II SA/Rz 1391/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 17 września 2024 r. nr SKO.4171.21.1369.2024 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30 lipca 2024 r. nr GLW.6331.2.2019. Przedmiotem skargi C. W. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 17 września 2024 r. nr SKO.4171.21.1369.2024, w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 marca 2017 r. Skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") o wszczęcie postępowania administracyjnego, w związku z zalewaniem jej nieruchomości, stanowiącej działkę o nr ewid. [...] w W., wodą opadową z nieorynnowanego dachu budynku gospodarczego znajdującego się na sąsiedniej działce nr ewid. [...], stanowiącej własność J. M. oraz skierowaniem wody z dwóch rynien drugiego budynku gospodarczego w stronę drogi dojazdowej. Podała również, że odpływy wód opadowych są skierowane w stronę jej działki, poprzez podwyższenie terenu nasypem, a ponadto przez jej działkę wkopana jest drena piwniczna z działki nr [...], co powoduje że woda spływa na jej działkę. Sprawa kilkukrotnie stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia przez Wójta, jednak wydane orzeczenia były następnie uchylane na skutek złożonych od nich odwołań przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W sprawie tej zapadł również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1038/21, uchylający decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] oraz decyzję Wójta z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 492/22, oddalający skargę kasacyjną Kolegium. Następnie Wójt wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], odmawiającą nakazania właścicielowi działki o nr ewid. [...] w W., przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ta decyzja również została uchylona przez SKO, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], które nakazało organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy wydanymi w tej sprawie opiniami biegłego T. B. z listopada 2019 r. oraz z sierpnia 2020 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, aktualnie wydaną decyzją z dnia 30 lipca 2024 r., nr GLW.6331.2.2019, Wójt, działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.; dalej: "u.P.w.") oraz art. 104 § 1 i § 2 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), orzekł o odmowie nakazania właścicielowi gruntu - działki nr ewid. [...] położonej w W., przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na gruncie sąsiednim, tj. działce nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji na wstępie wskazał, że postawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 29 ust. 1 u.P.w. obowiązujący w chwili wszczęcia postępowania. Następnie zaznaczył, że kierując się wytycznymi SKO, uzupełniona została opinia techniczna, sporządzona przez powołanego w sprawie biegłego – T. B. (uzupełnienie opinii z dnia 20 czerwca 2024 r.). Opierając się na zebranym materiale dowodowym, organ I instancji wskazał, że działka o nr ewid. [...] należąca do Skarżącej, położona jest poniżej działki nr ewid. [...] należącej do J. M., a nieruchomości te rozdziela wewnętrzna droga dojazdowa, o częściowo utwardzonej nawierzchni, która została urządzona w działce będącej własnością Skarżącej. Organ zaznaczył, że takie naturalne ukształtowanie terenu powoduje, że dochodzi do zgodnego z prawem natury spływu wód opadowo-roztopowych z terenu działki nr ewid. [...] oraz z obiektów stanowiących zabudowę działki nr [...] na działkę nr ewid. [...] położoną niżej. Dodatkowo brak odwodnienia wewnętrznej drogi dojazdowej po jej obu stronach na całej długości przyczynia się do tego, że wody opadowo-roztopowe spływają po przedmiotowej drodze powierzchniowo w dół. Organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby teren działki nr ewid. [...] został przekształcony w sposób powodujący intensyfikację spływu wód opadowych i roztopowych. Ukształtowanie terenu obejmującego działkę nr ew. [...] nie uległo zmianom. Organ zwrócił uwagę, że biegły w uzupełnieniu opinii z dnia 8 grudnia 2023 r. ustalił na podstawie mapy do celów projektowych, wysokościowej, sporządzonej przez uprawionego geodetę, że działka J. M. nr ewid. [...], nachylona jest pod kątem od 5 % do 8,84% w kierunku działki [...] należącej do C. W. i takie jest naturalne ukształtowanie terenu na spornych nieruchomościach. W ocenie organu, nie została zatem potwierdzona okoliczność, że szkody powstałe na działce skarżącej nastąpiły na skutek nadsypania ziemi na gruncie J. M. Wójt podał dalej, że na działce o nr [...] znajduje się budynek gospodarczy (nr ewid. [...]) o konstrukcji murowanej z pustaków zlokalizowany w części północno-zachodniej działki. Od strony zachodniej ww. budynek posiada połać dachową pokrytą płytami azbestowo-cementowymi, bez rynny i rury spustowej. Z fragmentu tej połaci wody opadowo-roztopowe spływają bezpośrednio na nieutwardzony teren działki nr ewid. [...] od jej zachodniej strony i pośrednio na połać dachu dobudówki o konstrukcji drewnianej z jednospadowym dachem, wzdłuż którego podwieszona jest rynna nie posiadająca rury spustowej, z której z kolei wody opadowo-roztopowe spływają bezpośrednio na teren biologicznie czynny zachodniej części działki nr ewid. [...]. Od strony wschodniej, z drugiej połaci dachowej budynku gospodarczego oznaczonego nr [...], wody opadowo-roztopowe spływają grawitacyjnie bezpośrednio na teren nieutwardzony działki nr [...], zgodnie z upadem po terenie działki nr ewid. [...] w kierunku drogi przebiegającej w działce nr ewid. [...]. Drugi budynek gospodarczy usytuowany na działce nr ewid. [...] i oznaczony nr ewid. [...], posiada konstrukcję murowaną z pustaków i z cegły oraz dwuspadowy dach, z połaci którego wody opadowo-roztopowe ujęte są w rynny podwieszone do spodu konstrukcji dachu i odprowadzane poprzez rury spustowe na teren utwardzony działki nr ewid. [...]. Organ stwierdził, że wody opadowe spływają z dachu budynku gospodarczego na teren utwardzony o powierzchni 100 m2 oraz na teren biologicznie czynny o powierzchni 1,12 ara. Wody te spływają bezpośrednio na drogę dojazdową, a następnie płyną dalej w dół, zgodnie z ukształtowaniem terenu na działkę nr ewid. [...]. Zdaniem organu jest to spływ naturalny. Spływ ten nie jest spływem skoncentrowanym, punktowym, skupionym w jedną strugę wody, lecz jest to spływ na dłuższym odcinku terenu, na styku działek ze sobą sąsiadujących w kierunku działki nr ewid. [...]. W ocenie organu wody opadowo-roztopowe zostały prawidłowo zagospodarowane przez J. M. na jego działce i nie potwierdzono, aby poprzez swoje celowe działanie odprowadzał wody lub ścieki na grunt sąsiedni. Organ wskazał również, że od strony południowej budynku gospodarczego oznaczonego nr [...], J. M. posiada płytę do składowania obornika o wymiarach 5,0 m x 5,20 m, a z ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego wynika, że płyta ta jest szczelna i brak z niej wycieków. Z kolei w kwestii zamontowanej w budynku gospodarczym dreny piwnicznej, posiadającej wylot na działce należącej do Skarżącej, organ ustalił, że drena prawdopodobnie jest załamana na odcinku pod istniejącą drogą w działce nr ewid. [...] i jest tym samym niedrożna. Na podstawie powyższych ustaleń, organ I instancji uznał, że nie nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr ew. [...] ze szkodą dla działki nr ew. [...], a spływ wód opadowo-roztopowych jaki ma miejsce na ww. działkach jest spływem naturalnym, zgodnym z ukształtowaniem terenu. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła, że wydana aktualnie opinia uzupełniająca biegłego T. B. z dnia 6 czerwca 2024 r. nie wyjaśniła sprzeczności w dotychczasowych opiniach tego biegłego. Ponadto zaznaczyła, że wskazywana przez biegłego droga na ww. działkach, która ma mieć wpływ na naturalny spływ wody, nie jest drogą wewnętrzną a jedynie dojazdem do jej posesji. Podniosła również, że nie zbadano rzędnych na mapach archiwalnych z lat 1998-2000. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 września 2024 r., działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 u.P.w., utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy. Kolegium wyjaśniło, że przesłankami wydania nakazów w trybie art. 29 u.P.w. jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. SKO wskazało, że w celu rozstrzygnięcia sprawy organ I instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego T. B. Pierwsza opinia została sporządzona w listopadzie 2019 r. i wskazywała na to, że na działce nr [...] nastąpiła szkoda wywołana spływem powierzchniowym wód opadowo-roztopowych z dachu budynku gospodarczego, którego połacie dachowe nie posiadają odwodnienia w postaci rynien i rur spustowych ujmujących te wody. Ponieważ w sporządzonej opinii nie wyjaśniono jakie konkretnie czynności właściciela działki nr [...] miały spowodować naruszenie stosunków wodnych na tej działce ze szkodą dla sąsiedniej działki nr [...], konieczne stało się sporządzenie opinii uzupełniającej. Opinię taką biegły sporządził w sierpniu 2020 r. Po ponownym przeanalizowaniu dostępnego materiału dowodowego biegły ustalił, że ukształtowanie terenu obejmującego działkę nr ewid. [...] nie uległo zmianom, teren nie został przekształcony przez jego właściciela, a użytkowanie rolnicze nie stanowi istotnej zmiany, która przyczynić się mogła do powstania szkód na niżej położnej działce nr [...]. W rezultacie biegły stwierdził, że spływ wód opadowo-roztopowych, jaki ma miejsce na działce nr [...] oraz [...], jest spływem naturalnym oraz zgodnym z ukształtowaniem terenu, nie zostały zmienione kierunki ani natężenia odpływu wód znajdujących się na działce nr [...] ze szkodą dla działki [...], nie zachodzi więc konieczność wykonania urządzeń zapobiegających szkodom ani przywrócenia terenu do stanu poprzedniego, bowiem ukształtowanie terenu przedmiotowych działek nie uległo zmianie od co najmniej 50 lat. Biegły uznał więc, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a tym samym działania właściciela działki nr ewid. [...] nie przyczyniły się w żaden sposób do szkodliwego oddziaływania na działkę sąsiednią. Wyjaśniając powody sprzeczności obu sporządzonych w tej sprawie opinii biegły w piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. wskazał, że wykonując pierwszą opinię w listopadzie 2019 r. nie uwzględnił wszystkich kwestii związanych z faktycznym stanem w terenie na działkach nr ew. [...] i [...] w W., tj. ukształtowania terenu, jego naturalnego spadku oraz tego, że działka Skarżącej położona jest poniżej działki J. M. Aktualnie biegły stwierdził, że na działce nr ew. [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr ew. [...], ponieważ ukształtowanie terenu działek nr ew. [...] i [...] oraz to, że działka nr ew. [...] położona jest poniżej od działki nr ew. [...] i drogi wewnętrznej przebiegającej w działkach nr ew. [...] i [...] powoduje, ze dochodzi do naturalnego spływu powierzchniowego wód opadowo-roztopowych z terenu działki nr ew. [...] oraz z obiektów stanowiących zabudowę działki nr ew. [...] położonych w stosunku do działki nr ew. [...]. Dodatkowo brak odwodnienia drogi wewnętrznej przebiegającej w działkach nr ew. [...] i [...] przyczynia się do tego, że wody opadowo-roztopowe spływają po ww. drodze powierzchniowo w dół w kierunku działki nr ew. [...]. W ocenie biegłego, nie ma związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na działce nr ew. [...] ze szkodą dla działki nr ew. [...]. Nie nastąpiło przekierowanie spływu wód opadowo-roztopowych na działce nr ew. [...] ze szkodą dla działki nr ew. [...]. Zaistniała sytuacja jest stanem naturalnym, a tym bardziej ukształtowanie terenu na działkach nr ew. [...] i [...] sprzyja naturalnemu, grawitacyjnemu spływowi wód opadowo-roztopowych zgodnym ze spadkiem w terenie. Zdaniem biegłego na skutek zabudowania działki nr [...] budynkiem mieszkalnym oraz dwoma budynkami gospodarczymi (w latach 60-70 XX w.) nastąpiło co prawda nieznaczne zwiększenie się spływu wód opadowo-roztopowych (Q = 4,30 l/s) na działkę J. M., a następnie na skutek naturalnego ukształtowania terenu na działkę Skarżącej, to jednak spływ ten nie jest skoncentrowany i dlatego nie ma znaczącego wpływu na działkę Skarżącej, biorąc pod uwagę całkowity spływ wód z działki J. M. na działkę Skarżącej, spowodowany naturalnym spadkiem terenu i faktem, że działka nr [...] położona jest wyżej od działki nr [...]. Należało zatem przyjąć brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zabudowaniem działki nr [...] a szkodami na działce wnioskodawczyni. Wyjaśniono również, że wody z orynnowanego dachu budynku gospodarczego (nr ewid. [...]), położonego dalej od drogi dojazdowej do gospodarstwa Skarżącej, spływają bezpośrednio na teren utwardzony o powierzchni 100 m2 na działce J. M., ale też na teren biologicznie czynny o powierzchni 1,12 a, skąd następnie spływają na działkę Skarżącej. Okoliczność zatem, że woda opadowo-roztopowa z jednego budynku gospodarczego spływa na teren utwardzony (przez co jej siła może być większa) nie wpływa na szkodę na działce Skarżącej, bowiem następnie woda ta spływa już po terenie biologicznie czynnym (o dość dużej powierzchni) na działce J. M., gdzie z pewnością dochodzi do częściowej jej absorpcji. Kolegium zaznaczyło, że ww. teren utwardzony znajduje się w pobliżu budynku gospodarczego (nr ewid. [...]), który położony jest dalej od drogi dojazdowej Skarżącej, natomiast wokół budynku gospodarczego (nr ewid. [...]), który położony jest w pobliżu drogi dojazdowej, nie stwierdzono istnienia utwardzeń, a woda z nieorynnowanego dachu spływa bezpośrednio na teren nieutwadzony. W ocenie Kolegium należało podzielić wnioski opinii uzupełniającej, że w sprawie nie doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a niewątpliwy fakt spływania wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] na działkę nr [...] jest spowodowany ukształtowaniem terenu, niezwiązanym z jakąkolwiek ingerencją właściciela czy też osób trzecich. W tej sytuacji fakt, że budynki gospodarcze na działce nr [...] wybudowane około 50 lat temu nie posiadają pełnego orynnowania nie wpływa szkodliwie na działkę sąsiednią. Woda opadowa i roztopowa niezależnie od istnienia bądź nie budynków i tak spływałaby zgodnie z ukształtowaniem terenu na działkę położoną niżej, tj. działkę nr ewid. [...]. SKO podzieliło również pozostałe ustalenia organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, wyjaśniło, że brak jest możliwości porównania obecnie wyznaczonych rzędnych w terenie z rzędnymi przed rokiem 2000, bowiem w Powiatowym Zasobie Geodezyjnym dla gminy [....] brak jest map zawierających dane o różnicy poziomów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 29 oraz art. 234 u.P.w. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich i na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ nie wykonał zaleceń sformułowanych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1038/21, a także że fakt wydania sprzecznych opinii winien skutkować powołaniem w sprawie innego biegłego. Zaznaczyła, że nie wskazywała na naruszenie stosunków wodnych poprzez wybudowanie budynków, lecz polegające na spływie wody z nieorynnowanego dachu budynku gospodarczego oraz na skierowaniu wody z dwóch rynien drugiego budynku na jej drogę dojazdową, zalewając dojazd do domu oraz dom mieszkalny. Podniosła również, że materiał dowodowy dotyczący nadsypania ziemi na działce jest niewystarczający i konieczne jest zbadanie rzędnych poziomu gruntu na mapach wysokościowych i porównanie ich ze stanem obecnym oraz przeprowadzenie dowodów osobowych na okoliczność tego nadsypania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 31 stycznia 2025r. Skarżąca uzupełniając argumentację skargi wskazała na sprzeczność dotychczas wydanych opinii oraz na konieczność powołania nowego biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga została uwzględniona, gdyż w ocenie Sądu Organy I oraz II instancji mimo ponownego rozpoznania sprawy nie wykonały wiążących zaleceń, wskazanych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 24 listopada 2021r., II SA/Rz 1038/21, co doprowadziło do istotnego, mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na mocy prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie 24 listopada 2021r., II SA/Rz 1038/21 a następnie wyroku NSA z 7 lipca 2023r., III OSK 492/22 zostało przesądzone, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (przepisy dotychczasowe), ponieważ sprawa została wszczęta i niezakończona przed dniem 1 stycznia 2018r. Zastosowaniu podlega więc art. 29 u.P.w., zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: - zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; - odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działań osób trzecich, ze szkoda dla gruntów sąsiednich - art. 29 ust. 2 u.P.w. Natomiast z art. 29 ust. 3 u.P.w. wynika, że jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt, burmistrz, prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z treści ww. przepisu wynika, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie tej decyzji wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 u.P.w. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Ustawa Prawo wodne nie zawiera definicji "zmiany stanu wody na gruncie". Jednakże analiza przepisu art. 29 u.P.w. prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie - to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi - i daje ona organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 u.P.w. Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich, np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływały wody opadowe z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2012r., II SA/Gl 556/12, LEX nr 1253962). Istnieć więc musi adekwatny związek przyczynowo-skutkowy między dokonanym naruszeniem a realną, faktycznie wyrządzoną szkodą. Przed wydaniem ww. prawomocnego wyroku przez WSA w Rzeszowie Organy dysponowały dowodami w postaci dwóch opinii biegłego, przy czym opinie te wzajemnie się wykluczały. W pierwszej z nich (z listopada 2019r.) biegły przyjął, że nastąpiła szkoda na działce nr [...] wywołana spływem wód z budynku gospodarczego nr [...]. W drugiej opinii (z sierpnia 2020 r. ) taki związek wykluczono. WSA w Rzeszowie uchylając decyzje Organów I oraz II instancji nakazał ustalić, czy ilość wody spływająca na działkę sąsiednią (nr [...]), jej prędkość byłaby taka sama, gdyby zabudowa na działce nr [...] nie istniała. Sąd wówczas podkreślił, że woda ze wschodniej połaci budynku gospodarczego nr [...] spływa na utwardzony teren działki J. M., co zgodnie z kierunkiem nachylenia działki oznacza kierowanie wody na posesję skarżącej. Woda ta nie jest zagospodarowana na terenie posesji J. M., ale kierowana na działkę nr [...]. Woda z połaci zachodniej budynku gospodarczego spływa na teren porośnięty trawą, użytek grunty orne pochylony w kierunku działki nr ewid. [...]. Wobec bardzo wysokiego poziomu wód gruntowych woda z tej połaci dachu także spływa na działkę skarżącej, nie zatrzymuje się na działce nr ewid. [...]. Sąd wskazał, że biegły nie uzasadnił swojej tezy z drugiej opinii (str. 6 – 7), że naturalny spływ wód z działki nr ewid. [...] na działkę nr [...] nie został zmieniony zabudową, która powstała ok. 50 lat temu. Zabudowa mieszkalna i gospodarcza dz. nr [...] wg biegłego nie wpływa negatywnie na działkę nr [...]. Stanowisko biegłego z drugiej opinii z sierpnia 2020r Sąd ocenił jako chybione. Woda, która spływa z dachu, zwłaszcza o dużym kącie nachylenia i dużej powierzchni nabiera prędkości. Jeśli spada na utwardzony grunt albo trudno przepuszczalny teren (wysoki poziom wód gruntowych), staje się siłą, która może być niszcząca. Wpływ takiej sytuacji na grunt sąsiedni zawsze jest większy niż woda spływająca bezpośrednio na grunt. Jest to oczywiste i nie wymaga wiadomości specjalnych. Ponadto woda padająca na grunt niezabudowany stagnuje na nim i zmniejsza się jej ilość, która zgodnie ze spadkiem gruntu może spłynąć na sąsiednią działkę. Sąd wskazał, że biegły w opinii uzupełniającej nie przeprowadził wyliczeń ilości spływu wody z działki nr [...] na działkę nr [...] w wariancie bez zabudowy, w tym bez utwardzeń gruntu i z istniejącą zabudową. Również materiał dowodowy dotyczący nadsypania ziemi na działce był zdaniem Sądu niewystarczający. Sąd stwierdził więc, że konieczne jest zbadanie rzędnych poziomu gruntu na mapach wysokościowych i porównanie ich ze stanem obecnym. Ważne jest też przeprowadzenie dowodów osobowych na okoliczność tego nadsypania. Sąd stwierdził, że konieczne będzie więc poczynienie ustaleń, czy zrealizowanie obiektów budowlanych na działce J. M. może być źródłem szkody w postaci zalewania gruntu i budynków Skarżącej. W toku ponownego rozpoznania sprawy Organ I instancji zgromadził dowody w postaci dwóch kolejnych opinii uzupełniających, które w ocenie Sądu również nie przyczyniły się do wyjaśnienia kluczowych okoliczności tej sprawy. W opinii uzupełniającej z 8 grudnia 2023r. biegły wskazał, że ilość wód opadowo-roztopowych zwiększyła się o 4,30 l/s w stosunku do pierwotnego natężenia 8,37 l/s. Tym samym spływ ten po zabudowie nie uległ znaczącej zmianie. Biegły stwierdził, że jest to spływ naturalny, zgodny ze spadkiem terenu. W dalszej kolejności biegły stwierdził, że gdyby na działce nie istniała żadna zabudowa to ilość spływającej wody byłaby taka sama. To stanowisko zostało zasadnie zakwestionowane w decyzji kasatoryjnej SKO w Krośnie z dnia [...] kwietnia 2024r. Organ II instancji uchylił wówczas decyzję Organu I instancji a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Kolegium prawidłowo zwróciło uwagę, że biegły nie wyjaśnił, dlaczego zwiększona o 4/30 l/s ilość wód spływających na działce Skarżącej może zostać uznana za wielkość pomijalną. SKO trafnie wskazało również, że w kolejnych opiniach biegły podaje sprzeczne dane, które stanowią następnie podstawę jego wyliczeń. W szczególności wskazano, że biegły w swych opiniach z listopada 2019r. oraz z grudnia 2023r. podaje: - odmienne powierzchnie działki, z których ma spływać woda na działkę Skarżącej, - odmienne obliczenia dotyczące ilości wód spływających z obszaru niezabudowanego, - odmienne powierzchnie dachów budynków dla potrzeb obliczenia ilości spływającej wody, - odmienne obliczenia dotyczące ilości wód spływających z budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych . W decyzji z [...] kwietnia 2024r. SKO w Krośnie prawidłowo wskazało również, że nie przeprowadzono żadnego dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego nadsypania ziemi na działce J. M., stosownie do zaleceń WSA. Kolegium stwierdziło, że sam fakt dołączenia do akt sprawy mapy dla celów projektowych z danymi wysokościowymi nie stanowi wypełnienia zaleceń Sądu. W toku ponownego rozpoznania sprawy biegły sporządził kolejną opinię uzupełniającą z 20 czerwca 2024r. Wyjaśnienia w niej zawarte organy uznały za wystarczające, stąd też stanowiły podstawę do wydania przez Organ I instancji decyzji o odmowie nakazania właścicielowi działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. SKO w Krośnie w zaskarżonej decyzji utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...], uznając stanowisko biegłego wyrażone w opinii z czerwca 2024r. za wyczerpujące. W ocenie Sądu, mimo sporządzenia w sumie czterech opinii nadal nie zostały przedstawione przez biegłego wyliczenia dotyczące porównania ilości spływu wody, których wykonanie nakazał WSA. Nie usunięto również pojawiających się w opiniach biegłego sprzeczności co do powierzchni zabudowy. Nie wyjaśniono również kwestii zawiązanej z nadsypaniem gruntu. W opinii uzupełniającej z czerwca 2024r. biegły wyjaśnił, dlaczego stwierdził, że zmiana ilości spływu wód opadowo-roztopowych o 4,30 l/s nie ma znacznego wpływu na działkę. Biegły argumentował to tym, że nie jest to spływ skoncentrowany, punktowy, skupiony w jedną strugę wody, tylko jest to spływ na dłuższym docinku obszaru na styku działek nr [...] i [...] w kierunku działki nr [...]. Powyższe stwierdzenie w ocenie Sądu jaki się jako bardzo lakoniczne i nie poparte szerszą argumentacją. W powyższym zdaniu biegły przyznaje jak się wydaje, że zwiększony spływ wody o 4,30 l/s ma miejsce w kierunku działki o nr [...]. Argument o tym, że nie jest to spływ skoncentrowany, gdyż odbywa się na dłuższym odcinku nie jest przekonujący, gdyż nie został poparty analizą dotyczącą spadków nachylenia terenu działki nr [...] w kierunku działki nr [...], ewentualnie analizą różnić rzędnych poziomów działki nr [...] i [...]. Powyższe wyjaśnienie biegłego jawi się jako nieprzekonujące również w kontekście wcześniejszych ustaleń z których wynika, że woda spływająca z połaci dachu budynku gospodarczego nr [...] nie jest zagospodarowana na terenie działki J. M., lecz kierowana na działkę nr [...], mając na uwadze ukształtowanie terenu oraz bardzo wysoki poziom wód gruntowych. Zdaniem Sądu biegły w wyliczeniach zawartych w opinii uzupełniającej z czerwca 2024r. nie dokonał porównania ilości spływu wody, które zalecił do wykonania WSA. Sąd nakazał odpowiedzieć na pytanie, czy ilość wody spływająca na działkę sąsiednią, jej prędkość byłaby taka sama, gdyby zabudowa na działce nr [...] nie istniała. Należało przeprowadzić wyliczenia ilości spływu wody w wariancie bez zabudowy, w tym bez utwardzenia gruntu i z istniejąca zabudową. W opiniach uzupełniających z grudnia 2023r. oraz z czerwca 2024r. biegły podał, że obliczył pierwotne natężenie spływu wody 8,37 l/s z obszaru niezabudowanego na działce nr [...] o powierzchni 0,5236 ha. Wyjaśnił, że powierzchnia ta to fragment powierzchni, z której spływają wody opadowo-roztopowe w kierunku drogi wewnętrznej przebiegającej w działkach nr [...] i [...]. Wyjaśnienia co do powierzchni, przyjętej jako podstawę do obliczenia pierwotnego natężenia spływu wody są nieprecyzyjne. Biegły miał podać ilość spływu wody z powierzchni działki w stanie pierwotnym przed zabudową. Miał więc uwzględnić nie tylko powierzchnię działki, która obecnie jest niezabudowana ale również tą, która obecnie jest zajęta pod budynki i utwardzenie i potraktować ją jako niezabudowaną. Biegły opisuje, że powierzchnia 0,5236 ha to ta, z której spływają wody opadowo-roztopowe w kierunku drogi wewnętrznej. Przedstawiony opis sugeruje, że jest to powierzchnia obecnie niezabudowana podczas gdy biegły miał obliczyć po pierwsze ilość i natężenie spływu wody gdyby zabudowa na działce nr [...] nie istniała. Na podstawie przedstawionego przez biegłego opisu trudno stwierdzić, że ilość 8,37 l/s dotyczy całej powierzchni działki przed zabudową. W przypadku obliczeń ilości spływu wody z istniejącej zabudowy biegły nadal nie wyjaśnił rozbieżności jeżeli chodzi o powierzchnię dachów, z których spływa woda. W opinii z listopada 2019r. biegły podał inne powierzchnie dachów budynków niż w opiniach z grudnia 2023r. oraz z czerwca 2024r. Mimo dostrzeżenia rozbieżności w tym zakresie przez SKO w Krośnie w decyzji z [...] kwietnia 2024r. biegły w kolejnej opinii z czerwca 2024r. nadal nie wyjaśnił tych różnić, czego już Kolegium nie dostrzegło w zaskarżonej decyzji. Ma to natomiast bezpośrednie przełożenie na porównanie ilości spływu wody w stanie zabudowanym i niezabudowanym. Z tego powodu nie można wyliczeń przedstawionych przez biegłego uznać za wiarygodne, a tym samym za mogące stanowić podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu nie została również należycie wyjaśniona rola utwardzenia wokół budynku gospodarczego przy obliczeniach dotyczących zmiany ilości i natężenia spływu wody. Jak wskazał biegły w opinii z czerwca 2024r., woda deszczowa spływa z dachu budynku gospodarczego na teren utwardzony o pow. 100 m2 oraz na teren biologicznie czynny o pow. 1,12 ara. WSA natomiast w wyroku o sygn. II SA/Rz 1038/21 wskazał, że woda, która spływa z dachu na teren utwardzony lub trudno przepuszczalny staje się siłą, która może być niszcząca. Wpływ takiej sytuacji na grunt sąsiedni zawsze jest większy niż woda spływająca bezpośrednio na grunt, która w nim stagnuje a przez to zmniejsza się ilość, która zgodnie ze spadkiem spływa na grunt sąsiedni. Biegły przy obliczeniach dotyczących ilości wody spływającej z terenów zabudowy uwzględnił jedynie powierzchnię dachów budynku mieszkalnego oraz dwóch budynków gospodarczych, co wynika z opinii z grudnia 2023r oraz z czerwca 2024. Nie uwzględnił natomiast powierzchni trwałego utwardzenia. Należy również zwrócić uwagę, że biegły przywoływał argument w postaci braku odwodnienia drogi wewnętrznej przebiegającej na działkach nr [...] i [...]. Zdaniem biegłego brak tego odwodnienia przyczynia się do tego, wody opadowo-roztopowe spływają po drodze powierzchniowo w dół w kierunku działki nr [...] (!). Jak się wydaje biegły pomylił się tutaj w numerze działki, skoro we wcześniejszym fragmencie wskazuje, że to działka nr [...] położona jest poniżej działki nr [...] i drogi wewnętrznej przebiegającej w działkach nr [...] i [...]. Nie zostały również wykonane wytyczne WSA z wyroku o sygn. II SA/Rz 1038/21, które dotyczyły ustalenia poziomu nadsypania ziemi na działce J. M. Sąd stwierdził, że konieczne jest zbadanie rzędnych poziomu terenu gruntu na mapach wysokościowych i porównanie ich ze stanem obecnym. W toku ponownego rozpoznania sprawy biegły w opinii z grudnia 2023r. nie przedstawił ustaleń w tym zakresie. SKO w Krośnie w decyzji z [...] kwietnia 2024r. zwróciło uwagę na brak jakiegokolwiek postępowania dowodowego odnośnie nadsypania ziemi. Kolegium wówczas zwróciło uwagę, że sam fakt dołączenia do akt sprawy mapy do celów projektowych z danymi wysokościowymi nie stanowi wypełnienia zaleceń Sądu. W ponownie prowadzonym postępowaniu biegły w opinii z czerwca 2024r. stwierdził, że nie ma możliwości fizycznego sprawdzenia rzędnych wysokościowych terenu przed 2000r. Uznał, że można jedynie spróbować odszukać materiały archiwalne z lat 1998 – 2000 ale to nie leży w zakresie jego możliwości. Powołał się przy tym na dane wysokościowe zawarte w mapie zasadniczej, sporządzonej przez uprawnionego geodetę. Zatem zalecenia Sądu z poprzednio wydanego wyroku nie zostały wykonane a biegły nie przedstawił w tym zakresie żadnych ustaleń, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia powyższej kwestii. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w toku ponownego rozpoznania sprawy przez Organy doszło do istotnego, mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy swoje rozstrzygnięcia oparły na dwóch opiniach uzupełniających z grudnia 2023r a następnie z czerwca 2024r. mimo, że zawierały wewnętrzne sprzeczności i tym samym nie mogły stanowić podstawy dla ustaleń faktycznych. Należy tutaj zwrócić uwagę, że ustalenia, zawarte w ostatniej opinii uzupełniającej z czerwca 2024r. nadal nie pozwalają na poczynienie rozstrzygających ustaleń faktycznych, które zdecydowałyby o zasadności bądź nie złożonego przez Skarżącą wniosku. SKO w Krośnie początkowo w decyzji z [...] kwietnia 2024r. w pełni prawidłowo oceniło w sposób krytyczny opinię uzupełniającą z grudnia 2023r. Jednak następnie po uzyskaniu opinii z czerwca 2024r. SKO zaakceptowało wnioski z niej wypływające mimo, że biegły nie przeprowadził ustaleń, które spełniałyby zalecenia prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie o sygn. II SA/Rz 1038/21. Należy przy tym zauważyć, że mimo przedstawienia w sumie czterech opinii, z uwagi na sprzeczności w nich zawarte, nie doszło za pomocą tych dowodów do wyjaśnienia istotnych kwestii spornych zaistniałych w tej sprawie. Z tego powodu w ocenie Sądu konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, w której udzielono by w sposób rzetelny odpowiedzi na zagadnienia wskazane w wyroku WSA w Rzeszowie o sygn. II SA/Rz 1038/21. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Organu I instancji z 30 lipca 2024r. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania sądowego, gdyż Skarżąca została zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości na mocy postanowienia WSA w Rzeszowie z 10 grudnia 2024r.