II SA/Rz 141/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] i pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ wskazał art. 134 k.p.a. oraz art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) w zw. z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 168, poz. 1323). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia postanowienia wynika, iż decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił S. K. ze Służby Celnej w Izbie Celnej w [...] – Urząd Celny w [...] z upływem trzech miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Powyższa decyzja została przesłana S. K. w dniu 31 lipca 2009 r. na adres podany przez ww. w "oświadczeniu majątkowym" tj. ul. [...], a następnie z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie, w dniu 24 sierpnia 2009 r. została przesłana na adres wskazany przez S. K. w dołączonym do akt osobowych kwestionariuszu tj. ul. [...]. Również i ta korespondencja powtórnie awizowana (I awizo: 26.08.2009 r. – 1.09.2009 r.; II awizo: 2.09.09 r. – 9.09.09.r.) nie została odebrana w terminie i w dniu 11.09.2009 r. zwrócona do nadawcy z adnotacją: "zwrot – nie podjęto w terminie". W dniu 15 października 2009 r. S. K. osobiście odebrał ww. decyzję, a następnie w dniu 27 października 2009 r. (data wpływu do organu) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z decyzją o zwolnieniu go ze służby celnej. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i pozostawił go bez rozpoznania. W motywach postanowienia podano, iż stosownie do treści art. 44 k.p.a. decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 9 września 2009 r., wobec czego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu, który mijał w dniu 23.09.2009 r. i zasadnym jest pozostawienie go bez rozpoznania. Organ, wskazując na przedłożone przez S. K. zwolnienia lekarskie, podniósł, iż zarówno postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie zwolnienia ze Służby Celnej, jak i sama decyzja została prawidłowo wysłane. Organ nie posiadał wiedzy, iż S. K. zmienił adres stałego zameldowania lub do korespondencji, bowiem nie zgłosił takiego faktu do organu. Dyrektor Izby Celnej uznał natomiast, iż zainteresowany celowo nie odbierał wysyłanej do niego korespondencji. Organ II instancji podkreślił, iż doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. zarówno postanowienia jak i decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. na adresy wskazane w kwestionariuszu osobowym oraz "oświadczeniu mieszkaniowym" należy uznać za prawidłowe i skuteczne. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Termin ten jest terminem zawitym, a jego przekroczenie skutkuje zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdzeniem niedopuszczalności środka odwoławczego. Organ II instancji podkreślił, iż uchybiając wskazanemu terminowi S. K. nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o jego przywrócenie, jak też nie uprawdopodobnił braku winy w zakresie tego uchybienia. W dniu 4.01.2010 r. do Izby Celnej w [...] wpłynęło oświadczenie S. K., iż od dnia 1 grudnia 2009 r. zamieszkuje pod nowym adresem tj. [...] W dniu 11.01.2010 r. S. K. złożył zaś skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. Podniósł, iż nie zgadza się zarówno z decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. zwalniającą go ze Służby Celnej, jak i postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nie wskazując dalszego sposobu jego weryfikacji. W uzasadnieniu powtórzył w większości argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, iż decyzja o zwolnieniu ze Służby Celnej jest bezzasadna i krzywdząca. Podkreślił, iż w trakcie otrzymania decyzji o zwolnieniu ze służby przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podniósł również, iż zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy przekazywał do Oddziału Celnego w M. za pośrednictwem poczty, z uwagi na "przebywanie pod opieką matki, której miejsce zamieszkania jest znacznie oddalone od P.". To powodowało, iż nie mógł odbierać korespondencji kierowanej na adres czasowego i stałego zameldowania, jak również zapoznać się z jej treścią. Niepodejmowanie korespondencji nie było celowym działaniem, czego dowodzi fakt, iż osobiście w dniu 15 października 2009 r. odebrał w siedzibie Izby Celnej w [...] decyzję o zwolnieniu ze służby. Skoro więc w dniu 15 października 2009 r. odebrał decyzję to przysługiwało mu prawo do złożenia odwołania, "co też uczynił". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia, podkreślając, iż organ dołożył wszelkich starań celem skutecznego doręczenia pism kierowanych do skarżącego. Dodatkowo w obszernym uzasadnieniu wskazał motywy jakimi kierował się wydając decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. o zwolnieniu S. K. ze Służby Celnej ze względu na dobro służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził uchybienie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin do wniesienia takiego wniosku wynika w przedmiotowej sprawie z art. 81 ust. 1 ustawy z dni 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641, ze zm.). wynosi 14 dni. Po myśli art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 2 cyt. ustawy rozpoczyna on bieg z chwilą skutecznego doręczenia decyzji stronie, to znaczy w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym czyli zgodnie z przepisami art. 39-49 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie dokonano doręczenia zastępczego, którego sposób i skutki określone zostały w art. 44 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma bezpośrednio adresatowi lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy, pismo jest przechowywane przez okres 14 dni w placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę – lub składane na taki sam okres w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Domniemanie tak dokonanego doręczenia wynika z § 4 przytaczanego przepisu – doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W poddanej kontroli Sądu sprawie organ przesłał skarżącemu decyzję o zwolnieniu ze służby celnej za pośrednictwem poczty polskiej na oba adresy, jakimi dysponował, tj. adres do korespondencji – [...], wskazany pracodawcy przez S. K. na kilka miesięcy przed wydaniem decyzji – w marcu 2009 r., a po 2-krotnym awizowaniu przez pocztę, także na adres wskazany przez w.w. jako adres stałego zamieszkania – [...]. Również przesyłka na ten adres była 2-krotnie awizowana przez pocztę, co oznacza, że pozostawiono w skrzynce pocztowej zawiadomienie o możliwości jej odbioru w łącznym terminie 14 dni, liczonym od dnia 26.08.2009 r. Prawidłowo zatem organ przyjął skutek doręczenia z dniem 9 września 2009 r. i od tej daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Późniejsze wydanie decyzji stronie, co do której nastąpił skutek doręczenia nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia środka odwoławczego (taki pogląd zaprezentował m. in. WSA w Warszawie w wyroku z 13.12.2006 r., V SA/Wa 1983/06, LEX Nr 306529). Prawidłowości przyjętego skutku doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. nie podważają podnoszone w skardze okoliczności dotyczące niepodejmowania decyzji. Bezspornym jest, że skarżący nie powiadomił organu o zmianie adresu, a także fakt, że adresem zamieszkania w [...] posługiwał się nadal, podając go na zwolnieniach lekarskich , które przesyłał do Izby Celnej w [...]. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było ustalenie przez organ, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 23.10.2009 r. został wniesiony z uchybieniem terminu i wydanie stosownego postanowienia stwierdzającego ten fakt w trybie art. 134 k.p.a. W sentencji tego postanowienia Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził "uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] i w związku z tym pozostawił ten wniosek bez rozpoznania". Tak sformułowana sentencja jest wadliwa, przepis art. 134 k.p.a. nie przewiduje bowiem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zresztą stwierdzenie uchybienia terminu jest konsekwencją rozpoznania wniosku, a zatem wyklucza pozostawienie tego wniosku "bez rozpoznania". Mając jednak na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a Sąd doszedł do przekonania, że tego rodzaju wadliwość nie miała wpływu na wynik sprawy, a także nie powoduje nieważności zaskarżonego postanowienia, a w związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.