II SA/Rz 1413/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1413/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania A. Z. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], w sprawie zatrzymania prawa jazdy, umorzyło postępowanie odwoławcze. Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że Starosta decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B (wydanym na dokumencie [...], w dniu 5 sierpnia 2014r. na druku nr [...]) na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 7 maja 2016r. do dnia 7 sierpnia 2016r. Podstawą do wydana ww. decyzji było zawiadomienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 7 maja 2016r., nr [...], informujące, że skarżący w dniu 7 maja 2016r. prowadził pojazd z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., nr [...], SKO, działając na podstawie art. 138 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz.23 – dalej: k.p.a.), umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy stwierdził, że w dacie orzekania w II instancji, upłynął już termin uprawniający organ I instancji do utrzymywania stanu rzeczy wynikającego z jego orzeczenia o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy - w dniu 7 sierpnia 2016r. upłynął bowiem termin zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. W ocenie SKO, skoro ustały już przyczyny zatrzymania prawa jazdy, brak jest podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zatem postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. Na decyzję SKO A. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że decyzja organu I instancji nie odpowiada prawu, gdyż została wydana na podstawie błędnej interpretacji przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r., poz. 15 ze zm.), że przepis ten przyjmuje konstrukcję decyzji związanej w przypadku gdy przez sądem powszechnym toczy się sprawa o uchylenie mandatu karnego. Zdaniem skarżącego, od rozstrzygnięcia sądu powszechnego będzie zależał wynik toczącego się postępowania przed organem I instancji, gdyż w przypadku uchylenia mandatu karnego, odpadnie podstawa do wydania decyzji przez organ I instancji. W ocenie skarżącego, w tej sytuacji należało zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o uchylenie mandatu karnego. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania, czym naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniósł również, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, skupiając się jedynie na kwestii formalnej postępowania i niezasadnie stwierdził, że nie ma obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.718 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem SKO, wobec upływu terminu do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, wynikającego z decyzji organu I instancji, postępowanie odwoławcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, brak jest bowiem podstaw prawnych i faktycznych do jego prowadzenia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, z takim rozstrzygnięciem nie można się zgodzić. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., może mieć zatem miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy, co do jej istoty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 967/05, z dnia 23 stycznia 2006r., sygn. akt II SA 428/01, dost. CBOiS). W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe postępowanie odwoławcze w sprawie zatrzymania skarżącemu na okres 3 miesięcy prawa jazdy za przekroczenie na obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, ponieważ w dniu rozpatrywania sprawy upłynął już okres, na który decyzją Starosty prawo jazdy zostało zatrzymane. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła bezprzedmiotowość podstępowania odwoławczego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania jest bowiem zgodność z prawem zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na okres trzech miesięcy, nawet jeżeli okres zatrzymania prawa jazdy w chwili orzekania przez organ odwoławczy już upłynął. Zdaniem Sądu, wbrew zatem twierdzeniom SKO, nie było przeszkód, aby organ II instancji rozpoznał odwołanie i orzekł merytorycznie, co do istoty sprawy. Sąd podziela reprezentowany w orzecznictwie pogląd, że termin na rozpatrzenie odwołania od decyzji organu I instancji nie jest uzależniony od upływu terminu, na który zostało zatrzymane prawo jazdy. Upływ terminu na który zatrzymano prawo jazdy nie może bowiem pozbawiać osoby wobec której je orzeczono, prawa do zakwestionowania tej decyzji w postępowaniu odwoławczym. Nie rozpoznanie odwołania w tej sytuacji powoduje, że wydana decyzja, z uwagi na przewidziany w ustawie rygor natychmiastowej wykonalności, pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z dnia 7 kwietnia 2016r, sygn. akt II SA/Łd 64/16, dost. CBOiS). Z powyższych wglądów, Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ umarzając postępowanie odwoławcze uchylił się od kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość decyzji organu I instancji, Sąd uznał za przedwczesne. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania i dokonać kontroli merytorycznej wydanej w sprawie decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art.200 P.p.s.a.; stanowi je uiszczony od skargi wpis sądowy w kwocie 200zł.