II SA/Rz 14/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-03-03
Skład orzekający: WSA Jolanta Ewa Wojtyna, NSA Ryszard Bryk, NSA Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznających zasiłek stały z pomocy społecznej i składki na ubezpieczenie zdrowotne jest uzasadnione brakiem współdziałania strony z pracownikiem socjalnym oraz czy powołanie nieobowiązującego przepisu prawa materialnego w decyzji dotyczącej składek na ubezpieczenie zdrowotne wpływa na jej legalność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, polegający na nieudzielaniu niezbędnych danych do oceny sytuacji dochodowej i majątkowej, stanowił uzasadnioną podstawę do uchylenia decyzji przyznających zasiłek stały i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd stwierdził również, że powołanie przez organ nieobowiązującego przepisu prawa materialnego w decyzji dotyczącej składek na ubezpieczenie zdrowotne nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż istniała obowiązująca podstawa prawna o identycznej treści.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J. H. na cztery decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, które utrzymały w mocy decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylające decyzje przyznające skarżącemu zasiłek stały oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący zarzucał błędy proceduralne i materialnoprawne. Organy administracji argumentowały, że uchylenie decyzji było uzasadnione brakiem współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w zakresie ustalenia jego sytuacji majątkowej, w tym posiadania spółki z o.o.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi na cztery decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], [...], [...] i [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznających zasiłek stały z pomocy społecznej i składek na ubezpieczenie zdrowotne I. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]; II. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]; III. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]; IV. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...].
II SA/Rz 14/10
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. /dalej: SKO/ wydało 4 decyzje, a mianowicie:
1) oznaczoną numerem [...], sprostowaną ostatecznym postanowieniem SKO z dnia [...]r., nr [...]. Skarga J.H. na wskazane postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5.11.2009 r., sygn. akt II SA/Rz 656/09. Wskazaną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S.W. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...]r., nr[...]– uchylającą z dniem 1.05.2005 r. decyzję własną z dnia [...]r., nr [...] przyznającą J.H. zasiłek stały na okres od 1.11.2004 r. do 31. 10.2005 r. Powołana sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą II SA/Rz 307/09.
2) o numerze [...], którą utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S.W. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...] r., nr [...]– uchylającą z dniem [...]r. decyzję własną z dnia [...]r., nr [...] przyznającą J.H. zasiłek stały na okres od 1.12.2005 r. do 30.11.2007 r. Sprawa ta objęta była sygnatura sądową II SA/Rz 309/09.
3) o numerze[...], którą utrzymano w mocy decyzję wydaną przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...]r., nr[...]– uchylającą z dniem 1.05.2005 r. decyzję własną z dnia [...]r., nr [...] przyznającą J.H. składki na ubezpieczenie zdrowotne na okres od 1.11.2004 r. do 31.10.2005 r. Sprawa ta była pierwotnie objęta sygnaturą sądową II SA/Rz 306/09.
4) o numerze[...], którą utrzymano w mocy decyzję wydaną przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...]r., nr[...] – uchylającą z dniem 1.12.2005 r. decyzję własną z dnia [...]r., nr [...] przyznającą J.H. składki na ubezpieczenie zdrowotne na okres od 1.12.2005 r. do 30.11.2007 r. Sprawa ta była zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą II SA/Rz 308/09.
W podstawach prawnych decyzji SKO wymienionych w ad. 1 i 2 powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 2 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593, ze zm./. Uzasadnienia tych decyzji mutatis mutandis /uwzględniając istniejące różnice/ są takie same.
SKO przytoczyło, że decyzjami organu I instancji z dnia [...]r. i [...] r. przyznano J.H. prawo do zasiłku stałego na okresy 1.11.2004 r. – 31.10.2005 r. i 1.12.2005 r. – 30.11.2007 r. w kwotach po 418 zł miesięcznie. Z informacji uzyskanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S.W. z Komendy Powiatowej Policji w S.W. z dnia 14.06.2006 r. potwierdzonych odpisem aktualnego Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy /według stanu na dzień 28.07.2006 r./ wynika, że w dniu 2.05.2005 r. została zarejestrowana i do chwili wydania przez organ I instancji decyzji figurowała firma PPUH "G." spółka z o.o. w W. przy ul. C.47, której jedynym właścicielem jest J.H., zaś przez niego wniesiony wkład do spółki wynosił 25000 zł. W toku postępowania administracyjnego, J.H. swoim zachowaniem wykazywał brak współdziałania z pracownikiem socjalnym MOPS w zakresie ustalenia faktycznej sytuacji majątkowej, nie przedłożył żądanych przez organ dokumentów dotyczących działalności spółki.
Nie potrafił wyjaśnić okoliczności założenia spółki. Nie pamiętał ile posiada w niej udziałów, kto jest jej właścicielem i jaką ona prowadzi działalność. Nie zgłaszał się na wezwania organu I instancji w celu ustalenia jego faktycznej sytuacji materialnej oraz uniemożliwiał pracownikom MOPS wstępu do jego mieszkania w celu pozyskania potrzebnych organowi informacji.
Okoliczności braku współdziałania odwołującego się z pracownikiem socjalnym wynikają również z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1.02.2006 r., sygn. akt II SA/Rz 1007/06, na mocy którego uchylono decyzję SKO z dnia [...]r., nr [...] i decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w części dotyczącej daty wstrzymania zasiłku stałego za czerwiec 2006 r. [...] Z powodu braku współdziałania J.H. z pracownikiem socjalnym w w/w kwestiach, organ I instancji na podstawie art. 106 ust. 5 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej orzekł jak w decyzjach z dnia [...]r. o numerach [...] i [...]. SKO podzieliło stanowisko organu I instancji i wyjaśniło, że według art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie zaś z przepisem art. 106 ust. 5 powołanej ustawy, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść bez zgody strony w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły między innymi przesłanki, wymienione w art. 11 ustawy o pomocy społecznej /np. brak współdziałania/.
Odnosząc się do odwołań J.H. SKO wyjaśniło, że kwestia "wypłaty kwoty zasiłku za miesiąc czerwiec 2006 r., to Kolegium zauważa, iż organy administracji publicznej zobowiązane są do wykonywania orzeczeń sądów administracyjnych. Wypłata zasiłku w kasie MOPS nie może również stanowić jedynej możliwości wywiązywania się z obowiązku zapłaty zasiłku stałego wynikającego z wyroku WSA w Rzeszowie.
Organ I instancji może wywiązać się z powyższego obowiązku przesyłając kwotę zasiłku stałego przy pomocy przekazu pieniężnego".
W podstawach prawnych decyzji wymienionych w ad. 3 i 4 SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593, ze zm./ i art. 6 pkt 9 i art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia /Dz. U. z 2003 r., Nr 45, poz. 391, z późn. zm./. W motywach tych decyzji, SKO przytoczyło, że organ I instancji ostatecznymi decyzjami z dnia [...]r., nr [...] i [...] r. nr [...] przyznano J.H. składki na ubezpieczenie zdrowotne na okresy 1.11.2004 r. – 31.10.2005 r. i 1.12.2005 r. – 30.11.2007 r. Przyznanie składek na ubezpieczenie zdrowotne było związane z przyznaniem w/w na powołane okresy zasiłku stałego, bowiem stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby pobierające zasiłki stałe z pomocy społecznej, o ile nie podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. Zgodnie z art. 16 pkt 9 w/w ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób pobierających zasiłki stałe obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku stałego do dnia jego utraty.
W takiej sytuacji uchylenie decyzji przyznających J.H. prawo do zasiłków stałych z pomocy społecznej, zgodnie z powołanym przepisem stanowiło podstawę do uchylenia także decyzji przyznających składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Wymienione decyzje doręczono J.H.w dniu 11.02.2009 r.
Od wskazanych decyzji SKO skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem SKO, które zostały wniesione w ustawowym terminie /k. 9, 48,84, i 122 akt sądowych/.
W skargach na decyzje SKO z dnia [...] r. o numerach [...]/k. 42-47 akt sądowych/ i [...] /k. 116-121 akt sądowych/ dotyczących zasiłków stałych, skarżący wniósł o uchylenie tych decyzji oraz utrzymanych nimi decyzji wydanych przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...]r. o numerach [...] i [...].
W uzasadnieniach przedmiotowych skarg, skarżący ograniczył się do chronologicznego przedstawienia przebiegu postępowań, których przedmiotem był zasiłek stały, poczynając od przyznania zasiłków, a kończąc na zaskarżonych decyzjach SKO z dnia [...]r.
Jedynie w skardze na decyzję SKO nr [...] zarzucił, że Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. w dniu [...] r. "nigdy takowej decyzji nie wydał, natomiast J.H. nigdy od takowej decyzji nie odwoływał się", lecz tego zarzutu skarżący nie objaśnił.
W skargach na decyzje SKO z dnia [...]r., o numerach [...]/k. 3-8 akt sądowych/ i [...] /k. 78-83 akt sądowych/ wniósł o uchylenie tych decyzji oraz utrzymanych nimi decyzji wydanych przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. z dnia [...]r. o numerach [...] i [...].
W uzasadnieniach obu skarg ograniczył się, tak jak poprzednio, do przedstawienia postępowań dotyczących składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W odpowiedziach na skargi /k. 49-53, 123-127, 10-14 i 85-89/, SKO wniosło o odrzucenie skarg, ewentualnie o ich oddalenie i potrzymało argumentacje zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wniosek o odrzucenie skarg motywowało tym, że skargi nie zawierają zarzutów w stosunku do wydanych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne, ponieważ zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.
Na wstępie należy wyjaśnić, ze postanowieniem z dnia 24.09.2009 r., wpisanym do protokołu rozprawy /k. 151 akt sądowych/, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie /dalej: Sąd I instancji/ na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. dokonał połączenia spraw oznaczonych sygnaturami II SA/Rz 306/09, II SA/Rz 307/09, II SA/Rz 308/09, II SA/Rz 309/09, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pod jedną sygnatura II SA/Rz 30909, gdyż pozostają one ze sobą w związku faktycznym.
W części wstępnej wymaga objaśnienia istota kontroli sądowej, którą ogólnie określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, według którego sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem.
Z powołanej funkcji oraz z art. 133 p.p.s.a. jednocześnie wynika, że Sąd I instancji orzeka na podstawie akt administracyjnych i sądowych. Zakres kontroli sądowej m. innymi określa art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd I instancji jest związany granicami sprawy, lecz nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, to zaś znaczy, że rzeczona kontrola sądowa jest kompleksowa, ponieważ Sąd z urzędu uwzględnia naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze.
Reasumując należy zatem stwierdzić, że istota kontroli sądowej aktów administracyjnych polega na sprawdzeniu czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i czy był wystarczający do wydania prawidłowej decyzji oraz czy dokonana przez organ orzekający subsumcja ustalonego stanu faktycznego sprawy z obowiązującymi przepisami w dacie wydania decyzji jest właściwa.
W zależności od wyniku takiej kontroli, Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę, jeżeli stwierdzi, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, albo uwzględnia skargę, gdy stwierdzi, że zaskarżony akt administracyjny został wydany z naruszeniem prawa procesowego dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z naruszeniem innych przepisów procesowych, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. /art. 145 § 1 pkt 1 litera b) i c) – p.p.s.a./
Uwzględnia skargę także w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 litera a) – p.p.s.a./.
Zgodnie z powołanymi przepisami uwzględnienie skargi pociąga za sobą uchylenie decyzji w całości lub w części. Sąd I instancji może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a./.
Stan faktyczny spraw połączonych, wynikający z akt administracyjnych jest następujący:
Decyzjami z dnia [...]r. wydanymi z upoważnienia Prezydenta Miasta S.W. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. – przyznano J.H. zasiłek stały od dnia 1.11.2004 r. do 31.10.2005 r. w kwocie 418 zł miesięcznie /decyzja nr OPS-[...], k.42 akt adm./ oraz na ten sam okres przyznano wymienionemu składkę na ubezpieczenie zdrowotne /decyzja nr [...]r., k. 43 akt adm./.
Następnymi decyzjami z dnia [...]r. przyznano w/w zasiłek stały od dnia 1.12.2005 r. do 30.11.2007 r. w kwocie 418 zł miesięcznie /decyzja nr[...], k. 2 akt adm./ oraz na wskazany okres składkę na ubezpieczenie zdrowotne /decyzja nr [...]/.
W uzasadnieniach decyzji o przyznaniu zasiłku stałego podano, że J.H. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, jest osobą samotną i nie posiada żadnego dochodu /w pierwszej z 23.12.2004 r./, zaś w drugiej, że posiada dochód w kwocie 20 zł z tytułu zasiłku okresowego.
Pismem z dnia 14.06.2006 r., L. dz. [...] Komenda Powiatowa Policji w S.W. poinformowała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S.W./dalej: MOPS/, że z protokołu przesłuchania w charakterze świadka J.H. wynika, że jest jedynym właścicielem niedziałającej Spółki o nazwie PPUH "G." spółki z o.o., ul. C. 47 w W., której oddział znajduje się w S.W. przy Al. J.P. II 25, pokój nr 214.
Pokój nr 214 to pomieszczenie, w którym była kiedyś kasa Biura Handlu Zagranicznego T., a od września 2005 r. było to jego pomieszczenie, które wynajmował od syndyka masy upadłościowej, chyba "T.".
Od kiedy nabył tą Spółkę, czyli od ponad pół roku temu, to nie prowadził żadnej działalności gospodarczej i nadal nie prowadzi /k. 3 akt adm./.
W oświadczeniu z dnia 26.06.2006 r. podpisanym przez J. H. stwierdził, że nie jest właścicielem Spółki – Oddziału w S.W. Działki jakie posiadał na terenie woj. Świętokrzyskiego sprzedał już dawno temu. Wobec pracownika socjalnego MOPS zobowiązał się przedstawić temu organowi dokumenty dotyczące w/w firmy. /k. 4 akt adm./
W dniu 28.06.2006 r. zeznał, że nie jest właścicielem Spółki "G.", wniósł udział, lecz nie pamięta ile tych udziałów posiada i nie zna ich wartości. Nie wie jaką działalność Spółka prowadziła. Nie posiada dokumentów dotyczących spółki. Dalej zeznał, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie pracuje, nie podejmuje żadnej pracy dorywczej, ani o dzieło lub zlecenie, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. Samochody, którymi jeździ, należą do Fundacji "Trzeźwość i Gospodarność", z którą współpracuje jako wolontariusz. /k. 5 akt adm./
Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] Rejestru Przedsiębiorców, według stanu na dzień 28.07.2006 r. wynika, że w Rejestrze tym figuruje Spółka z o.o. o nazwie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "G." z siedzibą w W. przy ul. C. 47. Wszystkie udziały w tej spółce o łącznej wartości 25000 zł posiada J.H./k. 30 akt adm./.
Z umowy sprzedaży udziałów Spółki "G." zawartej w W. w dniu 4.03.2005 r. między W.G. /sprzedający/ i J.H. /kupujący/ wynika m. innymi, że sprzedawca posiadał 10 udziałów w Spółce "G." /wszystkie/ i określił ich wartość nominalną na kwotę 1000 zł, które zbył kupującemu za cenę 1 złotego /k. 58 akt adm./.
W dniu 12.10.2007 r. pracownicy MOPS udali się do miejsca zamieszkania J.H. w celu zebrania niezbędnych informacji dotyczących stanu dochodowego w/w, lecz nie wpuścił ich do mieszkania oświadczając, że nie będzie z nimi rozmawiał. Przez uchylone drzwi do mieszkania pracownicy MOPS zauważyli, że w przedpokoju przy drzwiach znajdowały się materiały budowlane, co potwierdzało informację sąsiada o prowadzonym remoncie mieszkania.
Pracownicy MOPS usiłowali ustalić czas i miejsce spotkania, lecz J.H. stwierdził, że nie ma o czym rozmawiać. W związku z tym Dyrektor MOPS wystosowała do J.H. pismo opatrzone datą 12.10.2007 r. wszywające adresata do podania terminu spotkania w miejscu zamieszkania lub w siedzibie MOPS.
J.H. na wskazane wezwanie nie udzielił odpowiedzi, zatem pracownicy MOPS w dniu 3.12.2007 r. udali się do miejsca zamieszkania skarżącego, lecz nie zastali go w domu.
Z informacji zarządcy budynku, w którym umiejscowione jest mieszkanie J.H. wynika, że wymieniony uiszcza czynsz za mieszkanie i fundusz remontowy, co ilustruje zestawienie:
- w dniu 17.05.2007 r. dokonał 4 wpłat na łączną kwotę 891,91 zł,
- w dniu 11.06.2007 r. dokonał 3 wpłat na łączną kwotę 743,99 zł,
- w dniu 12.07.2007 r. uiścił opłatę w kwocie 254,16 zł,
- w dniu 5.09.2007 r. uiścił opłatę w kwocie 254,16 zł /k. 74 akt adm./.
Z informacji z dnia 4.07.2006 r. udzielonej pracownikom socjalnym przez policjanta Maruta wynika, że podczas przesłuchania J.H. podał, że od kwietnia do czerwca 2005 r. przebywał za granicą /W./.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że wcześniej toczyła się sprawa o wstrzymanie wypłaty zasiłku stałego przyznanego J.H. decyzją organu I instancji z dnia [...]r. Nr[...].
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor MOPS z upoważnienia Prezydenta Miasta S.W. wstrzymał od czerwca 2006 r. wypłatę zasiłku stałego J.H. przyznanego w/w decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., nie uwzględniło odwołania J.H. i decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Na skutek skargi J.H., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1.02.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 1007/06 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji z dnia 4.07.2006 r. w części dotyczącej wstrzymania wypłaty zasiłku stałego za miesiąc czerwiec 2006 r. z argumentacją, że decyzja o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego ma charakter konstytutywny, zatem nie można było wstrzymywać zasiłku z datą wsteczną, bo decyzja była wydana 4.07.2006 r.
W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił, czyli wypłata zasiłku stałego została prawomocnie wstrzymana od dnia 1.07.2006 r.
Przebieg postępowań administracyjnych w przedmiocie uchylenia decyzji przyznających J .H. zasiłków stałych i składek na ubezpieczenie zdrowotne przedstawia się następująco:
1) decyzją z dnia [...]r., nr [...] Dyrektor MOPS z upoważnienia Prezydenta Miasta S.W. orzekła:
- uchyliła z dniem [...] r. decyzję z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania J. H. zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne,
- uchyliła z dniem [...] r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania w/w zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Wskazaną decyzją doręczono J.H. w dniu 21.09.2007 r.
Na skutek odwołania J.H., nadanego w placówce pocztowej w dniu 5.10.2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. /dalej SKO/, decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 14.09.2007 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Przyczyną kasacji zdaniem SKO była okoliczność, że skoro zasiłek stały i składki na ubezpieczenie zdrowotne były przyznane odrębnymi decyzjami, zatem w sprawie dotyczącej uchylenia takich decyzji powinny być również wydane decyzje odrębne.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] r., Nr [...] uchylił:
1) z dniem 1.05.2005 r. decyzję z [...] r., nr [...] w sprawie przyznania J.H. zasiłku stałego,
2) z dniem 1.05.2005 r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania w/w składki na ubezpieczenie zdrowotne,
3) z dniem 1.12.2005 r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania J.H. zasiłku stałego,
4) z dniem 1.12.2005 r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania w/w składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Powołaną decyzję doręczono J. H. w dniu [...] r.
Na skutek odwołania J.H., nadanego w urzędzie pocztowym w dniu 28.01.2008 r., SKO decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Przyczynę kasacji ilustruje passus zawarty w decyzji SKO: "W aktach sprawy nie ma decyzji przyznających łącznie zasiłki stałe i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Są natomiast odrębne decyzje przyznające zasiłek stały i oddzielnie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Nie można łączyć odrębnych decyzji i rozstrzygać o ich uchyleniu jedną decyzją".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał dwie decyzje.
Pierwszą z dnia [...] r., nr [...] uchylił z dniem [...] r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] z dniem [...] r., zaś z dniem [...] r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawach przyznania J.H. składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Drugą z dnia [...] r., nr [...] uchylił z dniem 1.05.2005 r. decyzję z dnia [...] r., nr [...] zaś z dniem 1.12.2005 r. decyzję z dnia[...] , nr [...] w przedmiocie zasiłków stałych.
Obie decyzje doręczono J.H. w dniu 16.06.2008 r.
Odwołania od tych decyzji, J.H. nadał w urzędzie pocztowym w dniu 30.06.2008 r.
SKO decyzjami z dnia [...] r., nr [...] i [...] uchyliło obie decyzje organu I instancji z dnia 21.05.2008 r. i przekazało obie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
SKO kasację decyzji organu I instancji motywowało tym, że nie można łączyć dwóch lub kilku decyzji i uchylać je jedną decyzją, ponieważ zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.
Uchylenie dwóch decyzji jedną decyzją narusza art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 § 2 k.p.a.
Po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy Zastępca Dyrektora MOPS w S.W. w dniu 30.09.2008 r. wydał 4 decyzje, które są wymienione w części historycznej niniejszego uzasadnienia.
Decyzje zostały wydane na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta S.W.z dnia [...] r., [...] /k. 95 akt adm./.
W/w decyzje doręczono J.H. w dniu 21.10.2008 r.
Od każdej decyzji wydanych w dniu [...] r., J.H. wniósł odwołanie, które nadał w Urzędzie Pocztowym w S.W. w dniu 4.11.2008 r. /stempel pocztowy na kopercie, która znajduje się na k. 31 akt sądowych/.
SKO decyzjami z dnia [...] r., o numerach[...], [...] , [...] i[...] – utrzymało w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...] r.
Decyzje SKO z dnia [...] r. są przedmiotem skarg J.H., które zostały przedstawione w części historycznej niniejszego uzasadnienia.
Oceniając zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że ustalony przez orzekające organy stan faktyczny spraw jest zbieżny z ustaleniami Sądu wynikającymi z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przedmiotowych spraw administracyjnych dotyczących zasiłku stałego w trybie art. 11 ust. 2 i art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728/, dalej jako u.p.s. Na marginesie należy zasygnalizować, iż SKO powołało tekst jednolity w/w ustawy z 2004 r., a w dacie wydania decyzji obowiązywał tekst jednolity z 2008 r., lecz kwestia ta nie ma żadnego znaczenia, bo treść wymienionych przepisów nie zmieniła się.
Z art. 106 ust. 5 u.p.s. wynika, że organ może zmienić lub uchylić wydaną przezeń decyzję na niekorzyść strony bez jej zgody m. innymi wtedy, gdy wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5.
W rozumieniu art. 11 ust. 2 u.p.s. taką przesłanką jest brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym, m. innymi polegająca na nieudzielaniu pracownikowi socjalnemu pełnych i niezbędnych danych do oceny sytuacji dochodowej, majątkowej osoby pobierającej świadczenie z pomocy społecznej.
Z przywołanym ostatnio przepisem wiąże się też art. 107 ust. 5 u.p.s., według którego pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Ponadto art. 109 u.p.s. stanowi, że osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia.
Z zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, że skarżący nie współdziałał z pracownikiem socjalnym, nie udzielał prawdziwych informacji, unikał z nim spotkania, uniemożliwiał wstęp do mieszkania, nie przedstawił dokumentu dotyczącego Spółki "G." i nie wyjaśnił innych kwestii związanych z ewentualnymi dochodami. Dla przykładu w oświadczeniu z dnia 26.06.2006 r. podał, że nie jest właścicielem Spółki "G.", co potwierdził w dniu 28.06.2006 r. z dodaniem, że wniósł udział, ale nie pamięta ile ma tych udziałów i jaka jest ich wartość. Takie oświadczenia były niezgodne z dokumentem urzędowym jakim jest odpis z Rejestru Przedsiębiorców, z którego wynika, że skarżący jest właścicielem Spółki "G." /posiada wszystkie udziały/.
Z informacji Komendy Powiatowej Policji w S.W. z dnia [...] r. oraz z informacji policjanta M. z dnia 4.07.2006 r. wynika, że J.H. będąc przesłuchany w charakterze świadka zeznał m. innymi, że Spółka "G." miała Oddział w S.W. przy Al. J. P. II 25, w pokoju nr 214, który wynajmowała od syndyka masy upadłościowej, chyba firmy "T.". Z drugiej informacji wynika, że skarżący od kwietnia do czerwca 2005 r. przebywał za granicą /W./.
W konsekwencji braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym nie zostały wyjaśnione takie kwestie jak:
- skąd czerpał środki finansowe na pokrycie wydatków związanych z wynajmowaniem lokalu od syndyka,
- w jakim czasie sprzedał nieruchomości /działki/ położone na terenie województwa Ś. i za jaką cenę,
- czy w okresie od kwietnia do czerwca 2005 r. przebywał za granicą i czy tam pracował,
- skąd posiadał środki finansowej na pokrycie w 2007 r. czynszu za mieszkanie i opłat za dostawę energii elektrycznej, skoro od 1.07.2006 r. miał wstrzymaną wypłatę zasiłku stałego, a z decyzji przyznających mu zasiłek stały wynika, że nie miał żadnych dochodów.
W zaskarżonych decyzjach z dnia [...] r., nr [...] i [...] jako podstawę prawną uchylenia decyzji przyznających skarżącemu składki na ubezpieczenie zdrowotne powołano m.innymi art. 6 pkt 9, art. 9 ust. 1 pkt 25 i art. 16 pkt 9 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia /Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm./.
Art. 16 pkt 9 w/w ustawy stanowił, że składka na ubezpieczenie zdrowotne obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku stałego do dnia utraty prawa do tego zasiłku.
Orzekające organy jednak przeoczyły, że w/w ustawa z dnia 23.01.2003 r., na podstawie art. 251 i 252 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz. U. nr 240, poz. 2135, ze zm./ z dniem 1.10.2004 r. utraciła moc i z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 27.08.2004 r.
Treść art. 73 pkt 9 nowej ustawy jest taka sama jak art. 16 pkt 9 poprzedniej ustawy z dnia 21.01.2003 r. Z unormowań zawartych w powołanych przepisach wynika, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest ściśle związana z pobieraniem zasiłku stałego, zaś utrata zasiłku powoduje również utratę składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Powołanie przez organy przepisów nieobowiązującej ustawy, nie może być jednak w tym przypadku utożsamiane z brakiem materialnoprawnej podstawy prawnej wydanych decyzji dotyczących składek na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ w dacie wydania decyzji taka podstawa prawna w ustawodawstwie istniała /art. 73 pkt 9 ustawy z dnia 27.08.2004 r./.
W takiej sytuacji Sąd meriti przyjął, że wskazane uchybienie organów stanowi naruszenie prawa materialnego, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. W skargach skarżący nie przytoczył istotnych zarzutów wymagających ustosunkowania się do nich.
Skoro zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło