II SA/Rz 1403/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-02-28
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, gdy strona wykaże pewne trudności finansowe, ale nie udokumentuje ich w sposób wyczerpujący?Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, jest instytucją o charakterze wyjątkowym i nie może być nadużywane. Strona ma obowiązek wykazać, że poniesienie kosztów sądowych nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona zarabia, nawet dorywczo, i nie udokumentuje w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej oraz priorytetowych wydatków, sąd może przyznać prawo pomocy jedynie w częściowym zakresie, uznając, że strona posiada pewne możliwości finansowe pozwalające na pokrycie części kosztów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi, uzasadniając go bezrobociem od 2014 r. i niskimi dochodami z prac dorywczych. Wskazał na wspólne gospodarstwo domowe z matką pobierającą emeryturę oraz ponoszone wydatki na czynsz, ratę kredytu, media i telefon. Na wezwanie sądu przedstawił potwierdzenia płaconych rachunków, ale nie dostarczył wyciągów bankowych ani innych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową w sposób wyczerpujący. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. W pozostałej części odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D.D. o zwolnienie od opłaty od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 1403/18
U Z A S A D N I E N I E
D.D. (dalej: Skarżący) zawnioskował w skardze o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek uzasadnił tym, że od 2014 r. pozostaje bezrobotny. Uzyskuje dochody w wysokości 400 zł miesięcznie z tytułu prac dorywczych. Ich wysokość nie pozwala na pokrycie kosztów i opłat sądowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która pobiera emeryturę w kwocie ok. 1206 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki zadeklarował czynsz za mieszkanie w kwocie 254,11 zł, spłatę kredytu - rata 101,35 zł, ubezpieczenie na życie 36 zł, opłaty za energię elektryczną 128,80 zł, gaz 80zł, telefon 40 zł, telewizja kablowa 67 zł. Skarżący nie zadeklarował żadnego majątku ruchomego i nieruchomego zarówno swojego jak też matki. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., Skarżący nadesłał potwierdzenia płaconych rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania (abonament za TV, Internet, składka ubezpieczenie na życie, telefon, energia elektryczna, decyzja o waloryzacji emerytury, umowa i harmonogram spłaty pożyczki).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień – powoływana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2).
Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do informacji zawartych we wniosku i aktach sprawy, referendarz postanowił przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi powyżej kwoty 100 zł, uznając, że Skarżący posiada takie możliwości finansowe. Pomimo bowiem, że pozostaje bezrobotny, chociaż należy w tym miejscu zaznaczyć, że nie udokumentował statusu bezrobotnego, zarobkuje jak podał dorywczo. Zatem może środki te przeznaczyć na prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym. Nie wspomina bowiem, że ponosi jakiekolwiek, priorytetowe wydatki, np. na ochronę zdrowia czy na szczególne wydatki, po poniesieniu których pozostawałaby w niedostatku. Co do zasady przyznanie prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym nie może być nadużywane w sytuacji gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody. Zobowiązano Skarżącego do wypowiedzenia się w kwestiach zawartych w wezwaniu. Kwestii tych nie wyjaśnił jednak na tyle, by wyeliminować wszelkie wątpliwości. Nadesłał rachunki za opłaty regulowane przez matkę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ale nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, kart kredytowych, nie załączył żadnych wyjaśnień o które był wzywany. Rzeczą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku i spełnienie ustawowych przesłanek w tym przedmiocie. Przesłanką do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym pod postacią zwolnienia od opłat sądowych, jest wykazanie, że ich poniesienie nastąpiłby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnosząc sprawę na drogę postępowania sądowego strona musi przewidywać konieczność pokrycia określonych kosztów z tym związanych, zaś poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nawet przy pewnym uszczerbku utrzymania koniecznego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w całości w żądanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło