II SA/Rz 1392/23

WyrokWSA w Rzeszowie2024-04-03

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można uzupełnić akt urodzenia o dane biologicznego ojca, jeśli w momencie sporządzania aktu wpisano dane fikcyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie istnieją dokumenty potwierdzające ojcostwo?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły uzupełnienia aktu urodzenia. Uzupełnienie aktu stanu cywilnego jest możliwe tylko na podstawie ściśle określonych dokumentów, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe lub ostateczne decyzje administracyjne. W sytuacji braku takich dokumentów, a także braku uznania dziecka lub ustalenia ojcostwa, dane wpisane zgodnie z ówczesnymi przepisami (tzw. dane fikcyjne) pozostają niezmienione.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o uzupełnienie aktu urodzenia, wskazując na błędne dane ojca. W jego akcie urodzenia wpisano imię 'A.' i nazwisko 'S.' jako dane ojca, podczas gdy skarżący twierdził, że jego biologicznym ojcem jest M. R. Organy administracji odmówiły uzupełnienia, powołując się na brak dokumentów potwierdzających ojcostwo M. R. i zgodność wpisu z przepisami obowiązującymi w dacie sporządzenia aktu. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o odmowie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 lipca 2023 r. nr O-III.6231.3.2023 w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia - skargę oddala - II SA/Rz 1392/23 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 6 lipca 2023 r. nr I-III.6231.3.2023 Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] maja 2023 roku nr [...] o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia. Jak wynika z akt sprawy, 4 maja 2023 r. K. S. złożył wniosek w sprawie uzupełnienia aktu urodzenia. Stwierdził, że jego akt urodzenia nie zawiera danych jednego z rodziców. W akcie urodzenia figurują nieprawidłowe dane ojca tj. imię ojca "A.", a powinny być wpisane dane jego biologicznego ojca tj. "M. R.". Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...] odmówił uzupełnienia aktu urodzenia, sporządzonego na nazwisko: S. K. M., urodzonego [...] w [...], aktualne oznaczenie aktu [...], historyczny nr aktu [...]. Od przedmiotowej decyzji K. S. złożył odwołanie. Wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji jest dla niego krzywdząca. Odwołujący zażądał usunięcia w Jego akcie urodzenia imienia "A.", ponieważ niesłusznie zostało wpisane do aktu urodzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Podkarpacki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 11 ust. 2, art. 2 ust. 6 i art. 37 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1681 z późn. zm., dalej: PASC) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że K. S. urodził się w [...] w [...]. Jako matka dziecka wpisana została S. Z. S., rod. S., urodzona w [...] w m. [...]. W akcie urodzenia w pozycji "Adnotacje" wpisano informację, że na podstawie art. 34 ust. 2 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego wpisano nazwisko "S." jako nazwisko ojca. Na wniosek matki wpisano imię "A." jako imię ojca. Wojewoda wyjaśnił, że w chwili sporządzania aktu urodzenia w zakresie rejestracji urodzenia dziecka, obowiązywał dekret z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 25, poz. 151, z późn. zm.). Zgodnie z art. 34 ust. 2 dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...], sporządzając w dniu [...] akt urodzenia, jako nazwisko ojca dziecka wpisał nazwisko matki dziecka (kobiety niezamężnej) "S." oraz wskazane przez nią imię "A." jako imię ojca dziecka. W akcie urodzenia odwołującego dane ojca (tzw. dane fikcyjne) zostały wpisane zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą Prawo o aktach stanu cywilnego. Podstawę uzupełnienia aktu stanu cywilnego mogą natomiast stanowić wyłącznie dokumenty wymienione w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Katalog tych dokumentów określony przez ustawodawcę w art. 37 jest katalogiem zamkniętym. Akt urodzenia odwołującego się mógłby zostać uzupełniony w żądanym przez niego zakresie, o ile nie zawierałby wszystkich wymaganych danych i o ile istniałyby inne akty stanu cywilnego, akta zbiorowej rejestracji stanu cywilnego prowadzone dla tego aktu i inne dokumenty mające wpływ na stan cywilny bądź zagraniczny dokument stanu cywilnego. Jak wynika z akt sprawy, matka odwołującego się, w chwili jego urodzenia, tj. w dniu [...] oraz w chwili sporządzenia jego aktu urodzenia w dniu [...] była panną. Nie istniało zatem domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki. Nie miało miejsce uznanie dziecka ani ustalenie ojcostwa przez sąd. Wojewoda ocenił, że organ pierwszej instancji uwzględnił wszystkie dokumenty, które mogły stanowić podstawę jego uzupełnienia. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że akt urodzenia odwołującego został sporządzony zgodnie z danymi zawartymi w dokumentach znajdujących się w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego i wpisano w nim dane wymagane przez prawo. Z akt sprawy nie wynika, aby matka odwołującego w chwili jego urodzenia pozostawała w związku małżeńskim. W aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego znajduje się zgłoszenie urodzenia noworodka. Nie ma żadnych innych dokumentów, w tym również takich, które miałyby mieć wpływ na ustalenie pochodzenia dziecka od określonego mężczyzny, tj. protokołu uznania dziecka lub wyroku sądowego dotyczącego ustalenia ojcostwa. Ponadto, sam wnioskodawca nie dołączył do wniosku, jak również nie powołał się na żadne dokumenty, z których wynikałoby, że M. R. jest Jego ojcem. K. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego 6 lipca 2023 r., nr I-III.6231.3.2023 o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia. K. S. wskazał, że nie zgadza się z decyzją Wojewody, gdyż jest dla niego miedzy innymi bardzo krzywdząca, niesprawiedliwa i narusza Jego dobra osobiste. Skarżący podtrzymał stanowisko, że jako ojciec w jego akcie urodzenia winien być wpisany M. R. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Prawidłowo Organy I oraz II instancji stwierdziły, że wniosek Skarżącego nie może stanowić podstawy do uzupełnienia aktu urodzenia w sposób pożądany przez Skarżącego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 PASC, akt stanu cywilnego, który nie zawiera wszystkich wymaganych danych, uzupełnia kierownik urzędu stanu cywilnego, który go sporządził, na podstawie innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny albo na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej osoby lub jej wstępnych. Stosownie do art. 24 PASC wpis wpływający na treść lub ważność aktu stanu cywilnego dołącza się do aktu stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej. Wzmiankę dodatkową dołącza się na podstawie: prawomocnych orzeczeń sądów; ostatecznych decyzji administracyjnych i decyzji administracyjnych o zmianie imienia lub nazwiska; odpisów aktów stanu cywilnego; protokołów sporządzanych przez kierowników urzędów stanu cywilnego albo konsulów z czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, które wymagają dołączenia wzmianek dodatkowych do aktów stanu cywilnego; odpisów zagranicznych dokumentów stanu cywilnego lub innych dokumentów pochodzących od organów obcego państwa, niewymagających uznania; innych dokumentów mających wpływ na treść lub ważność aktu. Nie budzi wątpliwości, że Skarżący w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie przedłożył żadnego z dokumentów, wymienionych w art. 24 ust. 2 PASC. Na rozprawie dodatkowo wyjaśnił, że jego matka od 1984r. starała się o sądowe ustalenie ojcostwa, ale biologiczny ojciec Skarżącego wypierał się go i nie doszło do wydania korzystnego orzeczenia przez sąd. Sprawa była ponawiana bez korzystnego dla Skarżącego skutku. Powyższe potwierdza, że Skarżący nie dysponuje stosownym orzeczeniem sądowym, potwierdzającym ojcostwo M. R. Jak prawidłowo natomiast ustaliły Organy, w akcie urodzenia Skarżącego jako matka dziecka wpisana została S. Z. S., rod. S., urodzona w dniu [...] w m. [...]. W akcie urodzenia w pozycji "Adnotacje" jako nazwisko ojca wpisano nazwisko "S.". Na wniosek matki wpisano imię "A." jako imię ojca. Zgodnie bowiem z obowiązującym wówczas art. 34 ust. 2 dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 25, poz. 151, z późn. zm.) w braku uznania dziecka lub ustalenia ojcostwa kierownik urzędu stanu cywilnego wpisze do aktu urodzenia dziecka jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka, a w braku takiego wskazania - jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca - nazwisko matki i uczyni o tym w akcie adnotację w rubryce "Uwagi". Matka Skarżącego w chwili jego urodzenia, tj. w dniu [...] oraz w chwili sporządzenia jego aktu urodzenia w dniu [...] była panną. Nie istniało zatem domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki. Nie miało miejsce uznanie dziecka ani ustalenie ojcostwa przez sąd. Z tego powodu akt urodzenia odwołującego został sporządzony zgodnie z danymi zawartymi w dokumentach znajdujących się w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego i wpisano w nim dane wymagane przez prawo. W aktach nie ma bowiem żadnych innych dokumentów, w tym również takich, które miałyby mieć wpływ na ustalenie pochodzenia dziecka od określonego mężczyzny, tj. protokołu uznania dziecka lub wyroku sądowego dotyczącego ustalenia ojcostwa. Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło