II SA/Rz 1394/13

Dnia 15 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia drzew - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1394/13 referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku W. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (brak podpisania wniosku). Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła W. D. W obszernym uzasadnieniu wyraziła niezadowolenie związane z prowadzonym postępowaniem. Wskazała na ograniczenie praw do rzetelnej i uczciwej obrony, co "kłóci się z założeniami państwa prawa, sprawiedliwości społecznej". Wnioskodawczyni wskazała na art. 21 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W dniu 31 marca 2014 r. W. D., na wezwanie sądu podpisała złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a.") w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu, tj. gdy nie został on odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – art. 245 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego). Celem wprowadzenia przez ustawodawcę instytucji prawa pomocy, jest zapewnienie podmiotom, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, dostępu do sądu, w przypadku gdy nie są w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez te podmioty skargi. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową wnioskodawczyni, Sąd uznał złożony przez nią wniosek za zasadny. Z akt sprawy wynika, że W. D. (lat 74) jest w trudnej sytuacji materialnej. Wraz z mężem E. D. (84 lata) prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Wyłącznym źródłem ich utrzymania jest pobierana przez nią kwartalna renta w wysokości 523 zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz emerytura E. D. w wysokości 1524,68 zł (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym). Łącznie 1851,68 brutto. Wnioskodawczyni podała, że posiadają nieruchomość (współwłasność z mężem) w skład której wchodzi: dom (11m długości i 9m szerokości), obora, stodoła, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,93 ha, natomiast jej mąż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,45 ha. Uiszczają składki z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia rolników (składka za okres 1.01.2014 r. – 31.12.2014 r. w wysokości 401 zł (za jedną nieruchomość) oraz 44 zł (za drugą). Nie pobierają dopłat z Unii. Wraz z mężem posiadają samochód marki Volkswagen Golf II, rok produkcji - 1990. Koszt utrzymania to ok. 100 zł/mc (paliwo) oraz roczna składka OC – 317 zł. Służy im w celu dojazdu do lekarzy i kościoła. Na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem składają się opłaty za leki ok. 400 zł, żywność - 500 zł, środki higieny – 150 zł, wnioskodawczyni przedstawiła również rachunki za wodę (18,92 zł), za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 54 zł, gaz – 84,82 zł; prąd - 65,65 zł, oraz opłaty za multimedia - 131,87 zł oraz dowód wpłaty za abonament w A S.A. – 34,00 zł. Wnioskodawczyni przedstawiła również kserokopię umowy pożyczki (na zakup opału na zimę) na kwotę 3500 zł, z tego tytułu co miesiąc spłacają raty. W. D. wskazała, że wraz z mężem legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności, pozostają pod stałą opieką lekarzy. Uwzględniając powyższe okoliczności – w tym koszty utrzymania wnioskodawczyni i jej męża, sytuację materialną oraz ogólne koszty utrzymania i prowadzenia gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wprawdzie wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymuje stałe dochody, a potrzeby mieszkaniowe rodziny są zaspokojone, jednakże wysokość uzyskiwanych świadczeń jest stosunkowo niska jak na potrzeby egzystencji, w dzisiejszych czasach. Comiesięczne wydatki prawie w całości pokrywają osiągane przez rodzinę wnioskodawczyni dochody. W ocenie Sądu W. D. na obecnym etapie nie będzie mogła wygospodarować jakichkolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni w dostateczny sposób wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Należy zaznaczyć, że odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia i obniżenia poziomu życia wnioskodawczyni i jej męża. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia .