II SA/Rz 140/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. T. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 144, art. 146 i art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., powoływanej dalej jako "u.g.n."). Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Burmistrz [...] ustalił opłatę adiacencką w kwocie 3 702,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działka nr 775/2 o pow. 0,14ha, na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej. wskazując, że do jej uiszczenia zobowiązana jest A. T., W uzasadnieniu organ powołał art. 144 ust. 1, art. 145 i art. 146 u.g.n., zgodnie z którymi wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Wydanie tej decyzji może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy określająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującej w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Organ wskazał, że Gmina [...] zrealizowała inwestycję pod nazwą – budowa sieci kanalizacyjnej w K. i B. II etap, stwarzając w ten sposób warunki do podłączenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 775/2 w K., o pow. 0,14ha, własności A. T., do sieci kanalizacyjnej. Przedmiotową sieć oddano do użytku na podstawie protokołu końcowego robót, sporządzonego w dniu 21 grudnia 2012 r. Burmistrz wskazał następnie na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2011 r. Nr [...], w której ustalona została stawka procentowa opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Nadto zwrócił uwagę na sporządzoną w niniejszej sprawie opinię rzeczoznawcy majątkowego zawartą w operacie szacunkowym, z którego to operatu wynika, że różnica wartości nieruchomości określona według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu wynosi 7 405,00 zł. Zatem nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości w związku z wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej a to uzasadnia ustalenie opłaty adiacenckiej w wysokości określonej decyzją. W odwołaniu od tej decyzji A. T. zawnioskowała o jej uchylenie. Wskazała na uchybienia zawarte w operacie szacunkowym, a w konsekwencji na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odwołująca wyjaśniła, że Gmina [...] realizowała inwestycję w dwóch etapach. Właściciele nieruchomości, które zostały podłączone do sieci w pierwszym etapie nie ponosili żadnych dodatkowych kosztów, w tym opłaty adiacenkiej. Natomiast mieszkańcy podłączeni w drugim etapie nie zostali poinformowani o możliwych dodatkowych opłatach. Nadto Gmina [...] odmówiła pomocy w przyłączeniu do sieci. Tymczasem koszt przyłącza wyniósł 2 800 zł, a który to odwołująca wykonała we własnym zakresie. Nadto w trakcie tych prac wyrządzone zostały na jej działce szkody. Ich wartość A. T. wyceniła na kwotę 3 000 zł. Powyższego rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił w sporządzonym operacie. Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia Kolegium cytując treść art. 145, art. 146 u.g.n. podało, że ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależy od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, ustalenie zaś opłaty następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny a postępowanie spełnia wymogi art. 77 § 1 k.p.a. W sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym z dnia [...] czerwca 2013 r., wzrost wartości nieruchomości spowodowany wybudowaniem sieci kanalizacyjnej, określono na kwotę 7 405 zł. Przyjmując stawkę 50%, wynikającą z uchwały Rady Miejskiej [...], należna Gminie opłata wynosi 3702,50 zł. Zdaniem organu odwoławczego sporządzony operat spełnia wymogi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że nie dotyczą one bezpośrednio przedmiotu sprawy, w szczególności te dotyczące roszczeń odszkodowawczych wobec Gminy, a wynikających z realizacji przyłącza. Wyjaśniono, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o obowiązkach odwołującej, nie dotyczy innych użytkowników sieci. Za niezasadny Kolegium uznało zarzut o braku wiedzy o konieczności uiszczenia opłaty adiacenkiej. Obowiązek te wynika z samej ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...].10.2011 r. Nr [...] w sprawie ustaleni stawki procentowej opłaty adiacenkiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz.Urz.Woj.[...] nr [...], poz. [...]). A. T. – zastępowana przez pełnomocnika adw. P. F. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów (na okoliczność poniesienia nakładów na budowę urządzeń kanalizacji oraz na okoliczność budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej we własnym zakresie przez skarżącą). Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 148 ust. 4 u.g.n., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie nakładów poniesionych przez skarżącą na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie należycie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia a dotyczących ustalenia czy skarżąca poniosła nakłady na rzecz budowy urządzeń kanalizacji. W uzasadnieniu skarżąca raz jeszcze podkreśliła, że poniosła nakłady związane z budową i przyłączem urządzeń kanalizacyjnych – koszt m.in. rur, studzienki, mapek przedwykonawczych i powykonawczych. Na powyższe zwróciła uwagę już w odwołaniu, tymczasem Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do tej kwestii. Wskazała, że na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w gotówce lub w naturze, na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Przy czym nakłady właściciela nieruchomości nie muszą być poniesione w określonym czasie, zbiegającym się z datą realizacji inwestycji. Za nieuprawnione skarżąca uznała twierdzenia, że nie uiściła ona żadnej kwoty na poczet budowy infrastruktury technicznej, dysponuje rachunkami i fakturami dokumentującymi, że poniosła nakłady w wysokości 2 053,52 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; oceniają więc legalność zaskarżonego aktu (tu decyzja) również z urzędu. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozdziału 7 p.t. "Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej" ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). W myśl art. 144 ust. 1 tej ustawy właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Wnoszenie takiej opłaty jest więc podstawową formą udziału właścicieli nieruchomości w budowie urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z art. 143 ust. 2 u.g.n. przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 1 u.g.n.). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależy od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej i następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 146 ust. 1 i 1 a u.g.n.). Trzeba też wskazać, że przy ustaleniu opłaty adacenckiej – jak stanowi art. 148 ust. 4 u.g.n. – różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wniesiona w sprawie niniejszej skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. cyt. wyżej art. 148 ust. 4 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez organy obu instancji nakładów poniesionych przez skarżącą na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zarzut ten nie mógł zostać uznany za słuszny. W stanie faktycznym sprawy, inwestycja polegająca na budowie kanalizacji sanitarnej dla miejscowości K. wraz z zasilaniem energetycznym, przepompowniami oraz rurociągiem tłocznym ścieków to T. została zrealizowana na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Starosty [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (zgodnej z ustaleniami decyzji z dnia [...].03.2005 r. Burmistrza Gminy [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Protokół odbioru inwestycji został sporządzony [...] stycznia 2012 r. W świetle wspomnianego wyżej art. 148 ust. 4 u.g.n. nie może budzić wątpliwości, że różnica, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką miała przed ich wybudowaniem, ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, o ile właściciel (bądź użytkownik wieczysty) nieruchomości poniósł nakłady na budowę drogi, wybudowanie przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. W odwołaniu wnosząca skargę A. T. zasygnalizowała, że "dokonywała wszelkich czynności związanych z przyłączeniem we własnym zakresie" – koszt przyłącza wyniósł 2800 zł (obejmował zakup rury, studzienki, mapki przedwykonawczej i powykonawczej), natomiast szkody na działce nr 775/2 stanowiącej jej własność oszacowała na 3000 zł (zniszczenia szlachetnych krzewów, uszkodzenie chodnika i ogrodzenia, zniszczone podwórko, zdewastowany główny wjazd na posesję) czego rzeczoznawca nie uwzględnił. Do skargi zaś A. T. załączyła m.in. dowód wpłaty kwoty 600 zł za wykonana przez geodetę uprawnionego R. K. mapy do celów projektowych, inwentaryzację powykonawczą przyłącza kanalizacji sanitarnej wraz z dowodem wpłaty za jej wykonanie (400 zł), projektów budowlanych przyłącza do budynku mieszkalnego na działce 775/2 oraz fakturę VAT wystawioną za jego wykonanie (500 zł). Jak z powyższego wynika skarżąca dokumentuje sfinansowanie z własnych środków kosztów wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej do własnego budynku mieszkalnego na działce nr 775/2 w K., co nie daje podstaw do ich zaliczenia do nakładów, o jakich mowa w art. 148 ust. 4 u.g.n., czyli nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości na rzez poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Są to bowiem wydatki obciążające właściciela nieruchomości. W szczególności też organ nie miał podstaw, w świetle normy prawnej art. 148 ust. 4 u.g.n., do uwzględnienia przy ustalaniu kwestionowanej opłaty roszczeń odszkodowawczych sformułowanych w odwołaniu, a związanych z realizacją wspomnianego wyżej przyłącza. Sąd nie podziela także zarzutu skargi, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Analiza materialna zebranego w sprawie niniejszej nie daje żadnych podstaw do przypisania organowi zaniedbania obowiązków proceduralnych określonych w/w przepisami. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.