II SA/Rz 141/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Zbigniew Czarnik/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 141/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [..] stycznia 2011 r., [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. (dalej: PWINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu K. z dnia [..] listopada 2010 r. [...] odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. W. gmina K. dotyczących wskazania podmiotu władającego działkami nr [..] i nr [..]. W podstawie prawnej decyzji organ wskazal art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1690 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a.oraz art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193, z 2010 r., poz. 1287). Uzasadniając rozstrzygnięcie PWINGiK wskazał, że odwołanie M.Z. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Starosty Powiatu K. odpowiada przepisom prawa. W szczególności organ podkreslił, że żądanie wnioskodawczyni nie mogło być zrealizowane w postępowaniu ewidencyjnym, bo nie zostały w nim przedstawione dokumenty, na podstawie których można dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego. Przepisy prawa w § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) wskazują jakie dokumenty moga być podstawą aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Ponieważ M.Z. nie przedłożyła żadnego z nich to w konsekwencji nie było podstaw do wprowadzenia zmian żądanych przez wnioskodawczynię. W takim przypadku organ ewidencyjny był zobowiązany do odmowy aktualizaji ewidencji, zatem decyzją Starosty Powiatu K. spełnia prawem określone wymogi. Z rozstrzygnięciem PWINGiK nie zgodziła się M.Z. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie § 44 pkt 2 rozporzadzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazała także na naruszenie § 10 ust. 2 i § 12 tego aktu. W jej ocenie naruszenie to polega na odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji gdy stan władania działkami nr [..] i nr [..] nie budzi wątpliwości w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego. Wreszcie skarżąca stwierdziła, że decyzja PWINGiK narusza art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz błędne uzasadnienie decyzji. Z tych powodów skarżaca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu bądź bezpośrednio Staroście Powiatu K. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w przypadkach, gdy działka ma nieuregulowany stan prawny, to na podstawie § 10 ust. 2 organ geodezyjny jest zobowiązany do wykazania stanu i podmiotu władającego działką, przy czym wykzanie takiego stanu spoczywa na organie. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga M.Z. zasługuje na uwzględnienie. Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskami z dnia [..] czerwca 2010 r., M.Z. wystąpiła do Starosty Powiatu K. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów. Żądanie wnioskodawczyni sprowadza się do wykreślenia w stosunku do działek nr [..] i nr [..] jako władających K.T., J.G. i M.Z. oraz wpisanie w ich miejsce władającej M.Z. Konieczność takiej zmiany wnioskodawczyni uzasadniła spadkobraniem po K.T. i J.G. oraz nieuregulowaniem stanu prawnego działek nr [..] i nr [..]. W sytuacji gdy przedmiotowe działki miały nieuregulowany status i wykazane były podmioty nimi władające konieczność ujawnienia władających spadkodawców wnioskodawczyni nie budziła wątpliwości. Zatem taka potrzeba i konieczność istnieje w przypadku władania tymi działkami przez wnioskującą. Na dowód przejścia władania M.Z. przedstawiła dokumenty. W wyniku wszczętego postępowania Starosta Powiatu K. orzekł o odmowie wprowadzenia żądanych zmian decyzją z dnia [..] listopada 2010 r., [...]. Organ przyznał, że stan prawny działek objętych postępowaniem jest nieuregulowany, jednak wnioskodawczyni nie przedłożyła wystarczających dowodów dających podstawę do wprowadzenia zmian. Stanowisko organu pierwszej instancji utrzymał w mocy PWINGiK. Od decyzji tego organu złożona została skarga stanowiąca przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organy za wyjaśniony i odpowiadający przepisom prawa. Może on stanowić podstawę orzekania. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych przyjąć należy, że decyzja PWINGiK oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu K wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Za zasadny należy uznać zarzut skargi wskazujący na naruszenie § 10 ust. 2 w związku z § 12 ust. 2 i § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Z treści tego przepisu wynika, że w ewidencji zawsze musi być wskazany właściciel oraz inny podmiot władający gruntem jeżeli grunt stanowi własność państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten nie stanowi jednak, że w przypadku własności niepublicznej może być wpisany tylko właściciel. Stanowisko Sądu wychodzi z istoty ewidencji gruntów i jej znaczenia dla obrotu prawnego. Jako ewidencja potwierdza aktualny stan działki w zakresie danych określonych ustawą. Przyjęcie, że w ewidencji gruntów może być wpisany tylko właściciel prowadziłoby do stanu, w którym nie byłyby uwidocznione osoby faktycznie władające działką o nieuregulowanym stanie prawnym. Stan taki byłby społecznie i prawnie niemożliwy do zaakceptowania. Z tego powodu w sytuacjach odpowiadających stanowi z rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajduje § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten wskazuje, że brak danych dotyczących właściciela skutkuje wykazaniem danych osób i jednostek organizacyjnych, które nieruchomościami władają. Istnienie i zakres władania gruntami ma być wykazany w ramach postępowania prowadzonego przez starostę i wydania w tym przedmiocie decyzji. Nakaz takiego działania wynika z treści § 12 ust. 2 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że odmowa wpisu w ewidencji zgodna z żądaniem skarżącej wynika z braku przedstawienia właściwych dokumentów. Sąd takiego stanowiska podzielić nie może. Wykazanie stanu posiadania dokumentami wskazanymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia jest raczej niemożliwe bo te są związane z istnieniem określonych praw rzeczowych lub obligacyjnych. Posiadanie i władanie należy wykazać w postępowaniu administracyjnym z wykorzystaniem właściwych dla niego dowodów. Organy geodezyjne w rozpoznawanej sprawie takiego działania nie podejmowały. Z tego też względu naruszyły przepisy postępowania, na które słusznie wskazuje skarga. Nie wyjaśnienie w tym zakresie sprawy, a więc działania z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. jest konsekwencją błędnej wykładni przepisów materialnych. To właśnie ze względu na wadliwe rozumienie § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków doszło do naruszenia zasad postępowania wyjaśniającego w zakresie stwierdzenia władania przez skarżącą działkami nr [..] i nr [..]. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy mając na uwadze przyjętą przez Sąd wykładnię § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 20 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne przeprowadzą postępowanie i wyjaśnią czy w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia stanu władania działkami, których dotyczy postępowanie. Dopiero na tej podstawie podejmą rozstrzygnięcia w zakresie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) Sąd orzekł jak na wstępie.