II SA/Rz 1405/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odmówiła prawidłowo zgody na zmianę warunków pracy radnego w sytuacji, gdy podstawą wypowiedzenia są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego?Ratio decidendi
Ochrona stosunku pracy radnego na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje również wypowiedzenie zmieniające warunki pracy. Rada gminy jest zobowiązana odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, jeśli podstawą są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego. Uchwała rady musi zawierać uzasadnienie oparte na obiektywnych i weryfikowalnych faktach, a jej motywy muszą wynikać ze stanu faktycznego sprawy. W przypadku braku takiego uzasadnienia uchwała jest nieważna.Stan faktyczny
Rada Miasta odmówiła wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego-lekarza, który był jednocześnie pracownikiem szpitala, gdzie doszło do zdarzenia skutkującego śmiercią nienarodzonego dziecka podczas jego dyżuru. Pracodawca wnioskował o zmianę warunków pracy na tryb ambulatoryjny, powołując się na wątpliwości co do prawidłowości działań radnego podczas dyżuru. Rada uznała, że podstawa wypowiedzenia jest związana z wykonywaniem mandatu radnego i odmówiła zgody. Pracodawca zaskarżył uchwałę do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miasta oraz zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżącego kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miasta [...] na rzecz strony skarżącej A. w [...] kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Rada Miasta [...] działając na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., zwana dalej "u.s.g.") w związku z wnioskiem Dyrektora [...] w [...], podjęła uchwałę Nr [...] o odmowie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego J. S. poprzez wypowiedzenie zmieniające.
W uzasadnieniu uchwały Rada Miasta wskazała, że lek. J. S. pracownik A. w [....] jest jednocześnie radnym Rady Miasta [...] i Przewodniczącym tej Rady. Wobec powyższego zmiana stosunku pracy (czy też jego rozwiązania) wymaga uprzedniej zgody Rady Gminy, której jest członkiem. Z dokonanych ustaleń wynika, że wniosek o zmianę warunków pracy radnego opiera się na zastrzeżeniach co do sposobu wykonywania przez radnego obowiązków pracowniczych. Dyrektor [...] w J. jako przyczynę złożonego wniosku wskazał na zaniedbania, których miał się dopuścić pracownik podczas pełnienia dyżuru na Oddziale Ginekologicznym. W wyniku powyższego Prokuratura Regionalna w [...] wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia dopuszczenia się błędu medycznego przez lekarzy [...] w J. wobec ciężarnej A. W., skutkującego śmiercią 30 tygodniowego płodu, tj. o przestępstwo z art. 155 Kodeksu karnego. Rada Miasta wskazała, że w celu ustalenia rzeczywistej przyczyny wypowiedzenia umowy radnemu oraz czy podstawą wypowiedzenia są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, powołana została Komisja. Powołując się na jej ustalenia Rada Miasta uznała, że sprawa ma charakter związany z działaniami podejmowanymi przez radnego w związku z wykonywaniem mandatu. Podała, że pracodawca swoje zarzuty uzasadnia faktem, że rzekomo radny był odpowiedzialny za cały personel (przy czym nie dostarczył dowodu, że tak faktycznie było). Jednakże niezbędnym elementem jest wykazanie pracownikowi winy. Zatem jeżeli dojdzie do sytuacji w której pracownik dokładając wszelkiej możliwej staranności w wykonywaniu swoich pracowniczych obowiązków, nie mógł zapobiec zdarzeniu nie będzie ponosił odpowiedzialności. Reasumując Rada wskazała, że pracodawca nie wskazał na jakiekolwiek obiektywne uchybienia ze strony radnego w wykonywaniu obowiązków pracowniczych, czy winy za zaistniałe zdarzenie, poza tym, że w dniu zdarzenia był obecny w szpitalu.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (data wpływu do organu) Dyrektor [...]
w J. wezwał Radę Gminy w [...] do usunięcia naruszenia prawa. Zarzucił, że przyjęte przez Radę ustalenia, stanowiące faktyczną podstawę uchwały, są nieuprawnione i dowolne. W uchwale nie odniesiono się w ogóle do faktu, że pracodawca zmierza do zmiany warunków pracy pracownika – radnego, która polegałaby na tym, że pracownik udzielałby świadczeń zdrowotnych w trybie ambulatoryjnym (dziennym), a nie w trybie szpitalnym (całodobowym). Ta zmiana nie pogarsza sytuacji prawnej pracownika, nie zmienia warunków płacy. Jako niezasadne uznał twierdzenia Rady jakoby pracodawca zamierzał zwolnić pracownika. Podkreślono nadto, brak odniesienia się do argumentów podanych przez pracodawcę, że do śmierci dziecka pacjentki doszło w czasie, gdy pracownik (radny) pełnił dyżur. To właśnie on był w tym czasie odpowiedzialny zarówno za pacjentów, jak i podległy mu personel. W jego ocenie przyjęte przez Radę założenie, że obowiązkiem pracodawcy było wykazać zawinione zaniedbania pracownika, uzasadniające zarzut dopuszczenia się błędu medycznego miałoby sens, gdyby pracodawca podjął decyzję o zwolnieniu pracownika bez wypowiedzenia. W okolicznościach sprawy taka konfiguracja nie zachodzi. Wobec tego, że na dyżurze pracownika – radnego doszło do zgonu nienarodzonego dziecka, pracodawca podjął decyzję, by pracownik ten udzielał świadczeń w trybie dziennym, bez dyżurów, albowiem ma wątpliwości co do tego czy pracownik będzie w tym zakresie działał prawidłowo. Wyjaśnił, że pracownik w czasie dyżuru jest odpowiedzialny za pacjentki i ich dzieci i podejmowanie ryzyka kosztem potencjalnego niebezpieczeństwa ich życia i zdrowia jest niedopuszczalne. Jako zbyt daleko idące ocenił Dyrektor ustalenia Rady, że po badaniu płodu przez lekarza-radnego i stwierdzeniu braku tętna "nie było już szans na uratowanie dziecka". W tej kwestii bowiem wypowiedzą się biegli. Faktem tymczasem jest to, że radny -pracownik o negatywnych wynikach badań poinformował ordynatora oddziału dopiero półtorej godziny po ich przeprowadzeniu. Końcowo zaznaczył, że wniosek Rady, że sprawa ma charakter wyłącznie związany z działaniami wykonywanymi przez radnego w związku z wykonywaniem mandatu, nie ma żadnego uzasadnienia. Rada nie podała żadnych faktów, stanowiących podstawę tak sformułowanego wniosku.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wiceprzewodniczący Rady Miasta [...], poinformował Dyrektora [...] w J., że o treści wezwania Rada Miasta [...] poinformowana została podczas obrad XXIX nadzwyczajnej sesji Rady Miasta [...] w dniu [...] lipca 2016 r. Radni nie podjęli żadnej inicjatywy w tej sprawie.
W tej sytuacji pismem z dnia 7 września 2016 r. Dyrektor [...] w [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną na wstępie uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wnioskując o stwierdzenie jej nieważności i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i podtrzymano argumenty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślono, że interes prawny skarżącego wyraża się w bezprawnym uniemożliwieniu skorzystania z przyznanych prawnie kompetencji pracodawcy wobec pracownika, polegających na zmianie warunków pracy poprzez wypowiedzenie zmieniające. Zaskarżona uchwała, jako naruszająca prawo, wyłączyła możliwość zmiany warunków pracy pracownika-radnego, mimo, że nie zaistniały i nie zostały wykazane w uchwale żadne okoliczności uzasadniające brak zgody dla podjęcia takich działań przez pracodawcę. Przedmiotowa uchwała nie wskazuje żadnych okoliczności i ocen pozwalających stwierdzić, że kierunek rozstrzygnięcia Rady wynika z przyjęcia, że zmiana warunków pracy radnego związana jest z działaniami podejmowanymi przez radnego w związku z wykonywaniem mandatu. Nadto nie zawiera uzasadnienia z którego w sposób jasny, spójny i oczywisty wynikałoby, że Rada podjęła taką decyzję, gdyż była do tego zobowiązana wobec ustalenia, że podstawą proponowanej zmiany są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, czy też że decyzja ta jest wynikiem negatywnej oceny okoliczności przedstawionych jako uzasadnienie wypowiedzenia zmieniającego. Zdaniem strony skarżącej uchwała wydana została z naruszeniem art. 25 ust. 2 u.s.g.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] reprezentowana przez Burmistrza Miasta [...] wniosła o oddalenie skargi. Podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej uchwale zaznaczyła, że nie podziela argumentacji skarżącego co do przyczyn zamiaru zmiany warunków pracy radnego. Przewodni argument troski o bezpieczeństwo pacjentów, który determinować miał skierowanie radnego do innej pracy jest nieprzekonywujący, szczególnie w kontekście stwierdzenia, że na nowym stanowisku pracy radny miał wykonywać zawód lekarza udzielając świadczeń zdrowotnych.
W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2017 r. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, eksponując, że będące podstawą wniosku
o podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy okoliczności nie pozostają w związku z pełnieniem funkcji radnego przez lek. J. S. Argumenty pracodawcy nie wskazują na spory pracownicze, niewłaściwe zachowanie radnego wobec personelu czy naruszanie regulaminu pracy. Podstawę podjętych wobec lekarza – radnego działań jest zdarzenie mające miejsce w nocy z [...]/[...].04.2016 r., tj. zgon nienarodzonego dziecka
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, na podstawie art. 3 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Treść rozstrzygnięcia Sądu, co należy podkreślić, uzależniona jest od rzeczywistej wagi stwierdzonego naruszenia, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały uzależnione jest wyłącznie od stwierdzenia istotnego naruszenia prawa.
Każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W- wa 2004, s. 310).
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] Rada Miasta [...] odmówiła wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego J. S. poprzez wypowiedzenie zmieniające.
Poza sporem w sprawie pozostawało zachowanie terminu i spełnienie wymagań formalnych przez skarżącą stronę – [...] w J. do złożenia przedmiotowej skargi, a także interes prawny ww. strony (pracodawcy radnego) do zaskarżenia uchwały (art. 101 u.s.g.).
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w myśl art. 25 ust. 1 u.s.g. w związku z wykonywaniem mandatu radny korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu rozwiązanie
z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Ostatnio przywołany przepis stanowił podstawę prawną kwestionowanej uchwały.
Podkreślić należy, a co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych ochrona wynikająca z art. 25 ust. 2 u.s.g., nie ogranicza się do zakazu rozwiązania (w drodze wypowiedzenia lub niezwłocznie) stosunku pracy
z radnym bez zgody rady gminy. Prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że zakaz (względny) obejmuje też wypowiedzenie radnemu warunków pracy i płacy. Zatem ochrona trwałości stosunku pracy radnego aktualizuje się
w przypadku każdego działania pracodawcy, którego skutkiem może być ustanie stosunku pracy. Wniosek taki wynika z art. 42 § 1 Kodeksu pracy, w myśl którego do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu definitywnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27.09.2007 r., sygn. II SA/Po 605/07, publ: baza orzeczeń: cbois, wyrok SAN z 23 lutego 2006, sygn. III BP 4/05 Lerx nr 272555, wyrok SN z 2 września 2003 r., sygn. I PK 338/02, OSNP nr 17/2004, poz. 301).
Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawę, bowiem Dyrektor [...] wystąpił do Rady Miasta [...] o podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy pracownika – radnego J. S. poprzez wypowiedzenie zmieniające. Zmiana warunków pracy miała polegać na zmianie udzielania świadczeń zdrowotnych w miejsce dotychczasowego trybu szpitalnego (całodobowego) – starszy asystent w Oddziale Położniczo-Ginekologicznym [...] na udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie ambulatoryjnym (dziennym) – starszy asystent w Poradni Ginekologicznej Przychodni Specjalistycznej [...]. Wynagrodzenie zasadnicze oraz pozostałe warunki umowy o pracę miały pozostać bez zmian.
Sąd zauważa, że nadrzędnym celem art. 25 ust. 2 u.s.g. jest ochrona stosunku pracy radnego, poprzez uzależnienie możliwości jego rozwiązania przez pracodawcę od wyrażenia zgody przez radę gminy, choćby miało się to odbyć kosztem uprawnień pracodawcy. Przy tym wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub odmowa jest pozostawione uznaniu rady gminy z wyjątkiem sytuacji, gdy dojdzie ona do przekonania, że podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W takiej sytuacji rada zobowiązana jest odmówić wyrażenia zgody. Z powyższego wynika zatem, że motywy jakimi kieruje się pracodawca zamierzający rozwiązać stosunek pracy
z radnym (zmienić warunki pracy – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), muszą być badane, ponieważ od tych ustaleń zależy, czy rada zobowiązana będzie odmówić wyrażenia zgody (zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu), czy też odmówi z innego powodu, kierując się okolicznościami konkretnego przypadku. W obu tych sytuacjach, o motywach, jakimi kierowała się rada, można dowiedzieć się tylko z uzasadnienia uchwały. Uchwała taka nie może zostać podjęta w sposób arbitralny, abstrahując od motywów podanych przez pracodawcę.
Sąd zauważa, że należy oddzielić sferę interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu, województwa samorządowego) od sfery interesów pracowniczych radnego – pracownika. Dlatego bezwzględna odmowa wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy może mieć miejsce tylko
w jednym przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Innymi słowy ochrona radnego ustanowiona została wyłącznie na użytek sytuacji, gdy pracodawca zamierza rozwiązać z nim stosunek pracy z przyczyn związanych z wykonywaniem mandatu – i wówczas ustawodawca nakazuje radzie odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Przy zamiarze rozwiązania stosunku pracy z innych przyczyn, tj. niezwiązanych z wykonywaniem mandatu, jakiekolwiek by one nie były, ochrona radnego ma charakter relatywny.
Podkreślić wypada także, że celem regulacji art. 25 ust. 2 u.s.g. jest zapewnienie radnemu swobodnego sprawowania mandatu, a nie zabezpieczenie go przed utratą pracy, to rada gminy podejmując uchwałę w przedmiocie wyrażenia zgody na zwolnienie, nie powinna ingerować w prawo pracodawcy do "rozstania" się z pracownikiem, gdy ma to uzasadnienie w obowiązującym porządku prawnym i nie jest związane z wykonywaniem przez radnego mandatu (por. A. Szewc, Komentarz do art. 25 ustawy o samorządzie gminnym, [w:] Lex). W wyroku z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt: III SA/Lu 247/08 (Lex nr 511513), WSA w Lublinie stwierdził, że pełnienie funkcji radnego przez pracownika nie może ograniczać uprawnienia pracodawcy w swobodzie doboru pracowników mających realizować określone zadania, a przesłanką do odmowy zgody na zwolnienie pracownika może być jedynie związek z wykonywanym mandatem radnego (por. S. Gajewski, Glosa do wyroku WSA z dnia 7 października 2008 r., III SA/Lu 247/08, LEX/e). Ochrona stosunku pracy radnego jest uzasadniona wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie udowodnione, że do rozwiązania stosunku pracy nie doszłoby, gdyby pracownik nie posiadał mandatu radnego. Tak, więc w każdym przypadku nie wyrażenia zgody przez radę gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, powinno być wykazane, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu, determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę.
Stanowiący podstawę prawną podjętej uchwały art. 25 ust. 2 u.s.g. nie określa żadnych warunków ani kryteriów, jakimi miałaby kierować się rada gminy przy podejmowaniu decyzji o wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy radnego lub jej odmowy, to kompetencja rady gminy do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy nie daje prawa do odmowy w każdej sytuacji. Wadliwa byłaby taka uchwała, której motywy byłyby nie do pogodzenia z zasadami porządku prawnego, która nie miałaby oparcia w stanie faktycznym, w jakim wypowiedzenie zostało dokonane. Jak już wyżej zauważono odmowa wyrażenia zgody na zwolnienie musi być podporządkowana ochronie wartości, które są istotne i chronione przez porządek prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008r., sygn. akt II OSK 952/08).
Podkreślenia wymaga także, na co słusznie zwróciła uwagę strona skarżąca
z powołaniem się na stanowisko doktryny, że ochrona stosunku pracy radnego powinna służyć lepszemu wykonywaniu roli społecznej przez radnego a nie zapobieganiu przed zwolnieniem za wszelką cenę. Z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej nadmierne uprzywilejowanie radnych wobec innych grup pracowniczych nie jest słuszne.
Uchwała rady gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym winna ona być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku prac (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 193/13, Lex nr 1369028). Przy procedowaniu nad wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, "ocena postawy radnego powinna być rzetelna i wolna od stronniczości oraz osobistych sympatii pozostałych radnych. Dlatego uchwała rady, bez względu na swoją treść (odmowa zgody lub zezwalająca na rozwiązanie stosunku pracy) powinna być uzasadniona - w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów, przemawiających za określonym rozstrzygnięciem. Uchwała rady musi być ponadto wynikiem wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i nie może być wydana bez odniesienia się do norm powszechnie obowiązujących w krajowym porządku prawnym. Uchwała odmawiająca zgody na rozwiązanie stosunku pracy nie może stanowić nadużycia prawa, czyli nie może naruszać art. 8 kodeksu pracy" (por. A. Szewc, Komentarz do art. 25 ustawy o samorządzie gminnym, [w:] Lex).
Mają na uwadze powyższe wywody, w celu dokonania oceny legalności uchwały będącej przedmiotem skargi, Sąd uwzględnił także dokumenty, które wskazywały na motywy podjęcia uchwały – protokół z posiedzenia Komisji Głównej Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., protokół z XXVII nadzwyczajnej sesji Rady Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu kontrolowanej uchwały Rada Miasta [...] wywiodła, że powodem odmowy wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego J. S., zatrudnionego w [...] w J., jest fakt, że sprawa ma charakter związany z działaniami podejmowanymi przez radnego w związku z wykonywaniem mandatu (Rada Miasta toczy spór o remont dróg powiatowych na terenie miasta ze Starostą [...] – pracodawcą Dyrektora [...] w J.). Według organu wniosek o zmianę warunków pracy nie opierał się na rzeczywistych zastrzeżeniach co do sposobu wykonywania przez radnego obowiązków pracowniczych czy zaniedbań, których miał się dopuścić pracownik (radny) podczas pełnienia dyżury na Oddziale Ginekologicznym w [...]
w J. Nadto pracodawca nie wykazał winy za zaistniałe zdarzenie, obiektywnych uchybień w wykonywaniu obowiązków pracowniczych, lecz zarzuty uzasadnił faktem, że radny był odpowiedzialny za cały personel oddziału – przy czym nie przedstawił dowodu na potwierdzenie tej okoliczności.
Strona skarżąca (pracodawca radnego) wywiodła natomiast, że wbrew stanowisko organu przyczynami wypowiedzenia zmieniającego nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez pracownik mandatu radnego, a mianowicie są nimi następujące okoliczności:
- pełnienie w nocy z [...]/[...] kwietnia 20016 r. dyżuru na Oddziale Położniczo-Ginekologicznym [...] w [....] przez radnego J. S.;
- pozostawanie pod opieką lek. J. S. w nocy [...]/[...] kwietnia 2016 r. pacjentki będącej w 30 tygodniu ciąży (przyjętej w dniu [...] kwietnia 2016 r. w trybie nagłym z uwagi na podniesione ciśnienie);
- wystąpienie zgonu nienarodzonego dziecka w trakcie pełnienie powyższego dyżuru;
- poinformowanie przez lek. J. S. Ordynatora Oddziału o zdarzeniu dopiero 1,5 godz. od momentu gdy zdiagnozował śmierć dziecka pacjentki;
- prowadzenie postępowania prokuratorskiego, będącego w toku a obejmującego podejrzenie dopuszczenia się błędu medycznego podczas hospitalizacji.
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. strona skarżąca wskazała na zawiadomienie Prokuratury Regionalnej w [...] o rozbieżnościach wynikających z dokumentacji medycznej prowadzonej w systemie elektronicznym
a dotyczącej pacjentki, tj. dokonywania wpisów w tej dokumentacji już po stwierdzeniu zgonu nienarodzonego dziecka.
Skarżący podkreślił, że powyższe okoliczności nie pozostają w związku
z pełnieniem funkcji radnego przez lek. J. S., nie wskazują na spory pracownicze czy naruszanie regulaminu pracy. Złożony do rady wniosek jest wynikiem charakteru zaistniałego zdarzenia, faktu, że radny w czasie zdarzenia był osobą odpowiedzialną za cały oddział oraz okoliczności, że toczy się postępowanie prokuratorskie w sprawie dopuszczenia się błędu medycznego w trakcie hospitalizacji. Pracodawca podjął decyzję by pracownik (lekarz) udzielał świadczeń w trybie dziennym, bez dyżurów albowiem ma wątpliwości czy pracownik będzie w tym zakresie działał prawidłowo. Wskazał też na niedopuszczalność podejmowania ryzyka kosztem potencjalnego niebezpieczeństwa życia i zdrowia pacjentek i ich dzieci.
Dokonując kontroli legalności podjętej w niniejszej sprawie uchwały wskazać należy, że Rada Miasta [...] wskazała, że powodem odmowy wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy jest zaistnienie zdarzeń związanych z wykonywaniem przez radnego mandatu, a mianowicie: "sprawa ma charakter wyłącznie związany
z działaniami podejmowanymi przez radnego w związku z wykonywaniem mandatu" (str. 2 uzasadnienia uchwały - str. 23 akt administracyjnych sprawy).
Jak wskazano w części wstępnej uzasadnienia prawnego jeżeli podstawą rozwiązania (zmiany) stosunku pracy z radnym są okoliczności związane
z wykonywaniem mandatu przez radnego, to rada zobligowana jest do odmowy wyrażenia zgody. Jednakże rodzi to po stronie rady obowiązek dokładnego
i wszechstronnego wyjaśnienia i oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie kwestionowanej uchwały zawiera jedyne lakonicznie sformułowanie, że podstawą wniosku pracodawcy jest spór pomiędzy Starostą [...] a radą miasta, reprezentowaną przez radnego, o remont dróg powiatowych. Ani dokonane w trakcie posiedzenia Komisji ustalenia ani pozostałe zgromadzone w sprawie dokumenty nie wskazują na te okoliczności
i nie uzasadniają motywów podjętej uchwały. Nie pozwalają na stwierdzenie, że "sprawa ma charakter wyłącznie związany w wykonywaniem mandatu radnego".
Lektura akt administracyjnych nie pozwala na wywiedzenie takiego wniosku. Konkluzji takiej nie można również wywieść z zawartego w protokole posiedzenia Komisji Głównej Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., stwierdzenia radnego M. M., że: "toczymy (uwaga Sądu: Rada Miasta [...]) spór w sprawie między innymi realizacji dróg powiatowych na terenie miasta, w sprawie organizacji klubu, do którego Pan radny należy." Ponadto Rada w ogóle nie odniosła się do podnoszonych przez pracodawcę kwestii, wskazując, że to na pracodawcy ciąży obowiązek przedstawienia dowodu, że lekarz – radny był odpowiedzialny za cały personel oddziału oraz winien wykazać winę pracownika.
Takie stanowisko jest wadliwe bowiem to Rada Gminy winna ustosunkować się do podnoszonych przez pracodawcę okoliczności a które w jego ocenie stanowią racjonalne i obiektywne przesłanki usprawiedliwiające prawo pracodawcy do zmiany warunków pracy pracownika.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2006, sygn. akt II OSK 410/06 (LEX nr 247924) wymóg działania na podstawie prawa,
w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Obowiązek motywowania uchwał rady gminy jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej. Uchwała rady gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, o której mowa w art. 25 ust. 2 u.s.g. powinna zawierać uzasadnienie,
z którego wynikałoby czym kierowali się radni podczas głosowania nad uchwałą, czy zostały należycie rozważone wszystkie okoliczności sprawy, a przesłanki przedstawione przez pracodawcę w złożonym wniosku były brane pod uwagę przy podejmowaniu uchwały. Ustalenia te muszą wynikać z uzasadnienia uchwały, bowiem dopiero wówczas Sąd może zbadać merytoryczną zasadność podjętej uchwały.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd uznał, iż zaskarżona uchwała narusza prawo i nie może pozostać w obrocie prawnym, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a. oraz art. 94 u.s.g.).
W konsekwencji zapadłego orzeczenia Rada Miasta [...] będzie zobowiązana ponownie rozpoznać wniosek Dyrektora [...] w [....] i ponownie podjąć uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy radnego. Przede wszystkim zaś podjęta uchwała powinna w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wyjaśnić motywy, jakimi kierowała się Rada Miasta przy jej podejmowaniu, a które powinny znaleźć oparcie w stanie faktycznym sprawy wynikającym z oceny wiarygodności stanowisk stron, dokonanej poprzez pryzmat przedstawionych dowodów. Jednocześnie wyrażenie zgody przez Radę, jak i odmowa, muszą być podporządkowane ochronie wartości, które są istotne i chronione przez państwo prawa, zaś Rada Miasta ma prawo zając stanowisko oceniając wniosek z punktu widzenia poszanowania standardów i kryteriów obowiązujących w prawie pracy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. (na zasądzoną kwotę składa się wpis sądowy - 300 zł, opłata skarbowa - 17 zł i wynagrodzenie radcy prawnego - 480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło