II SA/Rz 1393/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosków E.G., L.D., W.G., Z.G. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie ze skarg E.G., L.D., W. G., Z.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za przejęcie prawa własności nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewid. nr 4/11 obr. 208 [...] na rzecz Gminy Miasta [...], na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzja ustalająca odszkodowanie stała się ostateczna w dniu 27 października 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w w/w sprawie na wniosek Gminy Miasta [...], z uwagi na ujawnione w sprawie nowe okoliczności. Przed sądem powszechnym toczyła się bowiem sprawa o zasiedzenie własności działki nr 4/11 przez Skarb Państwa – Prezydenta Miasta [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydaną w wyniku wznowienia postępowania, Prezydent Miasta [...] uchylił decyzję z dnia [...] października 2014 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania jako bezprzedmiotowe. Następnie decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W skardze na w/w decyzję Wojewody [...], skarżący E.G., L.D., W.G. oraz Z.G. zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Uzasadniając żądanie podnieśli, że niewstrzymanie w/w decyzji będzie wiązało się ze znacznym ryzykiem, że skarżący będą zmuszeni do niezasadnego zwrotu odszkodowania ustalonego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Zdaniem skarżących, w zaistniałych okolicznościach zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podkreślić przy tym należy, że nie chodzi tutaj o zwykłe konsekwencje wykonania decyzji, lecz dodatkowe skutki, jakie mogą z niej wyniknąć, jeżeli mogą one wywołać zdarzenia określone w powołanym przepisie. Dodać należy, że Sąd rozpoznaje wniosek nie badając zasadności skargi w kontekście wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Powołując się na powyższy przepis, skarżący wskazali, że brak wstrzymania w/w decyzji, może spowodować ryzyko konieczności niezasadnego zwrotu przyznanego im odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości gruntowej. W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze treść przepisu art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 121 z poźn. zm.), stosownie do którego jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Zgodnie zaś z art. 9 powołanej ustawy, w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Zważyć jednak należy, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2015 r., którą uchylił swoją uprzednią decyzję, przyznającą skarżącym odszkodowanie za nieruchomość, nie była decyzją ostateczną. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. Skoro zatem decyzja, która mogłaby dla skarżących skutkować obowiązkiem zwrotu przyznanego im uprzednio odszkodowania, została następnie uchylona ostateczną decyzją Wojewody, nie istnieje ryzyko spowodowania po stronie skarżących trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzenia znacznej szkody. Zasadniczym bowiem warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a w istocie merytorycznej oceny jego zasadności, jest ustalenie, że objęty wnioskiem akt bezpośrednio podlega wykonaniu. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a ponadto nie każdy wymaga wykonania. Instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016). Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, a za taki akt nie sposób uznać decyzji, którą uchylono decyzję Prezydenta i umarzono postępowanie organu I instancji. Oznacza to, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących, jako że zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest orzeczeniem o charakterze procesowym (niemerytorycznym), które nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a decyzja Prezydenta została przez Wojewodę uchylona. Stąd też bezprzedmiotowe jest odnoszenie się przez Sąd do argumentacji zawartej we wniosku skarżących, gdyż jak wspomniano wyżej, merytoryczna ocena wniosku jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy objęty wnioskiem akt podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.