II SA/Rz 1402/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-29

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ma legitymację procesową do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego w sprawie dotyczącej odszkodowania za grunty przejęte pod drogę publiczną?
Ratio decidendi
Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego w sprawie dotyczącej odszkodowania za grunty przejęte pod drogę publiczną. Wynika to z faktu, że jednostka samorządu terytorialnego, realizując zadania z zakresu administracji publicznej poprzez swoje organy, nie może jednocześnie być stroną postępowania administracyjnego i dochodzić swojego interesu prawnego przeciwko obywatelowi, którego sytuacja prawna została ukształtowana przez decyzję organu tej jednostki. Takie działanie naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego.
Stan faktyczny
Gmina Miasto [...] zaskarżyła decyzję Wojewody z dnia 24 sierpnia 2015 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 marca 2015 r. o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz E. G. za nasadzenia i urządzenia ogródka działkowego. Decyzja Prezydenta Miasta została wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wojewoda uznał, że decyzja Prezydenta Miasta została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy Miasto [...] i zwrócono jej kwotę 200 zł tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur -Selwa po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 sierpnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod ulicę postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić Gminie Miasto [...] kwotę 200 zł ( dwustu złotych) tytułem wpisu od odrzuconej skargi. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Prezydent Miasta [..] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 12 ust. 4, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.; dalej: ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ) w związku z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40) orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz E. G. za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego znajdującego się na działkach nr 914/1, 914/2, 914/3 oraz 914/4 obr. [...], objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r. L.dz. [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą C., etap I – budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". Na skutek odwołania E. G., Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [....] z dnia [...] marca 2015 r., jako wydaną w wyniku błędnej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła Gmina Miasto [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1), a także inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo (§ 2). Uchwałą z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przesądził, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11 a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. "W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że fakt, że jednostki samorządu terytorialnego korzystają z osobowości prawnej i zdolności sądowej, nie oznacza, że są takimi samymi osobami prawnymi, jak wszystkie osoby prawne podlegające reżimowi kodeksu cywilnego. Ich samodzielność w zakresie dysponowania prawem własności i innymi prawami majątkowymi podlega bowiem daleko idącym ograniczeniom wynikającym z ustaw samorządowych jak i przepisów szczególnych. Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji). Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a.: jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej uchwale. Należy zaznaczyć, że uchwała ta znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, w której skarga została złożona przez Gminę Miasto [...], która zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym występuje na prawach powiatu. Skoro skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina Miasto [...] ( występująca na prawach powiatu), która nie posiadała legitymacji do zaskarżenia decyzji Wojewody zapadłej w trybie odwoławczym od kończącej postępowanie administracyjne w I instancji decyzji organu tej Gminy ( Prezydenta Miasta [...]wykonującego zadania starosty), skutkuje to odrzuceniem skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło