II SA/Rz 142/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-07-07

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Magdalena Józefczyk, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może samodzielnie rozstrzygać kwestie uprawnień do gruntu lub budynku, czy też powinien jedynie rejestrować stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy?
Ratio decidendi
Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Ich rolą jest rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy, a wpisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Wnioskodawca nie może poprzez żądanie zmian w ewidencji dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. w odniesieniu do konkretnych działek. Organ II instancji uchylił decyzję Starosty R. umarzającą postępowanie w tej sprawie. Skarżący domagał się ujawnienia go jako współwłaściciela działek na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, kwestionując wpisy w operacie ewidencyjnym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk/spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. K. reprezentowanego przez M.K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...] odmawiająca wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmiany w odniesieniu do działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6 i uchylająca, po rozpoznaniu odwołania A.Z., M.K. i A.K., decyzję Starosty R. z dnia [...] września 2010r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. dotyczącej działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6. Wskazaną wyżej decyzją organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. Gmina B. dot. działek wymienionych powyżej. Wydanie powyższej decyzji poprzedzone było wydaniem przez Starostę R., po rozpoznaniu wniosku S. K. decyzji z dnia [...] sierpnia 1999r., nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i i budynków miasta B. zmiany osoby właściciela działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5, 1214/6 wpisaniu w miejsce Skarbu Państwa – K.O., I.K., Z.K., L.K., S.K., H.K. i K.K. jako właścicieli w częściach ułamkowych. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 1999r., nr [...]. Z uwagi na stwierdzenie nieważności przez Głównego Geodetę Kraju decyzją z dnia [...] listopada 2009r. , nr [...] wskazanych wyżej decyzji Starosta R. ponownie rozpatrywał wniosek S.K., przy czym w miejsce zmarłego S.K. wstąpił jego jedyny spadkobierca L.W. Przesłanką umorzenia postępowania przez organ I instancji w następstwie ponownego rozpatrzenia wniosku, było uznanie, że od daty wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z dnia [...] października 1999r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty R. z dnia [...] sierpnia 1999r., do chwili stwierdzenia ich nieważności decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009r. w operacie ewidencyjnym miasta B. w odniesieniu do przedmiotowych działek zostały wprowadzone kolejne zmiany osób właścicieli na podstawie kolejnych dokumentów, a wpis w operacie jest zgodny ze stanem prawnym wynikającym z tych dokumentów. Odwołanie od decyzji Starosty R. złożyli A.Z. oraz A.K. reprezentowani przez M.K. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wykazania w operacie ewidencyjnym A.Z. jako właścicielki 34/160 części tych działek i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powołując się na ich pismo z dnia [...] maja 2010r. zarzucili, że Starosta R. nie wskazał podstawy prawnej umorzenia postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu decyzji stworzył "zafałszowany chronologicznie stan faktyczny". Organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał podstawy prawnej, na podstawie której w obowiązującym operacie ewidencyjnym wykazani zostali A.Z., S.K., A.M., K.O., L.W., J.K. - jako właściciele tych działek. Ponadto podali, że Starosta R. bezpodstawnie uznał, iż na podstawie decyzji MSWiA nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. L.K. stał się właścicielem 34/160 części działek objętych zaskarżoną decyzją, a następnie bezpodstawnie w jego miejsce wykazał z urzędu A.Z. jako właścicielkę tej części nieruchomości. Rozpoznając powyższe odwołanie organ II instancji nie dopatrzył się w zebranym materiale dowodowym podstaw do umorzenia postępowania określonych w art. 105 k.p.a. W podstawie prawnej organ powołał się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. Nr 93 poz. 1278 z 2010r.) zwane dalej ustawą. Organ II instancji wyjaśnił, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. w jednostce rejestrowej [...] działki wymienione powyżej wykazane są na rzecz właścicieli: S.K., A.M., K.O., L.W., A.Z. oraz J.i A. K. jako właścicieli w częściach ułamkowych. Wpis ten zgodny jest ze stanem, prawnym ujawnionym w KW nr [...]. Stosownie do treści art. 21 ustawy dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę m.in. planowania przestrzennego czy wymiaru podatków i świadczeń, starosta obowiązany jest utrzymać operat ewidencyjny w stałej aktualności. Dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, odpisy z ksiąg wieczystych, akty normatywne. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Jak wskazał organ, odwołujący nie przedstawili żadnych dokumentów świadczących, że stan wykazany w operacie ewidencyjnym miasta B. jest niezgodny ze stanem prawnym. Z treści pisma z dnia [...] maja 2010r. wynika tylko, że odwołujący kwestionując wpisanie w operacie A. Z. jako właścicielki w 34/160 częściach działek objętych zaskarżoną decyzją wywodzą, że postanowienie sądowe z dnia 16 listopada 1987 r., sygn. akt II Ns 1110/87 zostało wydane w oparciu o testamenty sporządzone przez zmarłych J.i L.K. i dotyczy wyłącznie mieszkania, nie dotyczy natomiast nieruchomości położonej w B. Organ wskazał przy tym, że nie jest rolą organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków dokonywanie interpretacji orzeczeń sądowych i ustalania, jakie nieruchomości wchodziły w skład spadku. W skardze na powyższą decyzję M.K. działając imieniem A.K. zaskarżyła powyższą decyzję w całości i zarzuciła jej naruszenie: - art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, z powodu zaniechania prawidłowego ustalenia przez organy I i II instancji prawnych właścicieli nieruchomości posadowionej na działkach 1214/1 i 1214/6 w latach 1999- 2010; - art. 6 k.p.a. w związku z art. 155 § 1 i art. 158 kodeksu cywilnego, z powodów wskazanych powyżej; - art. 77 § 1 k.p.a. z powodu nierozpatrzenia przez organ II instancji całości materiału dowodowego zebranego w postępowaniach administracyjnych I i II instancji; - art. 107 § 1 k.p.a. z powodu niewskazania przez organ II instancji przepisu prawa, jako podstawy prawnej, z której merytorycznie wywiódł on stanowisko o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., jako właścicieli działek 1214 wnioskowanych pierwotnie przez S.K. wnioskiem z dnia [...] lipca 1999r.; - art. 107 § 3 k.p.a. z powodu nieuwzględnienia przez organ II instancji faktów udokumentowanych przez skarżących w postępowaniach przed organami I i II instancji, jak również niewskazania w zaskarżonej decyzji przyczyn z powodu których nieuwzględnionym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Skarżący wnioskiem z dnia [...] maja 2009r. zwrócił się do Starosty Powiatu R. o przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej poprzez rozpatrzenie ponowne wniosku S.K. z dnia [...] lipca 1999r. o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów miasta B. dotyczącej działek nr 1214/1, 1214/3, 1214/4, 1214/5 i 1214/6 mając na względzie wytyczne Głównego Geodety Kraju oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w pismach z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...]. Wniosek skarżącego w istocie sprowadza się do żądania wprowadzenia zmian podmiotowych w ewidencji gruntów poprzez ujawnienie go jako współwłaściciela ww. działek po zmarłym L.K. We wniosku tym wyjaśnia, że postanowienie Sądu Rejonowego w Warszawie Wydział II Cywilny sygn. akt II Ns 1110/87 z dnia 16 listopada 1987r., którym stwierdzono nabycie spadku po zmarłych J.K.K. i L.K. nabyła wnuczka A.E.K., dotyczy tylko nieruchomości lokalowej i ruchomości wymienionych odpowiednio w testamentach każdego zmarłego z dnia [...] czerwca 1985r. i z dnia [...] lutego 1985r. Testamenty nie zawierają jakichkolwiek dyspozycji odnośnie 34/160 części cegielni K., gdyż w dacie śmierci, sporządzania testamentu przez obojga małżonków J.i L.K. oraz w dacie postanowienia ww. cegielnia J.K. stanowiła dla L.K. cudzą własność. Postanowienie z dnia 16 listopada 1987r. pozyskał z sądu spadku Z.K. i w dniu [...] września 2005r. dostarczył je Staroście, który na tej podstawie z urzędu dokonał wpisu A.Z. w miejsce L.K., jako współwłaścicielki 34/160 części cegielni. Skarżący wyjaśnił, że już w trakcie postępowania z wniosku S.K. z dnia [...] lipca 1999r. Starosta Powiatu R. miał wiedzę o fakcie zmiany aspektu podmiotowo – przedmiotowego własności nieruchomości "cegielnia J. K. w B.", która jako stan aktualny winna zostać wykazana w ewidencji gruntów, o zmianie tej informowała też Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w likwidacji w B. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą stwierdzono nieważność orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] grudnia 1958r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa z dniem [...] marca 1958r. przedsiębiorstwa pn. "Cegielnia J. K. w B.". Ponadto znajduje się też postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 1959r. sygn. akt Ns II. 1278/58 o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po J.K., którymi na podstawie dziedziczenia ustawowego stali się B.W., K.K., L.K., S.K. i H.K. wszyscy po 1/5 części. Z treści testamentu L.K. z dnia [...] lutego 1985r. i wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2009r. wynika, że L.K. był ojcem A.K.. Z treści wymienionego wniosku jednoznacznie wynika, że skarżący domaga się ujawnienia w ewidencji gruntów jako współwłaściciela działek, na których znajduje się cegielnia wyłącznie na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. Zauważyć jednak wypada, że decyzja ta jako uprawnionego wymienia J. K., który już w 1999r. nie żył, czego dowodzi postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J.K. z dnia [...] stycznia 1959r. Z art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1988r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) wynika, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) zwane dalej rozporządzeniem wynika, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Aktualizacji operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust.1). Prawa osób zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądowych; umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; ostatecznych decyzji administracyjnych; dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wypowiadał się, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu, dlatego poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (vide; między innymi wyrok z dnia 17.02.199r. sygn. akt SA 1155/92 ONSA 1994/2/61; wyrok z dnia 16.04.1998r. sygn. akt II SA 258/98 Lex nr 41288; wyrok z dnia 20.08.1998 sygn. akt II SA/766/98 Lex 82005). Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnego, spisanych ugodach i umowach w postępowaniu sądowym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter wyłącznie informacyjny. Przedstawiony stan prawny i stan faktyczny sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie przedstawił dokumentów na podstawie, których mógłby zostać ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Takim dokumentem wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący nie udokumentował w sposób prawem przewidziany następstwa prawego, co byłoby podstawą do wprowadzenia zmian podmiotowych. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, ze zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło