II SA/Rz 1388/23
WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-22
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Jolanta Kłoda-Szeliga, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, jeśli stwierdzono naruszenie polegające na podaniu niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu przewozu, pomimo braku uszczuplenia należności podatkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Stwierdzono, że podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu przewozu stanowi naruszenie, za które ustawa przewiduje sankcję administracyjną. Brak uszczuplenia należności podatkowych sam w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, jeśli nie występują inne okoliczności przemawiające za ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Kara pieniężna w wysokości 10.000 zł nie wpłynęła w istotny sposób na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, a naruszenie nie miało charakteru incydentalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów objętych ustawą SENT, a konkretnie za podanie nieprawidłowego miejsca wjazdu na terytorium Polski. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęć "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego", a także naruszenie zasady proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga, Sędzia NSA Stanisław Śliwa, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r. nr 1801-IGC.48.77.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
II SA/Rz 1388/23
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z dnia 20 czerwca 2023 r. nr 1801-IGC.48.77.2022, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 12 września 2022 r. nr 408000-408000-COC2.48.159.2021.22:
1. nakładającą na "T" sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w T. (dalej: Przewoźnik/Skarżąca) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],
2. umarzającą postępowanie w sprawie nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ( DZ. U. z 2021 r. poz. 1857), dalej ustawa SENT, poprzez niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu nr [...].
Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 3 września 2021 r. w miejscowości [...], funkcjonariusze Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów, składającym się z samochodu ciężarowego marki Mercedes o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy typu cysterna o numerze rejestracyjnym [...], którym przewożono OLEJ SŁONECZNIKOWY o zadeklarowanym kodzie CN 1512 w ilości 25000 kg. Transport ten był objęty zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...].
W wyniku czynności kontrolnych funkcjonariusze stwierdzili, że w zgłoszeniu SENT w polu "miejsce wjazdu na terytorium Polski" wpisano: M.-K., numer drogi/toru: DK75, a faktycznym miejscem przekroczenia granicy był B.-V. K., droga DK19
Ponadto kontrolujący stwierdzili, że zespół pojazdów widoczny był w systemie ANPRS po przekroczeniu granicy w dniu 2 września 2021 r. o godzinie 20:33, natomiast urządzenie GPS nr [...] przypisane do kontrolowanego zgłoszenia SENT rozpoczęło nadawanie sygnału na stacji paliw Orlen w B. przy drodze DK19.
Postanowieniem z 11 lutego 2022 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia 12 września 2022 r.:
1. nałożył na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł na podstawie art. w art. 24 ust. 1 pkt 2, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],
2. umorzył postępowanie w sprawie nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT poprzez niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Przewoźnik podał w zgłoszeniu dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie miejsca rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, co zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Organ nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi ważny interes przewoźnika lub interes publiczny mogące stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Umorzenie postepowania w części uzasadniono tym, że urządzenie przypisane do przedmiotowego zgłoszenia prawidłowo przekazywało dane geolokalizacyjne środka transportu
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł, że organ niezasadnie nałożył karę pieniężną za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie miejsca rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, gdyż właściwe informacje dotyczące miejsca przekroczenia granicy zostały po stwierdzeniu nieprawidłowości niezwłocznie zaktualizowane z zgłoszeniu SENT.
Ponadto, zdaniem Przewoźnika, organ błędnie uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
Decyzją z 15 maja 2023 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając ustalenia i ocenę prawną w niej zawartą.
Organ odwoławczy podkreślił, na moment rozpoczęcia kontroli, w zgłoszeniu [...] podane zostały dane dotyczące miejsca wjazdu na terytorium kraju niezgodne ze stanem faktycznym co uzasadnia zastosowanie sankcji wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Rozważając natomiast ponownie kwestię możliwości uwolnienia Przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej DIAS stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się również z ponoszeniem odpowiedzialności za powstałe wskutek tej działalności zobowiązania.
Zdaniem DIAS, w przedmiotowej sprawie, nie było możliwości odstąpienia od nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 24 ust. 3 ustawy SENT, z uwagi na brak przesłanki ważnego interesu Przewoźnika czy przesłanki interesu publicznego. Naruszenie przepisów ustawy SENT w przedmiotowej sprawie nie wynikało z przyczyn niezależnych od Przewoźnika, a było następstwem braku dostatecznej staranności. Ponadto nie stwierdzono zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary
W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna w wysokości 10.000 zł w znaczący sposób wpłynie na obniżenie kondycji finansowej Przewoźnika, ponieważ nie przedstawił on żadnych dowodów wskazujących na powyższe. Analiza dokumentów finansowych dowodzi, że jego sytuacja finansowa jest stabilna, a prowadzona działalność przynosi znaczne dochody. Ani w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, ani w odwołaniu Przewoźnik nie przedstawił żadnej dokumentacji, nie powołał się na trudną sytuację finansową, na brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz to jak wysokość kary ma się do obrotów i obciążeń przedsiębiorstwa.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, czyli w tym przypadku walki z fikcyjnym obrotem, która jest realizowana przez zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu przewozu towarów. DIAS doszedł do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie obowiązków ustawowych ciążących na Przewoźniku w tym zakresie nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary w oparciu o interes publiczny.
Jednocześnie organ zauważył, że brak uszczuplenia należności podatkowych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia. W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, organ nie znajduje innych okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu interesu publicznego, sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych nie daje wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
W skardze na powyższą decyzję Przewoźnik wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), przez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz brak pełnego ustalenia, wyjaśnienia i oceny okoliczności istotnych w świetle przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT, przez błędną i zawężającą wykładnię pojęcia interesu publicznego polegającą na nieuwzględnieniu zasady proporcjonalności, rzeczywistych założeń leżących u podstaw wprowadzenia ustawy SENT, a także szeregu okoliczności dotyczących stwierdzonego naruszenia, w tym m.in. charakteru stwierdzonego naruszenia, postawy przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli, dotychczasowego sposobu prowadzenia działalności przez przewoźnika, braku uszczuplenia podatku, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;
-art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT, przez błędną i zawężającą wykładnię pojęcia ważnego interesu przewoźnika, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;
-art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, przez ich niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zarówno interes publiczny, jak i ważny interes przewoźnika przemawiały za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, a Skarżąca złożyła dokumenty i przedstawiła argumentację potwierdzające spełnienie warunków umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT;
- art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności i zastosowanie środków (kary) niewspółmiernych względem celu, jaki realizować ma ustawa SENT
W ocenie Skarżącej nałożenie kary w przedmiotowej sprawie jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości i proporcjonalności, a w szczególności z celem wprowadzenia w ustawie SENT kar pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania względem zaskarżonej decyzji środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "P.p.s.a, ponieważ nie stwierdził, aby przy wydaniu decyzji organy naruszyły przepisy prawa materialnego albo przepisy postępowania, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie było sporne między stronami, że realizowany przez Skarżącą przewóz podlegał rygorom ustawy SENT, a Skarżąca miała status przewoźnika w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT. Realizowała przewóz towaru podlegającego ustawie SENT m.in. przez terytorium Polski; towar podlegał klasyfikacji do kodu CN 1512 na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1477 ze zm.), które obowiązywało w dacie kontroli. Zgodnie z §1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty m.in. przewóz towarów objętych pozycjami Nomenklatury Scalonej "CN" od 1507 do 1516, przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.
Przewoźnik dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru zgłoszeń SENT, lecz w zgłoszeniu wpisane zostały nieprawidłowe dane w zakresie miejsca rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju. Naruszenie to wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy SENT, bowiem niewątpliwie Przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 lit.d ustawy SENT. Organy wykazały obiektywny fakt tego naruszenia, za które ustawa przewiduje sankcję administracyjną w wysokości 10.000 zł, przy czym nie ma możliwości miarkowania jej wysokości w zależności od wagi naruszenia.
Ustalenia organów znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Materiał ten okazał się wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i mógł stanowić dla Sądu podstawę wydania wyroku.
Sąd podziela stanowisko organów, że zapisy w systemie elektronicznym, dotyczące konkretnego transportu, powinny w pełni odzwierciedlać faktyczny charakter dokonywanych czynności, jak również umożliwić dokonanie identyfikacji przewożonego towaru z dokonanym zgłoszeniem. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że zgłoszenie SENT spełniało wymogi ustawy w zakresie wskazania miejsca przekroczenia granicy RP, skoro było ono niezgodne ze stanem faktycznym. Wbrew zarzutom skargi uchybienie w tym zakresie nie ma błahego charakteru, ponieważ miejsce przekroczenia granicy to element zgłoszenia, który ma istotne znaczenie dla realizacji celów ustawy SENT, tj. monitorowania przez organy przewozu towarów "wrażliwych", a więc skuteczności kontroli i bezpieczeństwa przewozu. Tego rodzaju nieprawidłowość nie może być uznana za nieistotną, skoro uniemożliwiała monitorowanie przewozu i utrudniała ewentualną kontrolę przewozu towaru wrażliwego, a co za tym idzie godziła w cel wprowadzenia przepisów ustawy o SENT.
Odnośnie do spornej kwestii związanej z brakiem odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust.3 w zw. z art.26 ust.3 ustawy SENT wskazać należy, że organ może, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Decyzja podejmowana na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, pod warunkiem stwierdzenia występowania określonych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego". Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że w razie stwierdzenia wystąpienia co najmniej jednej z przesłanek organ nie jest zobowiązany do odstąpienia od nałożenia kary, lecz może o tym postanowić w granicach uznania administracyjnego.
W kontrolowanej sprawie organy nie stwierdziły jednak wystąpienia żadnej wymienionych przesłanek, przez co rozstrzygnięcie oparte na art. 24 ust. 3 ustawy SENT ma charakter związany, a nie uznaniowy. Wobec braku zaistnienia ustawowych przesłanek, odstąpienie od nałożenia kary nie mogło mieć miejsca. W takim stanie rzeczy kontrola Sądu mogła być skierowana tylko na ocenę, czy organy właściwie zinterpretowały ww. przesłanki (czy oparły się na prawidłowym ich zrozumieniu) oraz czy poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, które pozwoliły na weryfikację tych kryteriów. Zdaniem Sądu, z obowiązku tego organy wywiązały się prawidłowo.
Sąd dostrzega praktyczne trudności w interpretacji pojęć i wyrażeń nieostrych, takich jak "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny". Jednak analogiczne rozwiązanie prawne jest zawarte w Ordynacji podatkowej, do której poprzez art. 26 ust. 5 ustawa SENT odsyła. Zatem praktyka stosowania podobnych unormowań ma wieloletnią tradycję i nie ma przeszkód, aby korzystać z doświadczeń wypracowanych na gruncie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, oczywiście przy uwzględnieniu odmiennych celów ustawy SENT; wszak kara pieniężna nie stanowi podatku, lecz dolegliwość za delikt administracyjny.
Kontrolowane decyzje, w szczególności decyzja organu odwoławczego, zawierają bardzo obszerny wywód prawny odnoszący się do przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary, któremu nie można zarzucić wadliwości. Przy ocenie istnienia przesłanek odstąpienia od ukarania organ odwołał się do wykładni tych pojęć wypracowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jego ponowne przytaczanie na potrzeby uzasadnienia Sądu jest zbędne, ponieważ zasługiwało ono na akceptację Sądu w pełnym zakresie.
Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do ww. pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20, II GSK 855/20, z 12 marca 2020r., sygn. akt II GSK 1464/19).
Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Bez wątpienia nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. np. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2019r., sygn. akt II GSK 360/1, 13 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 1498/19).
Odnośnie do przesłanki "ważnego interesu publicznego" powołano się na dyscyplinujący charakter przepisów o karach i cele ustawy SENT.
Z akt sprawy wynika, że Przewoźnik uzasadnił wpisanie nieprawidłowych danych do zgłoszenia SENT niedopatrzeniem ze strony kierowcy. Nie było to wynikiem zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, wystąpienia przyczyn niezależnych od Przewoźnika. Nie przedstawił on również żadnych dowodów wskazujących na to, że kara w wysokości 10 000 zł może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. Z informacji przekazanych przez organ podatkowy wynika, że w 2019 r. Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, a w 2020 r. przychód w wysokości [...] zł. Ponadto z danych dostępnych na portalu https://ekrs.ms.gov.pl/ wynika, że w 2021 r. Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości [...] zł. Wobec Skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie posiada zaległości wobec urzędu skarbowego, ani wobec zakładu ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (Cepik) Skarżąca posiada rozbudowaną flotę pojazdów. Ponadto w sprawie nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności, których Skarżąca nie mogła uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Zasadnie więc organ wywiódł, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł nie wpłynie w istotny sposób na sytuację ekonomiczną Spółki, w sposób zagrażający jej bytowi. Trzeba przy tym dodać, że interes podmiotu, o którym mowa w art. 24 ust. 3 SENT powinien być oceniany w odniesieniu do jego ogólnej kondycji finansowej, a nie ewentualnego ujemnego bilansu związanego z konkretnym przewozem, w którym doszło do nałożenia kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 969/20).
Oczywiście odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie Przewoźnika, bo zmniejsza jego obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia przesłanki jego ważnego interesu. Każda kara pieniężna stanowi pewnego rodzaju dolegliwość finansową dla przedsiębiorstwa lecz ustanowione w ustawie SENT wysokie kary pieniężnej są celowym zamierzeniem ustawodawcy, mającym na celu realizację funkcji prewencyjnej i skłaniającym do dołożenia szczególnej staranności podczas dokonywania zgłoszeń SENT.
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na brak należytej staranności ze strony Przewoźnika, o czym świadczy chociażby to, że naruszenie przepisów ustawy SENT nie było incydentalne. Z danych organu wynika, że w okresie od 01.09.2021 r. do 22.08.2023 r. Skarżąca występuje jako przewoźnik w ponad 813 zgłoszeniach SENT, z czego 81 zgłoszeń zostało poddanych kontroli, a w odniesieniu do 9 z nich stwierdzono naruszenia obowiązków nałożonych ustawą SENT; w odniesieniu do 7 z nich zapadły już decyzje, którymi nałożono na Skarżącą kary pieniężne. W świetle powyższego nie można uznać, że popełnione naruszenie miało charakter incydentalny. Twierdzenia zaś, że naruszenie zostało popełnione w wyniku niedopatrzenia i omyłki kierowcy, a dane w zgłoszeniu SENT zostały poprawione niezwłocznie po kontroli, świadczą o braku uwagi i staranności w realizacji obowiązków nałożonych przepisami ustawy SENT. Przewoźnik nie powołał się na żadne szczególne okoliczności, na które nie miał wpływu lub których nie mógł uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a które mogłyby przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 1541/23, że "interes publiczny w rozumieniu ustawy SENT polega również na tym, że podmioty objęte tą regulacją wykonują przewóz zgodnie z przepisami prawa, a w przypadku ich naruszenia ponoszą karę. Takie rozumienie interesu publicznego nie może być modyfikowane subiektywnymi ocenami lub okolicznościami występującymi po stronie przewoźnika. Podkreślić należy, że każdy przewoźnik to podmiot profesjonalny wykonujący przewóz odpłatnie. Zatem odstępstwo od wymaganych prawem warunków przewozu może mieć tylko wyjątkowy charakter" (publ. Lex nr 3713450).
Zatem zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy dokonały prawidłowej wykładni pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego". Stanowisko organu o nieziszczeniu się ww. przesłanek nie narusza wymagań stawianych postępowaniu wyjaśniającemu, w szczególności wynikających z przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji spełnia także wymagania określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie dostarczył, także na etapie postępowania sądowego, argumentów, które pozwoliłyby uznać kontrolowane decyzje za niezgodne z prawem, również w zakresie odnoszącym się do art. 24 ust. 3 ustawy SENT, a nie tylko regulacji procesowych. Trafnie podniesiono, że odstąpienie od nałożenia kary zostało przez ustawodawcę potraktowane jako odstępstwo od odpowiedzialności za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia obowiązku o administracyjnym charakterze, dlatego za uwolnieniem od odpowiedzialności muszą przemawiać szczególne względy. Okoliczności takich nie należy odnosić tylko do korzyści i strat związanych z jednym przewozem, którego dotyczy postępowanie, lecz ogólnej kondycji majątkowej przedsiębiorcy. Sam fakt zgłoszenia przewozu do rejestru i prawidłowe przekazywanie danych geolokalizacyjnych nie może stanowić podstawy odstąpienia od nałożenia kary, skoro stwierdzono uchybienie uniemożliwiające lub utrudniające kontrolę przewozu towaru wrażliwego, co miało niewątpliwie negatywny wpływ na funkcjonowanie systemu monitorowania określonego w ustawie SENT. Popełnione uchybienia nie miały jedynie charakteru formalnego, które dla funkcjonowania systemu monitoringu nie miałyby istotnego znaczenia, ponieważ godziły w podstawowy środek tego systemu. Postępowanie Przewoźnika, który nie zapewnia zgodności zgłoszonych danych ze stanem rzeczywistym, nie może być uznane za zgodne z interesem publicznym. W świetle powyższego nie można uznać, aby organy naruszyły ww. przepisy Ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz brak pełnego ustalenia, wyjaśnienia i oceny okoliczności istotnych w świetle przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SE NT;
Natomiast jeżeli chodzi o ocenę proporcjonalności sankcji przewidzianej za przypisanie Przewoźnikowi naruszenia w świetle art.31 ust.3 Konstytucji RP, to wskazać należy, że organy nie miały możliwości miarkowania jej wysokości. Sankcja ta została w ustawie określona w sposób sztywny, a przepis art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zbadanie, czy przyjęte rozwiązanie normatywne i określona dolegliwość sankcji administracyjnej wykraczałaby poza granice konstytucyjnej zasady proporcjonalności, nie mieściło się w granicach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, w szczególności wynikających z przepisów art. 145 P.p.s.a. Kontrolowane decyzje nie naruszały przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które należało w sprawie zastosować. Ponadto słusznie zauważył organ, że brak uszczuplenia należności publicznoprawnych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może on stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia. W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, organ nie znajduje innych okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu interesu publicznego, sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych nie daje wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
Z podanych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło