytkowania w dniu 8 grudnia 2011 r. Skarżąca pozostaje w związku nieformalnym i wspólnie zamieszkuje z partnerem, którego miejsce zamieszkania bezspornie od 2012 r. znajduje się w M. W M. też zamieszkiwał do września 2019 r. jej syn. Z zeznań świadków w sprawie oraz samej skarżącej wynikało, że większość noclegów w okresie od 2012 r. spędzała w M., w S. zaś spędzała czas tylko okazjonalnie w użyczonym jej pokoju przez jednego ze świadków w sprawie. Również z zeznań skarżącej wynika, że w mieszkaniu w J. zaczęła nocować dopiero w 2019 r., co w ocenie Rady Powiatu stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem w uzasadnieniu skargi, iż od dnia nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w J., tj. [...] kwietnia 2018 r., skarżąca stale zamieszkiwała w J. Postępowanie przed Sądem Rejonowym w J. wykazało również, że skarżąca jest płatnikiem podatku od nieruchomości położonej w M. Jest ona również odbiorcą energii elektrycznej dostarczanej do domu jednorodzinnego w M. Sąd stwierdził ponadto, że deklaracja dotycząca odpadów komunalnych odbieranych z nieruchomości w M. dotyczy skarżącej i jej partnera. Rada Powiatu zwróciła uwagę, że z zeznań skarżącej wynika, że w budynku jednorodzinnym w M. znajduje się co najmniej część jej rzeczy osobistych. Również święta Bożego Narodzenia i Wielkanoc, a w szczególności w 2018 r. spędzała w M.
Rada Powiatu wskazała ponadto, że w wyjaśnieniach złożonych wskutek wezwania Przewodniczącego Rady Powiatu z dnia [...] października 2020 r. skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów na wykazanie odmiennego stanu faktycznego niż ten wskazany w uzasadnieniu Sądu Rejonowego w J. Skarżąca wiedziała, jakim materiałem dowodowym dysponował Sąd Rejonowy w J. wydając postanowienie z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...], bowiem w wezwaniu wskazane zostało, iż przesłanką do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu stanowi fakt niezamieszkiwania przez nią na terenie powiatu jasielskiego i powołane zostało wskazane wyżej postanowienie Sądu.
Rada Powiatu zaznaczyła, że skarżąca była uczestnikiem powyższego postępowania prowadzonego przez Sąd i miała możliwość składania wniosków dowodowych na obalenie twierdzeń innych uczestników. Wbrew twierdzeniom skarżącej miała ona również możliwość zaskarżenia postanowienia Sądu z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...], o czym została pouczona w uzasadnieniu tego postanowienia oraz na rozprawie.
W kontekście braku inicjatywy dowodowej skarżącej, tak w postępowaniu przed Sądem Rejonowym jak i na wezwanie Przewodniczącego Rady Powiatu, Rada Powiatu przyjęła za Sądem Rejonowym, że okoliczności przeciwnych co do zlokalizowania centrum życiowego skarżącej w M. jest niewiele. Sąd wskazał, iż rzeczywiście skarżąca od 2012 r. pracuje w ośrodku zdrowia w S. jako lekarz rodzinny oraz w przychodni w J. od 2017 r. Część swoich rzeczy przechowuje w budynku w S. oraz u jednego ze świadków w sprawie, który zajmuje lokal wcześniej zamieszkiwany przez skarżącą. Sąd wskazał ponadto, iż zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2014 r. najemcy lokali w budynku ośrodka zdrowia w S. nie mają prawa do ich podnajmowania, a więc w ocenie Rady Powiatu wątpliwym jest wcześniejsze powoływanie się przez skarżącą, iż wynajmowała od koleżanki pokój w lokalu w S. i tam też zamieszkiwała stale. Również to twierdzenie Rada Powiatu poddała w wątpliwość w kontekście powoływania się w uzasadnieniu skargi, że od 17 kwietnia 2018 r. skarżąca zamieszkiwała już w J. w zakupionym mieszkaniu.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny, zdaniem Rady Powiatu uzasadnionym jest stwierdzenie, że zgodnie z art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego skarżąca w dniu wyborów, tj. 18 października 2018 r. nie zamieszkiwała stale w S. ani w J., ale w M., co uzasadniało zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego stwierdzenie wygaśnięcia mandatu. Rada Powiatu podkreśliła, że ocena tych okoliczności dokonana była w oparciu o okoliczności ustalone w sposób nie budzący wątpliwości i znajdujące potwierdzenie w zebranych dowodach, co do których skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się jeszcze przed podjęciem uchwały.
Rada Powiatu stwierdziła ponadto, że samo zarejestrowanie kandydata w wyborach i umieszczenie go na karcie wyborczej, a nadto wpisanie do stałego rejestru wyborców stanowi o czynnościach wynikających z zameldowania w określonej lokalizacji. Rada Powiatu powtórzyła za stanowiskiem judykatury, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno- porządkowy i nie można utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, z czynnością zameldowania nie wiąże się bowiem nabycie jakichkolwiek praw i obowiązków. Nie ma także znaczenia rozstrzygającego, w kontekście oceny posiadania prawa wyborczego, wpis do rejestru wyborców ani też miejsce opłacania podatków. W postępowaniu w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego można bowiem kwestię miejsca zamieszkania oceniać także za pomocą innych dowodów.
Rada Powiatu przytoczyła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3065/17, w którym stwierdzono, że treść prawomocnego orzeczenia stanowi treść wyrażonej w nim indywidualnej i konkretnej normy prawnej, w tym zwłaszcza zakres jej obowiązywania (związania stron i sądów). Granice mocy wiążącej prawomocnego wyroku zakreśla jego sentencja, zaś motywy zawarte w uzasadnieniu w takim zakresie, w jakim stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia i są konieczne dla wyjaśnienia jego zakresu. Rada Powiatu wskazała, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt I Ns 128/20, Sąd szczegółowo wyjaśnił jakimi motywami kierował się wydając postanowienie o umorzeniu postępowania. Sąd wskazał, że reklamacja J. R. na nieprawidłowości w spisie wyborców była w chwili jej wniesienia zasadna. Dopiero bowiem w dniu [...] marca 2020 r. skarżąca zameldowała się w J. przez co od tej daty nie figuruje już w spisie wyborców Gminy. Jej działanie więc zostało podjęte już po złożeniu reklamacji. Sąd wskazał ponadto, że skreślenie skarżącej z datą wsteczną jest niedopuszczalne w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd podkreślił także, iż w okresie od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 4 marca 2020 r. istniały przesłanki do skreślenia skarżącej z rejestru wyborców Gminy. Okoliczności związane z zamieszkaniem skarżącej w powyższym okresie wskazane w uzasadnieniu postanowienia wskazują na motywy, jakimi Sąd kierował się wydając rozstrzygnięcie w sprawie. Zdaniem Rady Powiatu w kontekście tych ustaleń gdyby nie świadome działanie skarżącej i zameldowanie się w J., to Sąd wydałby orzeczenie o skreśleniu skarżącej z rejestru wyborców Gminy. Związanie więc organu prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...] oraz jego uzasadnieniem jest w ocenie Rady Powiatu zasadne.
Na koniec Rada Powiatu stwierdziła, że podniesione przez skarżącą zarzuty co do formalnych nieprawidłowości w zwołaniu sesji nadzwyczajnej jak również zmiany porządku obrad nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach faktycznych związanych ze zwołaniem sesji. W dniu [...] października 2020 r. radni klubu PiS Rady Powiatu, powołując się na art. 15 ust. 7 u.s.p. złożyli wniosek o zwołanie sesji i podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Pod wnioskiem tym podpisało się 11 radnych co stanowi minimum ustawowego składu rady powiatu. W adnotacji dodano, iż projekt uchwały jest przekazany razem z wnioskiem. Do projektu uchwały zostało dołączone także jej uzasadnienie, w którym w pierwszym akapicie wskazano na potrzebę zwołania sesji oraz powzięcia stosownej uchwały w terminie najpóźniej miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. W zawiadomieniu o zwołaniu sesji nadzwyczajnej Przewodniczący Rady Powiatu przekazał w materiałach wysłanych radnym wniosek o zwołanie sesji, projekt uchwały wraz z uzasadnieniem, opinię do projektu uchwały zawierającej uzasadnienie jej podjęcia oraz porządek obrad. Wszyscy radni zostali powiadomieni o terminie zwołania sesji oraz mieli możliwość zapoznania się z materiałami sesji które zostały im bezpośrednio przekazane w sposób zwyczajowo przyjęty. W kontekście powyższego w ocenie Rady Powiatu nie doszło do naruszenia art. 15 ust. 7 w zw. z ust. 1 u.s.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona.
Sąd w toku przeprowadzonej z urzędu kontroli legalnościowej, niezależnie granic skargi, w tym podniesionych w niej zarzutów, nie stwierdził istotnych naruszeń prawa przez skarżony organ, a więc takich naruszeń, które ze względu na rodzaj lub stopień miały lub mogły mieć wpływ na treść zaskarżonej uchwały. Nie stwierdzono również nieistotnych naruszeń prawa w zakresie dotyczącym formy i procedury podjęcia kontrolowanej uchwały oraz jej treści.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, po uprzednim umożliwieniu stronom postępowania przedstawienia nowych twierdzeń i dowodów na ich poparcie, w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wydanym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Przedmiotem rozpoznania Sądu była sprawa legalności uchwały Nr XXXIII/236/2020 Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej jako radnej w związku z nieposiadaniem prawa wybieralności do ww. organu w dniu wyborów.
Podstawa kompetencyjna do podjęcia zaskarżonej uchwały wynika z art. 383 § 2 w zw. z art. 383 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (u.k.w.).
Z treści wyżej wskazanych przepisów wynika, że właściwa rada stwierdza w drodze uchwały wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia ww. przyczyny wygaśnięcia. Nieposiadanie prawa wybieralności (tzw. biernego prawa wyborczego) w dniu wyborów polega na tym, że w dniu wyborów dana osoba nie ma prawa wybierania (tzw. czynnego prawa wyborczego), co oznacza, że nie spełnia warunków określonych w art. 10 § 1 u.k.w. lub zachodzą względem niej warunki określone w art. 10 § 2 u.k.w. Nieposiadanie prawa wybieralności do właściwej rady powiatu jest przede wszystkim konsekwencją nieposiadania obywatelstwa polskiego, nieukończenia najpóźniej w dniu wyborów 18 lat lub braku stałego zamieszkania na obszarze właściwego powiatu. Zgodnie z art. 5 pkt. 9 u.k.w. przesłanka stałego miejsca zamieszkania jest definiowana jako "zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu".
W ocenie skarżonego organu skarżąca w dniu wyborów do Rady Powiatu (18 października 2018 r.) nie spełniała jednej z przesłanek prawa wybieralności, to jest nie posiadała stałego zamieszkania na obszarze ww. powiatu. Podstawą do dokonania tego rodzaju ustalenia oraz stwierdzenia, że została spełniona przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej jako radnej powiatowej były postępowanie dowodowe, ustalenia faktyczne oraz wnioski zawarte w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...], o umorzeniu postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z rejestru wyborców Gminy. Powyższe postępowanie zostało zainicjowane przez skargę radnego powiatowego J. Rosoła, który na podstawie art. 22 § 1 pkt 4 u.k.w. wniósł do Wójta Gminy reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców w zakresie ujęcia w nim skarżącej, która nie zamieszkuje stale na ww. obszarze gminy i nie zamieszkiwała w niej także w dniu wyborów samorządowych. Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. Wójt Gminy odmówił uwzględnienia powyższej reklamacji. W związku z powyższym składający reklamację na podstawie art. 22 § 5 u.k.w. wniósł do Sądu Rejonowego w J. skargę na decyzję Wójta nieuwzględniającą reklamacji. Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, w tym po przesłuchaniu świadków i dopuszczeniu dowodów z dokumentów, ustalił, że (zob. s. 5 i n. uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...]) skarżąca w okresie od 1996 r. do dnia 3 marca 2020 r. była zameldowana w S. w lokalu mieszkalnym nr 232 znajdującym się w budynku SPZOZ, natomiast od dnia 4 marca 2020 r. została zameldowana w lokalu mieszkalnym w J. przy ul. [...] (zakupionym w dniu 17 kwietnia 2018 r.). W związku z tym od dnia 4 marca 2002 r. skarżąca została wykreślona z Rejestru Wyborców Gminy, a zatem w dniu orzekania przez ww. Sąd ([...] września 2020 r.) odpadła podstawa do uwzględnienia skargi na decyzję Wójta i nakazania mu skreślenia skarżącej z Rejestru. Sąd Rejonowy przywołując adekwatne orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził w konsekwencji, że nie jest możliwe nakazanie właściwemu wójtowi skreślenia skarżącej z rejestru wyborców z mocą wsteczną w sytuacji, gdy skreślenie to już zostało dokonane. Uzasadniało to zdaniem Sądu umorzenie postępowania ze skargi na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2020 r. o odmowie uwzględnienia reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców w zakresie ujęcia w nim skarżącej (zob. s. 8-10 uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...]). Sąd Rejonowy na podstawie wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz szczegółowo przywołanych i ocenionych dowodów (w tym zeznań świadków i samej skarżącej) ustalił jednak w toku postępowania, że "centrum życiowe" skarżącej "od co najmniej 1 kwietnia 2012 r. do chwili obecnej jest M.", a więc miejscowość znajdująca się w gminie J. w powiecie [...], a nie [...] (s. 5 i n. uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...]). W dalszej kolejności Sąd Rejonowy wskazał bardzo szczegółowe okoliczności faktyczne stanowiące podstawę ww. ustalenia co do miejsca zamieszkania skarżącej we wskazanym okresie lat 2012-2020, który obejmował także dzień wyborów samorządowych (18 października 2018 r.). Sąd ten wskazał m.in. na to, że skarżąca: 1) była najemcą lokalu mieszkalnego w S. do dnia 30 marca 2012 r.; 2) w okresie lata 2009-2011 wybudowała wraz z konkubentem (partnerem życiowym) budynek mieszkalny w M.; 3) stale przebywa (zamieszkuje) od 2012 r. do chwili orzekania w ww. budynku mieszkalny w M. i w tym budynku było i jest zlokalizowane centrum życiowe (tam zamieszkiwał również jej partner życiowy, tam również przebywał syn skarżącej do momentu swojej śmierci w dniu 22 września 2019 r.; tam więc koncentrowały się sprawy rodzinne skarżącej); 4) w okresie lat 2012-2020 "zdecydowaną większość noclegów" oraz "zdecydowaną większość weekendów" spędzała w M., a w użyczonym jej pokoju w S. w SPZOZ przebywała "czasem" w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych jako lekarz rodzinny w ww. SPZOZ (użyczający pokój lekarz nie miał jednak na podstawie właściwej uchwały Rady Gminy prawa do podnajmu lub użyczania najmowanego lokalu lub jego części); 5) okresy świąteczne (w tym Święta Wielkanoce i Bożego Narodzenia w roku 2018 r., a więc roku wyborów samorządowych) spędzała w M. w ww. budynku mieszkalnym (tam również znajduje się co najmniej część jej ubrań i książek); 6) rozpoczęła nocowanie w mieszkaniu w J. dopiero w 2019 r., a więc już po wyborach samorządowych (w przychodni w J. skarżąca wykonywała również czynności lekarza rodzinnego od 2017 r.).
Wobec tak szczegółowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, nie budzi wątpliwości Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowość podstawy faktycznej zaskarżonej uchwały w zakresie stwierdzenia realizacji przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego powiatowego, o której mowa w art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. b) u.k.w. Jakkolwiek więc trafnie zauważa skarżąca, że skarżony organ nie przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wszystkich stwierdzonych w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt I Ns 128/20, okoliczności faktycznych wskazujących na realizację ww. przesłanki wygaśnięcia mandatu skarżącej, to jednak fakt ten nie ma wpływu na ocenę legalności powyższej uchwały. Po pierwsze bowiem samo sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie było formalnym obowiązkiem rady (z tym zastrzeżeniem, że brak możliwości odtworzenia motywów podejmowanej uchwały w razie niesporządzenia uzasadnienia może skutkować stwierdzeniem nieważności organu stanowiącego – por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., II OSK 2137/20), po drugie zaś z akt sprawy oraz samej treści uzasadnienia wynika, że skarżony organ oparł swoje ustalenia faktyczne w zakresie istotnym w świetle art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. b) u.k.w. właśnie na ustaleniach i rozważaniach Sądu Rejonowego w J. zawartych w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt [...]. Takie podejście było nie tylko dopuszczalne, lecz także ze wszech miar uzasadnione, albowiem wobec nieuregulowania przez ustawodawcę procedury ustalania stanu faktycznego w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego w drodze uchwały właściwego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego podejmowanej na podstawie przepisów ustawy Kodeks wyborczy, odwołanie się przez ten organ do wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego ustaleń faktycznych w zakresie istotnych okoliczności w świetle przesłanki wygaśnięcia mandatu spełnia z naddatkiem wyznaczone w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wymogi co do wiarygodności podstawy faktycznej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego. Jakkolwiek więc w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zastosowanie przesłanki z art. 383 § 1 pkt 2 u.k.w. powinno nastąpić po dokonaniu przez organ ustaleń faktycznych w tym zakresie, a uzasadnienie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu w związku z zaistnieniem tej przesłanki powinno zawierać te ustalenia wraz z odpowiednim wyjaśnieniem – co wiąże się z obowiązkiem zawarcia w uzasadnieniu przebiegu i rezultatu postępowania wyjaśniającego w odniesieniu np. do przesłanki zamieszkania radnego na terenie właściwej jednostki samorządu terytorialnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r., II OSK 1231/20), to jednak braki w zakresie opisu lub wyjaśnienia sposobu ustalania istotnych w świetle przesłanki wygaśnięcia mandatu okoliczności nie wpływają na ważność uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, jeżeli właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego bezpośrednio odwołuje się do ustaleń faktycznych i ocen dowodowych w zakresie powyższych okoliczności, wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. W szczególności wiarygodnym i miarodajnym źródłem ustaleń faktycznych w tym zakresie jest uzasadnienie postanowienia sądu powszechnego wydanego w sprawie skargi na decyzję właściwego organu wykonawczego gminy nieuwzględniającą reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców lub powodującą skreślenie z rejestru wyborców (art. 22 § 5 u.k.w.). Postanowienie to może mieć charakter merytoryczny albo niemerytoryczny (np. postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie skargi na decyzję właściwego organu wykonawczego gminy), przy czym dla organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego istotne jest to, że czy i w jakim zakresie sąd powszechny dokonał odpowiednich ustaleń faktycznych na podstawie poddanych ocenie i uznanych za wiarygodne dowodów.
W przedmiotowej sprawie właściwy sąd powszechny wydał wprawdzie orzeczenie niemerytoryczne (postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi na decyzję wójta o odmowie uwzględnienie reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców), jednak brak wydania orzeczenia merytorycznego wynikał tylko z tego, że już po wniesieniu skargi nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy (doszło do wymeldowania skarżącej i skreślenia jej z rejestru wyborców). Właściwy sąd rejonowy poczynił jednak pełne i wiarygodne ustalenia faktyczne na podstawie poddanego ocenie i uznanego za wiarygodny materiału dowodowego, a skarżąca pouczona o możliwości wniesienia środka zaskarżenia na wydane postanowienie nie skorzystała z tego prawa, co skutkowało uzyskaniem przez to orzeczenie cechy prawomocności.
Odrębnym zagadnieniem jest kwestia "związania" ustaleniami sądu powszechnego, które wynikają nie z samego orzeczenia, lecz z jego uzasadnienia. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisu tego wynika, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego rozciąga się jedynie na osnowę (sentencję) tego orzeczenia, nie obejmując bezpośrednio uzasadnienia. Nie oznacz to jednak, że inne sądy, inne organy państwowe i organy administracji publicznej mogą całkowicie pominąć zawarte w uzasadnieniach prawomocnych orzeczeń ustalenia faktyczne oraz oceny prawne. Każde bowiem prawomocne orzeczenie sądu powszechnego jest bowiem zawsze dokumentem urzędowym (publicznym), które korzysta z domniemania autentyczności i wiarygodności, które może zostać obalone jedynie w wyjątkowych przypadkach i po przedstawieniu nowych oraz wiarygodnych dowodów.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie przedstawiła skarżonemu organowi nowych dowodów, które mogłyby obalić moc dowodową cyt. orzeczenia sądu powszechnego. W takiej sytuacji nie było podstaw do dokonywania przez skarżony organ odmiennych ustaleń faktycznych. Jeżeli zaś organ podzielił w całości ustalenia faktyczne sądu powszechnego, to oczywiście prawidłowe było również przyjęcie oceny prawnej tego sądu za własną.
Sąd nie stwierdził również naruszenia reguł proceduralnych poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały. Zostały zachowane wymogi określone w art. 13 § 1-1b oraz art. 15 ust. 1-1a, 2, 7-9 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (u.s.p.), a także przepisy Statutu Powiatu J. przyjętego w drodze uchwały Nr IV/22/03 Rady Powiatu w J. z dnia [...] lutego 2003 r., zmienionego uchwałą Nr VI/29/2019 Rady Powiatu w J. z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz uchwałą Nr XXIV/187/2020 Rady Powiatu w J. z dnia [...] kwietnia 2020 r.
Jeżeli chodzi o podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 15 ust. 8 w zw. z art. 15 ust. 2 i 7 u.s.p., to Sąd stwierdza jego bezzasadność.
Zgodnie z powyższymi przepisami rada powiatu może wprowadzić zmiany w porządku obrad sesji zwołanej na wniosek zarządu lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady i za zgodą wnioskodawcy. Z protokołu XXXIII/2020 z XXXIII Nadzwyczajnej Sesji Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2020 r. wynika, że wniosek o zmianę porządku obrad ww. sesji przez rozszerzenie tego porządku o dodatkowy punkt (5) dotyczący uchwały w sprawie zmiany uchwały budżetowej został uwzględniony przez Radę z naruszeniem art. 15 ust. 8 w zw. z art. 15 ust. 2 i 7 u.s.p., gdyż zmiana porządku obrad sesji nadzwyczajnej zwołanej na podstawie art. 15 ust. 7 u.s.p. wymaga uprzedniej uchwały rady powiatu w sprawie wprowadzenia zmiany w porządku obrad, podjętej bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, za uprzednią zgodą wnioskodawcy, o którym mowa w art. 15 ust. 7 u.s.p. W przedmiotowej sprawie Przewodniczący Rady nie poddał pod głosowanie wniosku o zmianę porządku obrad, co doprowadziło do naruszenia powyższych przepisów. Ocena ta została również potwierdzona przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, która stwierdziła, że uchwała w sprawie zmiany uchwały budżetowej została podjęta z naruszeniem prawa. Zagadnienie wadliwego rozszerzenia porządku obrad Sesji Nadzwyczajnej nie ma jednak wpływu na legalność i ważność zaskarżonej uchwały, gdyż uchwała ta została podjęta zgodnie z ustalonym na podstawie art. 15 ust. 7 u.s.p. porządkiem obrad, który pierwotnie przewidywał jedynie podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej.
Nie są również uzasadnione zarzuty co do wadliwości zwołania XXXIII Nadzwyczajnej Sesji Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2020 r.
Zgodnie z art. 15 ust. 7 w zw. z art. 15 ust. 1 u.s.p. na wniosek zarządu lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien zawierać porządek obrad wraz z projektami uchwał.
Z akt sprawy wynika, że radny J. R. pismem z dnia [...] października 2020 r. zwrócił się do Zarządu Powiatu o złożenie wniosku o zwołanie w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. nadzwyczajnej sesji rady w celu podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej. Zarząd Powiatu nie podjął jednak formalnie inicjatywy uchwałodawczej. Następnie pismem z dnia [...] października 2020 r. radni Rady Powiatu w liczbie 11 osób (przekraczającej wymóg 1/4 ustawowego składu rady) wnieśli o zwołanie sesji nadzwyczajnej w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. w celu podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej, wskazując na ustawowy obowiązek jej podjęcia. Do wniosku został dołączony wyczerpujący planowany porządek obrad projekt uchwały w ww. sprawie oraz jej uzasadnienie. Wniosek spełnił więc także wymagania określone w § 13 ust. 3 Statutu Powiatu (wniosek o zwołanie sesji nadzwyczajnej powinien zawierać propozycję porządku obrad oraz uzasadnienie potrzeby zwołania sesji nadzwyczajnej). Dodatkowo do akt sprawy dołączono opinię Zarządu Powiatu w sprawie projektu powyższej uchwały i jej uzasadnienia. Z samego faktu dołączenia powyższej opinii nie wynika oczywiście, że Zarząd Powiatu stał się kolejnym wnioskodawcą zwołania sesji nadzwyczajnej. Taką ocenę potwierdza również treść protokołu XXXIII Nadzwyczajnej Sesji Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2020 r. (s. 1). Wbrew zarzutom i wątpliwościom podnoszonym w toku postępowania skarżony organ nie naruszył również obowiązku wynikającego z § 14 ust. 3 Statutu Powiatu o w zw. z art. 19 u.s.p. Zgodnie z § 14 ust. 3 zd. 1 Statutu w wersji nadanej przez uchwałę Nr VI/29/2019 Rady Powiatu z dnia [...] stycznia 2019 r. zawiadomienie o terminie, miejscu, ustalonym porządku obrad wraz z materiałami, w tym projektami uchwał, doręcza się na 7 dni przed terminem obrad, z wyjątkiem sesji zwołanej w trybie wskazanym w § 13 ust. 2, a więc sesji nadzwyczajnej, o której mowa w art. 15 ust. 7 u.s.p. Z regulacji tej wynika, że indywidualne zawiadamianie radnych na zasadach ogólnych w przypadku sesji nadzwyczajnych zostało wyłączone. Zachowano także wymóg podania do wiadomości publicznej zawiadomienia o zwołaniu sesji nadzwyczajnej (zob. § 14 ust. 5 Statutu w wersji nadanej przez uchwałę Nr VI/29/2019 Rady Powiatu z dnia [...] stycznia 2019 r.).
Bezspornym zagadnieniem w sprawie jest również zachowanie treści art. 383 § 3 i § 4 u.k.w. Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu umożliwiono skarżącej zajęcie stanowiska przez złożenie wyjaśnień na piśmie (zob. pismo Przewodniczącego Rady Powiatu z dnia [...] października 2020 r. oraz pismo skarżącej z dnia [...] października 2020 r.). Zaskarżona uchwała została także doręczona skarżącej oraz przesłana wojewodzie i komisarzowi wyborczemu.
Mając na względzie powyższe argumenty i przesłanki, Sąd działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 147 § 1 i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło