II SA/Rz 1391/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-02-15
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografu, jeśli twierdzi, że były one wynikiem wyłącznej inicjatywy kierowcy i nie miał on o nich wiedzy?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografu, nawet jeśli twierdzi, że były one wynikiem wyłącznej inicjatywy kierowcy. Manipulowanie tachografem za pomocą magnesu oraz używanie cudzej karty kierowcy nie stanowi okoliczności egzoneracyjnych, ponieważ są to działania, których przedsiębiorca, przy zachowaniu należytej staranności, powinien był przewidzieć i zapobiec. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z braku zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę przedsiębiorcy transportowego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły nierejestrowania wskazań tachografu, przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku. Przedsiębiorca twierdził, że odpowiedzialność ponosi wyłącznie kierowca, a on sam nie miał wiedzy o naruszeniach i podjął odpowiednie działania organizacyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. sp. k. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-
Przedmiotem skargi "A." Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "GITD") z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "[...]WITD") z dnia [...] września 2017 r. nr [...].
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 28 lipca 2017 r. w miejscowości Z. na autostradzie A[...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...] kierowany przez A. L. (dalej w skrócie: "kierowca"), który w chwili zatrzymania do kontroli wykonywał na rzecz skarżącego zarobkowy krajowy przewóz drogowy rzeczy.
W jej trakcie ustalono, że kontrolowany przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm. – dalej w skrócie: "u.t.d.").
W szczególności stwierdzono:
I. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł,
II. przekroczenie w dniu 11 lipca 2017 r. dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 16 minut, oraz przekroczenie w dniu 17 lipca 2017 r. dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 10 minut, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł
IV. przekroczenie w dniu 11 lipca 2017 r. maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 1 minutę, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 550 zł,
V. skrócenie w dniu 11 lipca 2017 r. dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 43 minuty, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300 zł.
Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Uwzględniając całość stwierdzonych naruszeń organ wymierzył skarżącemu karę w wysokości 6.650 zł.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że całą winę za stwierdzone naruszenia ponosi kierowca [...]WITD stwierdził, że z materiału dowodowego wynika, iż kierowca w sytuacjach, gdy brakowało mu czasu pracy na długich trasach, posługiwał się kartą kierowcy należącą do jego pracodawcy R. B. – za jego wiedzą. W ocenie [...]WITD, R. B. przekazując swoją kartę kierowcy niejako przyzwolił, nie tylko na popełnianie naruszenia polegającego na posługiwaniu się cudzą kartą kierowcy, ale także na inne podobne naruszenia pozwalające ukryć faktyczną aktywność kierowcy, np. manipulacje zapisów urządzenia rejestrującego za pomocą magnesu. Ponadto zdaniem [...]WITD twierdzenie skarżącego, jakoby na karcie kierowcy nie zarejestrowano naruszeń czasu pracy nie jest prawdziwe, albowiem jak wykazano, kierowca posługiwał się dwiema kartami kierowcy, w związku z czym podczas analizy czasu pracy uwzględniono aktywność jaką zarejestrował on na obu okazanych do kontroli kartach.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem GITD, analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierującego pojazdem kierowcy oraz z tachografu cyfrowego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe wykazała, iż prawdopodobnie kierowca realizując przewozy na rzecz i w imieniu strony dokonywał manipulacji związanych z urządzeniem rejestrującym. Kierowca przesłuchany na w/w okoliczność przyznał się do stosowania niedozwolonego urządzenia, t. j. magnesu przyłożonego do impulsatora skrzyni biegów w celu manipulowania działaniem tachografu. W szczególności wyjaśnił, iż w dniu poprzedzającym kontrolę, t. j. w dniu 27 lipca 2017 r. posługiwał się magnesem na załadunku w godzinach 9:00 - 9:50 w celu zarejestrowania przerwy w czasie załadunku i ważenia. GITD wskazał również, że w toku kontroli ujawniono, iż w pojeździe znajduje się karta kierowcy R. B., której kierowca używał do rejestrowania na niej swojej aktywności w dniach 11 lipca 2017 r., 12 lipca 2017 r. oraz 17 lipca 2017 r. Ponadto kierowca wyjaśnił, iż w ostatnim miesiącu wyłącznie on był w posiadaniu karty kierowcy R. B. i wyłącznie on z niej korzystał. Co więcej, kierowca zeznał, iż jego przełożony zdawał sobie sprawę, że korzystał on z jego karty kierowcy.
W konsekwencji GITD uznał, że kara pieniężna w wysokości 5.000 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, przytoczył art. 4 lit. j), k), q), art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej w skrócie: "rozporządzenie (WE) nr 561/2006", art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
GITD stwierdził, że analiza zsumowanych danych cyfrowych pobranych w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy R. B., oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 11 lipca 2017 r. o godzinie 4:04 kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył o godzinie 19:26 tego samego dnia. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 12 godzin i 16 minut, podczas gdy dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w łącznym wymiarze maksymalnie 10 godzin. Powyższe oznacza iż kierowca przekroczył dopuszczalny łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 16 minut. Ponieważ w toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków, kara pieniężna w wysokości 500 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1.1 (x1) oraz lp. 5.1.2 (x2) załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Dalsza analiza zsumowanych danych cyfrowych pobranych w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy Pana R. B., oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 17 lipca 2017 r. o godzinie 4:46 kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył o godzinie 19:16 tego samego dnia. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 10 minut, podczas gdy dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w łącznym wymiarze maksymalnie 10 godzin. Powyższe oznacza iż kierowca przekroczył dopuszczalny łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 10 minut. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 300 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1.1 (x1) oraz lp. 5.1.2 (x1) załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przytoczył art. 4 lit. j), d), art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.
Następnie stwierdził, że analiza zsumowanych danych cyfrowych pobranych w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy R. B., oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 11 lipca 2017 r. kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 1 minutę. Kierowca prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 31 minut w okresie od godziny 13:31 dnia 11 lipca 2017 r. do godziny 19:26 tego samego dnia, nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze co najmniej 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku- po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 550 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.2.1 (x1) oraz lp. 5.2.2 (x2) załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, przytoczył art. 8 ust. 1 – 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d.
Dalej stwierdził, że analiza zsumowanych danych cyfrowych pobranych w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy R. B., oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 11 lipca 2017 r. o godzinie 4:04 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku dziennego. W tym okresie kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 17 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:26 dnia 11 lipca 2017 r. do godziny 2:43 dnia 12 lipca 2017 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 43 minuty. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 300 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 (x1) oraz lp. 5.3.2 (x1) załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
GITD nie stwierdził okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 92b
i art. 93b u.t.d. W jego ocenie nie sposób w niniejszej sprawie stwierdzić właściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie, z uwagi na rażący charakter naruszeń. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które mogłyby wykazać właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Naruszeń dopuścił się kierowca zatrudniony przez skarżącego, a zatem nie była to osoba trzecia. Nie stwierdzono również innych okoliczności (np. siły wyższej), które uzasadniałyby zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję skarżący domagał się jej uchylenia w części dotyczącej naruszenia: "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi", oraz zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił, że wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń; art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., umowy międzynarodowej AETR oraz Rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz Rozporządzenia WE 165/2014, poprzez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych.
W szczególności podniósł, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów k.p.a. w tym art. 77 § 1, 107 § 3 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Wnioski wysnute przez kontrolującego nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna winna powoływać podstawę prawną. W rozumieniu ww. przepisu chodzi tak o podstawę formalną - którą stanowi przepis art. 106 i 107 k.p.a., ale również podstawę prawa materialnego, którego ewentualne naruszenie stanowić może podstawę wydania decyzji. Zaskarżona decyzja nie powołuje podstawy prawnej - materialnej.
Ponadto zarzucił:
- naruszenie przepisu art. art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 6.650 zł mimo, iż stwierdzone naruszenie było wyłącznie spowodowane działaniami kierowcy niezależnymi od przewoźnika oraz przez niego nieinspirowanymi, przedsiębiorca nie ponosi za nie odpowiedzialności, a organy obu instancji nie przeprowadziły właściwego postępowania dowodowego,
- zignorowanie przez organ II instancji wniosku o przeprowadzenie przesłuchania właściciela firmy w zakresie stwierdzonego naruszenia oraz ustalenia okoliczności powstania tego naruszenia, pominięcie zastrzeżeń strony określonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
- art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, że kontrolujący nie zastosował się do § 50 i 51 Zarządzenia Nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. które zobowiązują go do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia niezgodności zapisów za pomocą innych dostępnych środków dowodowych, w szczególności przy pomocy innych dokumentów takich jak: listy przewozowe, przepustki, bilety, dokumenty z ważenia, protokoły kontroli, itp., oraz wszystkiego innego, co może stanowić dowód i przyczynić się do wyjaśnienia sprawy np. dane z punktów preselekcyjnych, bramownic.
Podkreślił, że do naruszenia doszło tylko i wyłącznie z winy kierowcy, bez wiedzy i aprobaty przedsiębiorcy. Fakt ten został potwierdzony przez kierowcę i zapisany przez kontrolującego funkcjonariusza w protokole. Kierowca dopuścił się w/w naruszenia z powodów nieznanych skarżącemu, żadne okoliczności związane z realizacją przewozów wykonywanych przez jego firmę nie powodowały i nie zmuszały kierowcy do takiego zachowania. W stosunku do kierowcy wyciągnięto konsekwencje dyscyplinarne.
Dalej wyjaśnił, że pojazdy i kierowcy skarżącego są poddawane regularnie kontrolom drogowym, podczas których nie stwierdzono żadnych uchybień. Wobec powyższego jedna kontrola stwierdzająca naruszenie przepisów jest przypadkiem jednostkowym w stosunku do wykonywanych operacji transportowych firmy. Bezpośrednio po przedmiotowej kontroli zostały podjęte działania w zakresie wdrożenia prawidłowej dyscypliny pracy oraz wdrożone procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń. Jako rzetelny przedsiębiorca skarżący dopełnił wszystkich obowiązków po stronie przewoźnika, w szczególności:
- kierowcy poinformowani byli o obowiązujących przepisach transportowych ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców: Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, Rozporządzenia (WE) nr 165/14 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR),
- kierowcy są na bieżąco sprawdzani i jest prowadzony nadzór nad ich czasem pracy,
- w firmie od 1 stycznia 2016 roku został wprowadzony regulamin nagród i kar dotyczący czasu pracy oraz przestrzegania innych przepisów prawa, aby odpowiednio zapewnić przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa,
- kierowcy posiadają odpowiednie wymagane przepisami prawa szkolenia oraz kompetencje,
- prowadzone są cykliczne szkolenia z zakresu norm czasu pracy, trasy są planowane zgodnie z obowiązującymi normami, firma dysponuje zarówno systemem nadzoru GPS jak również specjalistycznymi programami w tym zakresie,
- kierowcy są zatrudnieni na umowę o pracę i wynagrodzenie nie jest uzależnione od przejechanych kilometrów, ilości przewiezionych ładunków czy też terminowości dostaw.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by naruszała ona prawo, tak procesowe, jak i materialne.
W pierwszej kolejności należy odnotować, iż skarżący kwestionował rozstrzygnięcia organów obu instancji w zakresie, w jakim przypisano mu odpowiedzialność za nierejestrowanie przez kierowcę za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Rozstrzygnięcia organów w pozostałym zakresie skarżący nie kwestionował, a Sąd również nie znajduje podstaw, by je podważać z uwagi na brak zgodności z prawem.
In merito, podstawę materialną przyjęcia odpowiedzialności skarżącego stanowił art. 92a ust. 1, 6 u.t.d. w związku z lp. 6.2.1. zał. nr 3 do ustawy,
art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 32 i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tekst jedn.: Dz.U.UE.L 2014 60.1 z późn. zm.). Powołane przepisy przewidują odpowiedzialność za naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a na gruncie niniejszej sprawy - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W sprawie w sposób bezsporny ustalono, że zatrudniony u skarżącego kierowca, realizując na jego rzecz i w jego imieniu przewozy dokonywał manipulacji związanych z urządzeniem rejestrującym. Kierowca przesłuchany na tę okoliczność przyznał się do stosowania niedozwolonego urządzenia, t. j. magnesu przyłożonego do impulsatora skrzyni biegów w celu manipulowania działaniem tachografu – magnes załączono do akt sprawy. Wyjaśnił również, że w dniu poprzedzającym kontrolę, t. j. w dniu 27 lipca 2017 r. posługiwał się magnesem na załadunku
w godzinach 9:00 - 9:50 w celu zarejestrowania przerwy w czasie załadunku
i ważenia. W toku kontroli ujawniono również, że w pojeździe znajduje się karta skarżącego – R. B., którą kierowca wykorzystywał do rejestrowania na niej swojej aktywności w dniach 11 lipca 2017 r., 12 lipca 2017 r. oraz 17 lipca 2017 r. Kierowca wyjaśnił, iż w ostatnim miesiącu wyłącznie on był w posiadaniu karty skarżącego i wyłącznie on z niej korzystał, gdy brakowało mu czasu. Co więcej, kierowca zeznał, iż jego przełożony zdawał sobie sprawę, że korzystał on z jego karty kierowcy.
Zasadniczo skarżący w ogóle nie kwestionował dokonania przez kierowcę naruszenia, podnosił jedynie, iż było to wynikiem wyłącznej inicjatywy kierowcy, on sam nie posiadał w tym przedmiocie żadnej wiedzy, przeprowadził odpowiednie szkolenia pracownikom, dbał by posiadali wiedzę odnośnie do ciążących na nich obowiązków, dlatego też w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 92b
i 92c u.t.d.
Odnosząc się do możliwości zastosowania art. 92b ust. 1 u.t.d. Sąd zauważa, iż hipoteza tego przepisu jest jasna i obejmuje swoim działaniem przypadki,
w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów
o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku. Uregulowanie to ma więc zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń w nim wskazanych (dotyczących generalnie rzecz ujmując czasu prowadzenia pojazdów). Nie ma natomiast zastosowania, co trzeba wyraźnie podkreślić, do naruszeń dotyczących zasad stosowania i obsługi tachografów, a tych właśnie zasad dotyczy zastosowanie magnesu celem zmanipulowania działania tachografu – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. II GSK 275/16.
W kwestii zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. należy wywieść, iż wskazane
w jego treści przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r., sygn. II GSK 3353/16
Zamontowania przez kierowcę magnesu nie można uznać za okoliczność, której podmiot wykonujący transport nie mógł przewidzieć, na którą nie miał wpływu, a samo naruszenie, tj. założenie magnesu, za zdarzenie, którego nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności, jaką ten podmiot powinien się wykazać przy zawodowym świadczeniu usług transportowych w oparciu o u.t.d. Przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie da się natomiast wykazać jedynie poprzez wskazanie na odbycie przez kierowcę przeszkolenia – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r., sygn. II GSK 4156/16.
W kwestii używania przez kierowcę karty skarżącego wyjaśnił on, iż czynił to za jego wiedzą, gdy brakowało mu czasu.
Opisane działania kierowcy bezspornie doprowadziły do niezarejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, co przesądza o zasadności nałożonej kary.
Brak przesłuchania skrzącego nie stanowił naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący miał możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co uczynił składając wyjaśnienia pisemne w dniu 17 sierpnia 2017 roku. Organy w swoich decyzjach ustosunkowały się do twierdzeń skarżącego, a sam skarżący nie podniósł w skardze żadnych nowych okoliczności, na które nie powoływałby się w swoim piśmie. Nie można wobec tego przyjąć, że skarżący był pozbawiony możliwości działania; możliwości obrony swojego interesu.
Poczynione przez organy w toku postępowania ustalenia dają jednoznaczny obraz faktów, w oparciu o które wydano rozstrzygnięcia w sprawie i nie pozostawiają wątpliwości, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd skontrolował kwestionowaną skargą decyzję również w pozostałym zakresie: 1) przekroczenia w dniu 11 lipca 2017 r. dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 16 minut, oraz przekroczenia w dniu 17 lipca 2017 r. dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 10 minut, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł; 2) przekroczenia w dniu 11 lipca 2017 r. maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 1 minutę, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 550 zł; 3) skrócenia
w dniu 11 lipca 2017 r. dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 43 minuty, skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300 zł.
Granice zaskarżenia nie zostały przez skarżącego określone w sposób precyzyjny, stąd też sąd przyjął, iż pomimo wniosku o uchylenie decyzji jedynie
w części, sama skarga została wniesiona wobec "całej" decyzji.
Należy zwrócić uwagę, że okoliczności popełnienia ww. deliktów nie budzą żadnych wątpliwości i nie były również kwestionowane przez skarżącego.
Dane cyfrowe pobrane w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy skarżącego, oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę dowiodła, że w dniu 11 lipca 2017 r. o godzinie 4:04 kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył o godzinie 19:26 tego samego dnia. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 12 godzin i 16 minut, podczas gdy dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w łącznym wymiarze maksymalnie 10 godzin. Kierowca przekroczył tym samym dopuszczalny łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 16 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Zasadnie zatem, uwzględniając lp. 5.1.1 (x1) oraz lp. 5.1.2 (x2) załącznika nr 3 do u.t.d. nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł.
Analiza tych samych danych oraz zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 17 lipca 2017 r. o godzinie 4:46 rozpoczął on dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył o godzinie 19:16 tego samego dnia. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 10 minut, podczas gdy dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w łącznym wymiarze maksymalnie 10 godzin. Powyższe oznacza iż kierowca przekroczył dopuszczalny łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 10 minut. I w tym wypadku nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1.1 (x1) oraz lp. 5.1.2 (x1) załącznika nr 3 do u.t.d. było więc zasadnie.
Weryfikacja danych cyfrowych pobranych w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy skarżącego, oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę wykazała, iż w dniu 11 lipca 2017 r. kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 1 minutę. Kierowca prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 31 minut w okresie od godziny 13:31 dnia 11 lipca 2017 r. do godziny 19:26 tego samego dnia, nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze co najmniej 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku- po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, oraz treść art. 4 lit. j), d), art. 7 rozporządzenia (WE)
nr 561/2006 oraz lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna w wysokości 550 zł z tytułu przedmiotowego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.2.1 (x1) oraz lp. 5.2.2 (x2) załącznika nr 3 do u.t.d. była zasadna.
W oparciu o zsumowane dane cyfrowe pobrane w toku kontroli z karty kierowcy A. L., karty kierowcy skarżącego, oraz z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, z uwzględnieniem zeznań złożonych przez kierowcę ustalono, iż w dniu 11 lipca 2017 r. o godzinie 4:04 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku dziennego. W tym okresie kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 17 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:26 dnia 11 lipca 2017 r. do godziny 2:43 dnia 12 lipca 2017 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 43 minuty. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków.
Uwzględniając art. 8 ust. 1 – 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna w wysokości 300 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 (x1) oraz lp. 5.3.2 (x1) załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
W relacji do możliwości egzoneracji przewidzianych treścią art. 92b i 92c u.t.d. Sąd podtrzymuje swoje wyżej prezentowane stanowisko. Charakter naruszeń, jakich dopuścił się zatrudniony u skarżącego kierowca: zafałszowanie działania tachografu poprzez użycie magnesu, oraz korzystanie z karty kierowcy skarżącego, gdy kierowcy brakowało czasu, jak również samo pozostawienie karty kierowcy skarżącego w pojeździe, świadczą o tym i nie można przyjąć, iż skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych i nie miał wpływu na powstanie naruszeń.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło