II SA/Rz 141/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę -skargę oddala- Przedmiotem skargi W.D. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał W.D. rozbiórkę pozostałości po częściowo zawalonym, nieużytkowanym, nie nadającym się do remontu budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr ewid. 1787 w [...]. Zgodnie z tą decyzją roboty rozbiórkowe miały być rozpoczęte w terminie nie krótszym niż 6 tygodni, licząc od dnia otrzymania decyzji i zakończone w terminie do dnia 31 października 2016 r. W dniu 13 września 2017 r. PINB w [...] skierował do W.D. upomnienie, wzywając ją do wykonania w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia obowiązku nałożonego w/w decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. i informując, że obowiązek ten stał się wymagalny w dniu 31 maja 2016 r. Wnioskiem z dnia 21 września 2017 r., W.D. zwróciła się do organu z prośbą o wyznaczenie terminu do końca lipca 2018 r., powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 155 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] nakazującej wnioskodawczyni wykonanie rozbiórki wskazanego w niej obiektu do dnia 31 października 2016 r., w zakresie obejmującym termin wykonania rozbiórki. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nie jest możliwe dokonanie zmiany decyzji w zakresie terminu wykonania rozbiórki, bowiem upłynął termin zastrzeżony w decyzji ostatecznej, który został określony na dzień 31 października 2016 r. Natomiast wniosek W.D. wpłynął do organu w dniu 26 września 2017 r. Ponadto organ wskazał, że niezależnie od powyższego, może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną w trybie art. 155 k.p.a., jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji lub uchylenie decyzji; przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; za uchyleniem lub zmiana decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Analizując sprawę organ uznał, że nie jest możliwe przedłużenie terminu do wykonania obowiązku rozbiórki pozostałości po budynku, ze względu na stale pogarszający się stan obiektu – pozostałości po budynku mieszkalnym jednorodzinnym, w tej chwili mogący grozić niekontrolowanym zawaleniem się, m.in. z powodu pojawienia się wybrzuszenia, podłużnej północno-zachodniej ściany obiektu. Tym samym, zdaniem organu, nie można uznać słusznego interesu strony (brak funduszy, zły stan zdrowia, podeszły wiek) za przyczynę do zmiany decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła W.D., zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W odwołaniu podniosła, że Prokuratura Rejonowa w [...] prowadzi śledztwo w sprawie o sygn. [...], które dotyczy m.in. wydania decyzji administracyjnych dotyczących zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jej zdaniem, prowadzone śledztwo może doprowadzić do rozstrzygnięcia, na skutek którego zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. staną się bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w [...]. W uzasadnieniu WINB zgodził się z argumentacją podaną przez organ I instancji. Jak wskazał, wobec istniejącej groźby zawalenia budynku, a tym samym istnienia zagrożenia dla zdrowia i życia osób, podnoszone przez wnioskodawczynię argumenty nie mogły być uznane ani za słuszny interes strony, ani za interes społeczny przemawiający za zmianą decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. stała się ostateczna i podlega wykonaniu zgodnie z sentencją w niej zawartą, zaś tryby zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w art. 154 i 155 k.p.a. nie mogą być traktowane jako służące do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej – trzeciej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W.D. wskazała, że podtrzymuje odwołanie złożone uprzednio od decyzji PINB w [...] z dnia [...] października 2017 r. Podniosła, że budynki, których dotyczą rozstrzygnięcia organów były pierwotnie w dobrym stanie, jednak zostały zniszczone przez "sprawców". Wskazała, że w sprawie tej prowadzone jest śledztwo karne, a rozbiórka świadczyłaby o braku zabudowań zgodnie z oświadczeniem pracownika Starostwa Powiatowego, że działka o nr 1787 jest pastwiskiem. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jako zupełnie niezasadna, została przez Sąd oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji w pełni odpowiadają normom prawa materialnego oraz procesowego. Organy w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały art. 155 K.p.a., który stanowi : decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. WINB słusznie odwołuje się w zaskarżonym rozstrzygnięciu do zasady trwałości decyzji administracyjnych, z której wynika domniemanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia do czasu jego wyeliminowania z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych lub w wyniku kontroli sądu administracyjnego. Skarżąca w toku postępowania domagała się zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej wyrażającej nakazy z zakresu prawa budowlanego, poprzez wyznaczenie dłuższego terminy wykonania tych rozstrzygnięć. Taką treść żądania wyraża pismo W.D. z 21 września 2017 r. Organy nie uwzględniły tego żądania, zaś uzasadnienie tej odmowy jest przekonujące i znajduje pokrycie w regulacji art. 155 K.p.a. Zdaniem Sądu, słusznie wyargumentowano, że zmianie decyzji jednoznacznie sprzeciwia się fakt złożenia wniosku po znaczącym upływie terminu realizacji decyzji, a ponadto bardzo zły stan zabudowy, grożący niebezpieczeństwami dla chronionych przez prawo wartości. Stan tych obiektów obrazują znajdujące się w aktach administracyjnych kopie zdjęć. Z tych przyczyn jakakolwiek modyfikacja orzeczonego obowiązku nie byłaby zgodna z interesem społecznym czy słusznym interesem strony. Argumenty wyrażone w skardze jak również w kolejnych kierowanych do Sądu pismach, jako że nie mają znaczenia dla przedmiotu sprawy, nie mogły doprowadzić do skasowania zaskarżonych decyzji. Z tych też powodów Sąd obowiązany był oddalić wnioski skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego jak również odroczenie wyznaczonej rozprawy. Toczące się postępowania karne nie pozostają w związku z oceną dotychczasowych działań orzeczniczych Organów nadzoru budowlanego. Dlatego zarówno zawieszenie postępowania jak również odroczenie rozprawy, nie realizowałoby zasady szybkości postępowania sądowego wyrażonej w art. 7 P.p.s.a. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organów obu instancji przyczyn, które mogłyby zadecydować o wykorzystaniu kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia czy stwierdzenia nieważności przedmiotu skargi. Organy oparły swe decyzje na obowiązujących regulacjach normatywnych, które nie budzą wątpliwości co do zgodności z przepisami Konstytucji RP. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.