II SA/Rz 1404/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-05-30
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, zgodnie z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy była zasadna. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na wiążącym postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które odmówiło uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia ze względu na potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000. Sąd uznał, że postanowienie RDOŚ było zgodne z prawem, a organy administracji były nim związane.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce położonej w obszarze Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, wskazując na potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000. Wójt Gminy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania decyzji o warunkach zabudowy, opierając się na postanowieniu RDOŚ. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala-
Przedmiotem skargi J.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , dalej "SKO" lub "Kolegium" z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. J.M. wystąpił do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej, budynku gospodarczego, przydomowej oczyszczalni ścieków, studni kopanej lub wierconej na działce o nr 119/2 położonej w miejscowości S.
Z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji w obszarze Natura 2000 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dalej "RDOŚ" postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określając równocześnie zakres tego raportu.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], RDOŚ odmówił uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia wskazując, że zezwolenie na jego realizację naruszałoby art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r., poz. 627 ze zm., dalej "u.o.p."), z którego wynika zakaz podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.
Wydana w następstwie tego postanowienia decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2014 r. odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanego przedsięwzięcia została decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] znak [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji ze względu na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm., dalej "u.p.z.p."), w zakresie braku zgodności z przepisami odrębnymi, na które powołano się w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] sierpnia 2014 r.
J.M. w odwołaniu od opisanej wyżej decyzji zarzucił zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez bezpodstawne uznanie, wbrew treści raportu, że planowane przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 oraz, że inwestycja nie spełnia wymogu zgodności z odrębnymi przepisami.
Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., art. 33 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.o.p., art. 98 ust.1 i ust. 3 art. 100 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (powołano Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., aktualny Dz. U. z 2016 r. poz. 353; zwana dalej ustawą środowiskową) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.")
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ich ocenę dokonaną przez organ I instancji. Za prawidłowe uznał stanowisko tego organu o niezgodności inwestycji z przepisami odrębnymi, do których, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. należy zaliczyć przepis 33 u.o.p. Na podstawie tej regulacji zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Wobec tego, że działka objęta planowaną inwestycją położona jest w obszarze Natura 2000. Kolegium odwołując się do postanowienia RDOŚ z dnia [...] sierpnia 2014 r. wyjaśniło, że po jego myśli zasięg oddziaływania przedsięwzięcia z dużym prawdopodobieństwem nie ograniczy się ani do miejsca posadowienia budynków, ani granic działki, ani jej bezpośredniego sąsiedztwa, z uwagi na biologię gatunków występujących w tym terenie, a inwestycja spowoduje upośledzanie pełnionej przez omawiany teren funkcji korytarza migracyjnego, utrudni migrację dziko występującym zwierzętom, głównie dużym ssakom drapieżnym - wilkowi i niedźwiedziowi, spotęguje fragmentację siedlisk wilka i niedźwiedzia, gatunków wymagających dużych, niepofragmentowanych, naturalnych połaci środowiska oraz zwiększy zagrożenie synantropizacją. Z postanowienia tego wynika ponadto, ze przedsięwzięcie wpisuje się w negatywny dla obszarów Natura 2000 trend zabudowy cennych przyrodniczo terenów oderwanych od zwartej zabudowy, mający miejsce w górskich podgórskich gminach, a zaproponowane rozwiązania chroniące środowisko przyrodnicze nie dają gwarancji, iż po realizacji inwestycji, przedmiotowy teren wraz z terenami znajdującymi się w zasięgu oddziaływania inwestycji zachowają swoją wartość przyrodniczą jako żerowiska, tereny wędrówek szczególnie w odniesieniu do dużych ssaków drapieżnych. Zezwolenie na realizację tej inwestycji byłoby złamaniem art. 33 u.o.p. tym bardziej, że nie można uznać budowy budynków i urządzeń budowlanych w ramach zamiaru realizacji zagrody, za nadrzędny interes publiczny, a zatem wyjątek, o którym mowa w art. 34 ustawy nie dotyczy inwestycji będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Kolegium powołując się na przepis art. 100 ustawy środowiskowej stanowiący o wiążącym charakterze postanowienia podjętego w oparciu o art. 98 tej ustawy stwierdziło, że Wójt Gminy [...] zobligowany był odmówić ustalenia warunków zabudowy na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Organ odwoławczy w sprawach ustalenia warunków zabudowy nie jest też władny do kwestionowania stanowiska RDOŚ wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Skarżący w skardze na opisaną na wstępie decyzję zarzucił jej naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przy całkowitym zaniechaniu rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, z którego wynika, że Przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000,
- zaniechanie wystąpienia przez SKO do RDOŚ o przekazanie akt postępowania zakończonego wydaniem postanowienia RDOŚ i uniemożliwienie dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy,
- art. 8, art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu twierdzeń i zarzutów skarżącego istotnych dla sposobu załatwienia sprawy i ograniczenie się do określenia ich jako "ocenę tego materiału dowodowego dokonaną przez skarżącego" oraz "nie mogących stanowić podstawy do zmiany zajętego stanowiska",
- dokonanie całkowicie odmiennej oceny prawnej takiego samego stanu faktycznego, który w sprawie będącej przedmiotem postanowienia RDOŚ z dnia [...] marca 2010 r. stanowił podstawę do uzgodnienia warunków zabudowy tego samego kompleksu łąkowego, na którym na być realizowane przedsięwzięcie, co narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego,
- art. 142 k.p.a., art. art: 15 k.p.a. oraz ort. 78 Konstytucji poprzez faktyczne uchylenie przez SKO od rozpoznania zarzutów kierowanych pod adresem postanowienia RDOŚ w odwołaniu,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 2 pkt. 2 ustawy środowiskowej poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonej decyzji faktów, które SKO uznało za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności zaniechanie odniesienia się do Raportu oraz jego uzupełnienia i zaniechanie wskazania, jakie fakty oraz informacje w nich zawarte i w jaki zakresie zostały uwzględnione przy wydaniu zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym braku takiego odwołania do Raportu w postanowieniu RDOŚ, co uniemożliwia kontrolę przesłanek, jakimi SKO kierowało się wydając zaskarżoną decyzję,
- art. 33 ust. 1 u.o.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania" i niewłaściwe zastosowanie w wyniku uznania, że Przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000,
- art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez bezzasadne uznanie, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu zgodności z odrębnymi przepisami, a w szczególności art. 33 u.o.p.,
- art. 98 ust. 2 i 3 ustawy środowiskowej przez bezzasadną odmowę uzgodnienia przez RDOŚ warunków realizacji Przedsięwzięcia,
- art. 31 ust. 3 Konstytucji i art. 1 Protokołu nr 1 do Paktu Praw Człowieka przez niedopuszczalną ingerencję w prawo własności bez koniecznego zachowania "sprawiedliwej równowagi" między wymogami interesu publicznego i z naruszeniem istoty tego prawa (art. 64 ust. 3 in fine Konstytucji), do czego doszło poprzez faktycznie uznanie zabudowy terenów w miejscowości S. za niedopuszczalną co do zasady. W skardze szeroko rozwinięto postawione w jej petitum zarzuty. W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz postanowienia RDOŚ i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została przez Sąd oddalona bowiem okazała się niezasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego była w niniejszym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, w ramach której przewidziano: budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę budynku gospodarczego, budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, budowę studni kopanej lub wierconej na działce nr ewidencji 119/2 w miejscowości S. Organy obu instancji odmawiając wydania na rzecz wnioskodawcy – J.M. – decyzji pozytywnej oparły swe rozstrzygnięcia na treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwany dalej RDOŚ) z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...].
Stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.; zwana dalej u.p.z.p.), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe m.in. wówczas gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony przyrody. SKO podobnie jak Organ pierwszej instancji uznało, że w niniejszej sprawie decyzja pozytywna dla wnioskodawcy byłaby sprzeczna z art. 33 ust. 1 u.o.p. Przepis ten zabrania, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Nie jest kwestionowane to, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie jest położony w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, pod nazwą "Bieszczady" oraz w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Bieszczady. Z tej przyczyny w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy rozdziału 5 Działu V ustawy środowiskowej. Otóż w myśl art. 98 ust. 1 tej ustawy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Na mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...], RDOŚ nałożył na inwestora – J.M. - obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia oraz przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko RDOŚ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...], odmówił uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, co w ostatecznym rezultacie musiało przełożyć się na końcowy wynik postępowania w sprawie warunków zabudowy. Postanowienie to wydano na podstawie art. 98 ust. 1, 3, 7 8 i art. 99 ustawy środowiskowej i art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.; zwana dalej u.o.p.).
Skład orzekający w pełni identyfikuje swoje stanowisko z poglądem WSA w Rzeszowie wyrażonym w wyroku z dnia 20 marca 2012 r., o sygn. akt II SA/Rz 1111/11, iż postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy środowiskowej, jest postanowieniem wydanym w granicach sprawy, w której zapadła decyzja wójta o odmowie ustalenia warunków zabudowy oraz decyzja SKO utrzymująca ją w mocy. Dlatego też Sąd stosując art. 135 p.p.s.a. powinien oceniać legalność postanowienia RDOŚ, na które w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć powołały się w/w organy uzasadniając odmowę ustalenia warunków zabudowy. Do tego wniosku przekonuje WSA także regulacja art. 100 ustawy środowiskowej, która stanowi wyraźnie, iż postanowienie oparte o art. 98 ust. 1 tej ustawy, wiąże organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy, czyli m.in. decyzji o warunkach zabudowy obejmującej przedsięwzięcie lokalizowane na obszarze Natura 2000. Na skutek obowiązywania tej normy, postanowienie RDOŚ zasadniczo kształtuje rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy. W konsekwencji, brak sądowej kontroli postanowienia uzgodnieniowego nie pozwalałby odpowiedzieć na pytanie czy publiczne prawa podmiotowe strony skarżącej zostały przez orzekające organy naruszone odmową wydania decyzji, od której zależy realizacja inwestycji. Innymi słowy, sądowa kontrola aktów wójta i SKO nie może w rozpatrywanym przypadku sprowadzać się tylko i wyłącznie do ustalenia czy odpowiadają one w myśl art. 100 ustawy środowiskowej treści postanowieniu RDOŚ. Działania kontrolne sądu muszą wejść głębiej i obejmować kluczowe w niniejszej sprawie postanowienie Organu uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia.
Dlatego też, aby w pełni urzeczywistnić założenia sądowej kontroli administracji publicznej należało w niniejszej sprawie. odpowiedzieć na pytanie czy postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ustawy środowiskowej odpowiada konstytucyjnej zasadzie praworządności. W tym celu Sąd postanowił na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód z akt sprawy zakończonej postanowieniem RDOŚ z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...].
RDOŚ przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...], obowiązany był kierować się treścią art. 99 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej. Powołany przepis wymaga od organu aby niezależnie od wymagań określonych w K.p.a. zawarł w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego dwa rodzaje informacji tj.:
1) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa;
2) informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej).
W niniejszej sprawie niebagatelną rolę odgrywa przepis mówiący o obowiązku poinformowania stron postępowania o tym, w jaki sposób RDOŚ wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Według składu orzekającego WSA art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej należy rozpatrywać łącznie z normą wyrażoną w art. 98 ust. 3 tej ustawy. Otóż w myśl art. 98 ust. 3 ustawy środowiskowej, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jeżeli nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. RDOŚ nie może odmówić uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jeżeli ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie pozwala na stwierdzenie znaczącego negatywnego oddziaływania.
Należy w tym miejscu dodać, że ustawodawca zdefiniował w art. 3 pkt 17 w/w ustawy - znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, stwierdzając, że należy pod nim rozumieć oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące:
a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
O tym czy przedsięwzięcie znacząco negatywnie oddziaływuje na obszar Natura 2000, mogą przesądzać jedynie wyniki oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar a w szczególności ustalenia wyrażone w raporcie. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z zasadniczych dowodów występujących w procedurze przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zaś jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport stanowi merytoryczne opracowanie, na podstawie którego formułuje się twierdzenia dowodowe dotyczące wpływu planowanego przedsięwzięcia na wymagające ochrony elementy środowiska naturalnego. Treść raportu ma znaczenie decydujące dla kwestii uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia o czym świadczy obowiązek RDOŚ w zakresie uzasadnienia postanowienia polegający na poinformowaniu, o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie - art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zastosuje normę zawartą w art. 98 ust. 3 ustawy środowiskowej, czyli odmówi ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia, gdy zdoła wykazać, że pozytywny dla inwestycji raport zawiera błędy metodologiczne, a więc że płynące z jego treści ustalenia nie mogą przekonywać za dokonaniem uzgodnienia. Twierdzenia podważające ustalenia raportu będę wówczas przekonujące, gdy zostaną oparte na przeprowadzonym przez organ postępowaniu wyjaśniającym. Nie sposób zakwestionować ustaleń Raportu nie przeprowadzając na tą okoliczność stosowanego dowodu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. II SA/Rz 249/12). Obowiązek poszerzenia uzasadnienia postanowienia o informację wymienione w art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej ma na celu zobowiązanie RDOŚ do uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy, treści tak znaczącego dla postępowania w przedmiocie oceny dowodu jakim jest raport, w tym również proponowanych przez autora raportu warunków obniżających ryzyko negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia. Jego ustalenia mają odgrywać w postępowaniu w przedmiocie oceny znaczenie realne a nie iluzoryczne, gdyż w innymi wypadku nałożenie na inwestora obowiązku jego opracowania i przedłożenia traciłoby znaczenie normatywne, którego z oczywistych powodów utracić nie może. Pamiętać przy tym wypada, że raport jest dokumentem, określającym rodzaje możliwych oddziaływań oraz sposoby zapobiegania im w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia. Stanowi więc jedynie jeden z możliwych środków dowodowych i - choćby z racji tego, że przygotowywany jest na zlecenie inwestora - nie może być traktowany jako opinia biegłego. Organ nie jest zatem związany jego treścią i podejmuje ostateczną decyzję w oparciu również o inne środki dowodowe.
Mając na względzie powyższe ustalenia co do wykładni i stosowania przepisów mających dla sprawy znaczenie kluczowe, należało stwierdzić, iż RDOŚ nie naruszył w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przepisy art. 98 ust. 3 i art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, bowiem w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego poinformował strony o tym, w jaki sposób wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia zawarte w pozytywnym dla skarżącego Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. RDOŚ odmawiając dokonania uzgodnienia wykazał w sposób obiektywny, że przedłożony raport zawiera błędy metodologiczne. Wskazany Organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (m.in. oględzin działki 119/2 w S. w dniu [...] czerwca 2014 r.) udowodnił, że wnioski raportu pozytywnego dla przedsięwzięcia są błędne a tym samym, że wbrew jego treści inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Wykazano przekonująco zastosowanie przepisu art. 98 ust. 3 ustawy środowiskowej, poprzez udowodnienie, że całokształt wniosków płynących z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 potwierdza stan, któremu ustawa nakazuje przeciwdziałać (art. 2 pkt 17 ustawy środowiskowej).
W postępowaniu oceniającym wpływ inwestycji skarżącego na obszar chroniony kierowano się m.in. tym, że działka o nr 119/2 stanowi część rozległego niezabudowanego kompleksu łąkowego. Jest częścią siedliska przyrodniczego niżowego i górskich łąk użytkowanych ekstensywnie, stanowiąc przedmiot ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Bieszczady PLC180001. Poza tym wchodzi ona w skład korytarza ekologicznego GKK1 o znaczeniu międzynarodowym. Zgodzić się należy z Organem, że pobliska zabudowa występuje po przeciwnej stronie drogi gminnej w stosunku do działki inwestora. Dlatego realizacja inwestycji skarżącego mogłaby prowadzić do zwiększenia negatywnego dla chronionych obszarów procesu rozproszenia zabudowy.
Kluczowe w niniejszej sprawie znaczenie odgrywa posłużenie się przez RDOŚ opiniami biegłych (opinia dr W.Ś. z dnia [...] lipca 2014 r. oraz opinia dr inż. M.S. z dnia [...] czerwca 2014 r.) i zakwestionowanie za ich pomocą wniosków płynących z przedłożonego przez inwestorów Raportu, który, co warto przypomnieć, jest wyłącznie dokumentem prywatnym inwestora, nie mającym charakteru wiążącego dla orzekających w sprawie organów. Z treści tych opinii wynika, że zabudowa działki inwestora spowoduje, iż jej obszar stanowiący łąkę, na stałe zostanie wykluczony z przestrzenni życiowej gatunków drapieżnych jak ryś, wilk, niedźwiedź. Skoncentrowana na zabudowanym terenie aktywność wprowadzając nowe elementy jak hałas i sztuczne oświetlenie, będzie negatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie, przy założeniu że zasięg negatywnego oddziaływania zabudowy na niedźwiedzie wynosi 900 m. Biegli zwrócili także uwagę na zagrożenia płynące z realizacji inwestycji dla gatunków ptaków : orlik krzykliwy, orzeł przedni, myszołów i trzmielojad. Ponieważ działka inwestora stanowi część terenu otwartego w postaci łąki, to może potencjalnie stanowić teren siedlisk żerowych dla tych gatunków. Jej zabudowa i związana z tym aktywność człowieka może wypłynąć negatywnie na te gatunki, zmniejszając obszary zdobywania pokarmu.
Wykazano także, że przedsięwzięcie inwestora może spowodować upośledzenie funkcji terenu polegającej na pełnieniu roli korytarza migracyjnego o znaczeniu międzynarodowym, zapewniającym łączność pomiędzy obszarami Natura 2000 dla takich gatunków jak wilk czy niedźwiedź. Przekonująco dowiedziono, że proponowane środki minimalizujące negatywne oddziaływanie nie spowodują zmniejszenia tego oddziaływania w postaci wprowadzania w obszar chroniony obiektów kubaturowych oraz związanej z tym infrastruktury. To oddziaływanie mając miejsce poza obszarem stałego występowania zabudowy i aktywności człowieka w sposób nieodwracalny zmniejszy obszary siedlisk i żerowania gatunków chronionych reżimem prawnym Natura 2000.
W tych okolicznościach, należało potwierdzić za RDOŚ spełnienie przez projektowane działania inwestycyjne Strony skarżącej przesłanek negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 - art. 3 pkt 17 ustawy środowiskowej. To z kolei obligowało organ pierwszej instancji jak również SKO do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji skarżącego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 100 ustawy środowiskowej. Działania RDOŚ oraz pozostałych organów wpisują się w podstawowe zasady prawa ochrony środowiska jak zasada ostrożności oraz zasada działania zapobiegawczego (art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej).
Dodać do tego wypada, że NSA w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., o sygn. II OSK 922/14, (opubl. w CBOSA), w odniesieniu do inwestycji nieodbiegającej znacząco charakterem od przedsięwzięcia skarżącego a planowanej do wykonania na pobliskiej działce o nr 118/7 w miejscowości S. (budynek mieszkalny jednorodzinny), stwierdził że wymieniona działka zlokalizowana jest na terenie, w którym dochodzi do korelacji reżimów prawnych różnych obszarów specjalnych o charakterze ekologicznym. Uwzględnić zatem należało nie tylko konsekwencje objęcia tego obszaru ochroną pn. Natura 2000 PLC 180001 "Bieszczady", ale też ochroną wynikającą z ustanowienia na tym obszarze Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego funkcjonującego na mocy rozporządzenia Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 czerwca 2005 r. oraz Otuliny Bieszczadzkiego Parku Narodowego utworzonego na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1996 r. Nadto uwzględnić należało lokalizację nieruchomości skarżącego w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Bieszczady PLC180001 i w granicach głównego korytarza ekologicznego o znaczeniu międzynarodowym (KK) - Korytarz karpacki. Ta szczególnie niekorzystna dla inwestorów sytuacja prawna i faktyczna nie mogła zostać pominięta przez organy administracji zobowiązane do realizacji ogólnopaństwowego interesu publicznego, jaki przyświecał utworzeniu obszarów specjalnych. Obowiązujący zatem na terenie powyższych obszarów reżim prawny w postaci ograniczeń i zakazów o charakterze administracyjnoprawnym musiał być uwzględniony poprzez kontrolę ich przestrzegania. Biorąc zatem pod uwagę wyjątkowy status prawny obszaru Natura 2000, mający umocowanie w dyrektywach UE, uwzględniając korelację z regułami ustanowionymi dla innych obszarów chronionych, a znajdujących odniesienie do działki inwestorów, NSA stwierdził podstawy, do uznania że planowane przedsięwzięcie znacząco negatywnie oddziałuje na obszar Natura 2000, spełniając przesłankę sprzeczności z przepisami szczególnymi, co obligowało do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Zarzuty skargi nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione skoro zaskarżona do Sądu decyzja oparta jest o w pełni legalne postanowienie RDOŚ. Z mocy art. 100 ustawy środowiskowej, postanowienie RDOŚ wiązało przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, zarówno Wójta Gminy [....] jak również SKO. Moc tego przepisu nie pozwalała organom decyzyjnym na pozytywne uwzględnienie żądania inwestora. Co więcej, Organy decyzyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy, nie były władne do dokonania własnej oceny prawidłowości postanowienia RDOŚ. Pominięcie tego aktu, lub też wyprowadzenie z materiału dowodowego innych wniosków, niż te do których doszedł w swym postanowieniu Dyrektor, skutkowałoby w sposób oczywisty naruszeniem art. 7 K.p.a. jak również art. 100 ustawy środowiskowej. Z racji niebudzącej wątpliwości treści art. 100 w/w ustawy, nie przeprowadzenie przez SKO dowodu z dokumentów będących w posiadaniu RDOŚ, nie stanowiło o naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w administracji – art. 7, 77, 80 K.p.a. SKO jak również Wójt oparły swe rozstrzygnięcia na odpowiadającym prawu – art. 98, art. 99 ustawy środowiskowej - postanowieniu RDOŚ, stąd odmowa ustalenia warunków zabudowy odpowiada treści art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., który bezsprzecznie wymaga zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi wobec u.p.z.p.
Żaden z zarzutów skargi nie mógł więc zostać przez Sąd uwzględniony, w tym zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP. Sąd działając z urzędu także nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które mogłyby skutkować skasowaniem decyzji Organów orzekających w sprawie. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia odpowiadają w pełni określonym na wstępie kryterium kontroli sądowoadministracyjnej, stąd skarga J. M. musiała zostać oddalona.
Z przedstawionych wyżej powodów oddalono skargę w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło